Reizen (395)

 

Een bewogen koloniale geschiedenis

 


(Door Rolf Weijburg)

Zeker is het niet, maar hoogstwaarschijnlijk werden de eilanden van Micronesië omstreeks 1000 voor Christus bevolkt vanuit de Filippijnen en zuidoost Azië. Misschien gedreven door hongersnood of oorlog voeren deze pioniers in grote zeewaardige kano’s de oostelijke horizon tegemoet, op zoek naar nieuwe vestigingsmogelijkheden. De Marianen en Palau waren de eerste eilanden die bevolkt werden, pas veel later volgden de eilanden die nu tot de Federated States of Micronesia behoren.
      De eerste Europeaan die Micronesië in zicht kreeg was Magellaan in 1521. Deze Portugese ontdekkingsreiziger had twee van de vijf schepen verloren bij de 38 dagen durende passage van de woeste zeeën rondom het zuidelijke puntje van Zuid Amerika en had daarna toevallig een dusdanige route westwaarts gekozen dat er op enkele kale onbewoonde eilanden van de Disappointment Islands (Frans Polynesië) en het eveneens onbewoonde eiland Vostok (Kiribati) na, in drie maanden tijd en tijdens duizenden kilometer oceaan niet één eiland in zicht kwam. Knap werk.
      Uiteindelijk landde hij op Guam maar kreeg het vrijwel direct aan de stok met de strijdlustige Chamorro die hem westwaarts dwongen naar de Filippijnen, waar hij werd vermoord.

Spaans

Er was weinig Europese interesse in de Micronesische eilanden. De Spanjaarden, die zich inmiddels op de Filippijen hadden gevestigd, startten een nederzetting op Guam in 1668 en claimden min of meer de andere Micronesische eilanden, zonder echter goed te weten wat ze er nou eigenlijk mee aan moesten. Er waren wat Spaanse forten maar van handel of grootscheepse vestiging en administratie was nauwelijks sprake.
      Toen de Duitsers in 1878 een protectoraat vestigden in de Marshall Islands en dat wilden uitbreiden naar de andere Micronesische eilanden veranderde de Spaanse houding. Spanje hernieuwde zijn wat in de vergetelheid geraakte claim over de eilanden en legde het geschil voor bij de Paus, want zo ging dat toen. De Paus oordeelde weliswaar dat de eilanden Spaans grondgebied waren, hij gaf de Duitsers tegelijkertijd ook handelsrechten over het gebied.

Duiits

(Vlag links is van het Duitse Keizerrijk)

In de tussentijd was het imperialistische Amerikaanse oog gevallen op de Filippijnen. Toen Amerika in 1898 met betrekking tot de onafhankelijkheid van Cuba in oorlog geraakte met Spanje zag het zijn kans waar en werden de Spanjaarden ook op de Filippijnen en Guam al snel door de Amerikaanse militaire overmacht onder de voet gelopen. Amerika annexeerde de Filippijnen en Guam. Spanje koos eieren voor zijn geld en verkocht de Noordelijke Marianen en alle eilanden van wat nu de staten Palau en FS Micronesië zijn aan de Duitsers voor 25 miljoen peseta’s.
      De Duitsers bestuurden het gebied vanuit Duits Papoea Nieuw Guinea en voerden, vooral in Yap en Pohnpei hun handelsactiviteiten op. Kopra bleek een lucratieve handel en ondanks verzet van de Micronesiërs wist Duitsland flink aan de eilanden te verdienen.

Duitse brug

Tot 1914, toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Duitsland had alle schepen en manschappen die de Micronesische bezittingen moesten beschermen opeens hard nodig in Europa en verliet de eilanden min of meer van de ene dag op de andere. Het zo ontstane vacuüm werd handig opgevuld door Japan, dat, overigens met goedvinden van de League of Nations, zonder bloedvergieten alle eilanden van het tegenwoordige Palau, Federated States of Micronesia en de Marshall Islands in bezit nam.

Japans

In de jaren na de Eerste Wereldoorlog begon Japan aan een systematische “Japanisering” van Micronesië. De emigratie van Japanners naar de eilanden werd enorm gestimuleerd - Japanners mochten land kopen in Micronesië - en aan het einde van de jaren dertig bestond bijna twee derde van de totale bevolking uit Japanners. De hele economie was in Japanse handen en de macht van de traditionele Micronesische chiefs was tot een minimum beperkt. Micronesië was een deel van Japan geworden met Micronesiërs als derderangs burgers, slaven en dwangarbeiders.
      In 1935 stapte Japan uit de League of Nations en begon aan een grootscheepse militarisering van de eilanden. Overal werden bases, airstrips en havens gebouwd. Japan leek zich in afwachting van oorlog alvast in te graven.

      En die oorlog zou vooral in de Pacific en in Micronesië ongelofelijk verwoestend worden. De zo lieflijke tropische eilanden werden een van de bloedigste strijdtonelen van de hele Tweede Wereldoorlog. Ruim anderhalf miljoen Japanners vond er de dood en bijna tien procent van de  Micronesiërs stierf in deze oorlog die niet de hunne was.

Trust

Na de capitulatie van Japan kwam Micronesië onder beheer van de Verenigde Naties als onderdeel van het UN Trust Territories in the Pacific dat werd geadministreerd door de VS. In 1986 werden de vier eilandgroepen Yap, Chuuk, Pohnpei en Kosrae onafhankelijk als de Federated States of Micronesia. Die onafhankelijkheid was en is nog steeds in “Free Association with the USA” wat in feite betekent dat ze helemaal niet zo onafhankelijk zijn maar onder voorwaarden zwaar financieel worden ondersteund door de VS.

Wandeling
Als je een beetje je best doet kan je in Kolonia, de weinig interessante maar grootste stad op Pohnpei - vaak genoemd als hoofdstad van de FSM hoewel die titel officieel Palikir toekomt, een cluster overheidsgebouwen eind jaren 80 speciaal gebouwd in de jungle 6 kilometer westwaarts -  een kleine wandeling uitstippelen die de Micronesische geschiedenis chronologisch volgt.

Spanish Wall

Begin in het noorden bij de Spanish Wall, overblijfselen van de muur die de Spanjaarden in 1887 optrokken rondom het inmiddels verdwenen Fort Alphonso XIII.

German Clock



Loop nog wat noordelijker naar de German Clocktower, overblijfsel van een kathedraal die Duitse Kapucijner monniken er in 1909 bouwden.

Japanse Tank



Terug naar het zuiden kom je op een parkeerplaatsje een roestende Japanse tank tegen.

Vlaggen




Vervolgens loop je vast wel ergens langs de nationale vlag van FSM, die als dank de kleur heeft overgenomen van de vlag van de Verenigde Naties.

Postkantoor

Eindig de wandeling bij het postkantoor dat de Amerikanen in Kolonia hebben neergezet. Een kopie van de postkantoren die tot voor kort ook in Palau en de Marshalls stonden, naar standaard Amerikaans model.
      De onafhankelijke FSM heeft, net als Palau en de Marshall Islands een Amerikaanse postcode, een zipcode zoals iedere plek binnen de Verenigde Staten, waardoor post tussen de FSM en Amerika voor Amerikaanse binnenlandse tarieven kan worden verstuurd.

De ansichtkaarten kunt u kopen in het toeristenbureautje om de hoek.

 


 

Rolf Weijburg's
 A
tlas van de 25 kleinste landen in de wereld

KliHIER voor alle afleveringen


 

 

 

 

 

Pohnpei: Een spectaculair ruig eiland

(Door Rolf Weijburg)

Even geografisch inzoomen.
      De eilanden in de stille oceaan zijn opgedeeld in drie regio’s: Polynesië (Grieks: poly=veel nesos=eilanden) in het oosten en zuiden, Melanesië (melas=zwart, refererend aan de veel donkerdere huidskleur van de eilandbewoners in dit gebied) in het zuidwesten en Micronesië (mikros=klein, hoofdzakelijk kleine eilanden inderdaad) in het noordwesten.

 

De Regio

De regio Micronesië omvat vier eilandgroepen: de Marianen, de Carolinen, de Marshalls en de Gilberts, en één afzonderlijk eiland, het op twee na kleinste land ter wereld Nauru.
      De Marianen zijn een keten van vijftien vulkanische eilanden in het noordwesten van het gebied die politiek zijn verdeeld over The Northern Mariana Islands, een Amerikaans Gemenebest en het eiland Guam, dat in zijn eentje de Zuidelijke Marianen vormt en een Amerikaans Territorium is.
      De Marshall Eilanden, allemaal lage atollen in het oosten van Micronesië, vormen tezamen de onafhankelijke republiek Marshall Islands.

Verder oostwaarts horen ook de atollen van de Gilbert Islands, het meest westelijke district van de Republiek Kiribati, tot de Micronesische regio terwijl de twee andere districten van dit land, de Phoenix - en de Line Islands die nog verder naar het oosten liggen, Polynesisch zijn.
      De uitgestrekte Carolinen zijn verdeeld over de eilanden van het onafhankelijke Palau in het zuidwesten, en die van de onafhankelijke Federated States of Micronesia in het centrale deel van Micronesië.

 

Eilandgroepen

De Federated States of Micronesia, FSM, beslaat het grootste gebied in de regio en verenigt de eilandgroepen Yap, Chuuk, Pohnpei en Kosaie, die vóór de onafhankelijkheid in 1986 Yap, Truk, Ponape en Kosrae werden genoemd. Ieder van deze eilandgroepen vormt een aparte staat binnen de federatie, met eigen lokale wetgeving en een eigen lokale taal en bijvoorbeeld ook een eigen vlag.


Micronesia


Yap


Chuuk


Pohnpei


Kosaie


Het gezamenlijke landoppervlak van de vier staten is 702 km² - wat het tot het op 18 na kleinste land ter wereld maakt, iets groter dan Andorra - maar het stuk oceaan waarover ze verspreid liggen meet ruim 3000 kilometer van oost naar west.


Pohnpei eiland

Het hoofdeiland van de tot de FSM behorende federale staat Pohnpei is het eiland Pohnpei, een spectaculair ruig eiland, waar gemiddeld per jaar meer dan 10.000 mililiter regen valt. Eén van de natste plekken ter wereld. Met als gevolg dat her er ongelooflijk groen en weelderig is. Pohnpei is met zijn 330 km² verreweg het grootste van de 126 eilandjes van de gelijknamige staat, de 125 andere eilandjes meten gezamenlijk slechts 14 km².
      Pohnpei is de grootste staat van de FSM. Het hoogste punt van de hele FSM, de 782 meter hoge Mount Nanlaud ligt in het centrum van Pohnpei-eiland.

Palikir

Ook de hoofdstad van de Federated States of Micronesia ligt op Pohnpei: Palikir. Het is een in 1990 opgeleverde nieuwe “stad” in de jungle waar zich bijna uitsluitend administratieve- en regeringsgebouwen bevinden (en de Chinese ambassade!) zo’n 6 kilometer zuidwest van de grootste plaats op het eiland, Kolonia (6000 inwoners)

Kolonia

Kolonia ligt aan de noordkant van Pohnpei tussen de dichtbegroeide randen van een klein schiereiland. In het centrum ligt een aantal parallelle straten met een mengeling van winkels, kantoren en woonhuizen van maximaal twee verdiepingen hoog. Het verkeer hobbelt er met 30 kilometer per uur tussendoor.
      Er staan slechts enkele straatnamen vermeld op de kaarten van Kolonia. Met namen als Totopai Street, Kalpwuk Street en Kapwar Street kan ik nog overweg, maar bij één straatnaam dacht ik echt dat een op hol geslagen computer een drukfout had veroorzaak:

POHNUMWPWAMWPW.



Maar nee, ook op een andere kaart vond ik dezelfde naam.

      

 


 

Rolf Weijburg's
 A
tlas van de 25 kleinste landen in de wereld

KliHIER voor alle afleveringen


 

 

 

 

  (Ontvangen van Theo Uittenbogaard)

 
Heel even, eind jaren '60,  was het 'klm-koffertje' hip en graag (mee) gezien in Hilversum. Een mooi vierkant koffertje van blauw karton met twee aangenaam klikkende slotjes. Het had de ideale maat om LP's, die grote vinyl grammofoonplaten, krasvrij mee te vervoeren, en elke Ad Visser in de Randstad waande zich al snel een disc-jockey met zo'n koffertje. Ook 'een weekendje Londen' kon ermee worden gesuggereerd. Het koffertje werd zelfs eenmalig, in een foute zwart bedrukt neplederen uitvoering, gekozen als verpakking van het Omroep-Kerstpakket, en verloor pardoes zijn hipheid.
      Maar toen ik de zomer daarvoor, voor het eerst met de auto naar Spanje reisde, waarbij wij de achterbank vol met klm-koffertjes met daarin onze verse vakantiekledij hadden geladen, om in Barcelona dek-kaartjes te gaan kopen voor de nachtelijke veerpont naar een obscuur eilandje in de Middellandse Zee, parkeerden we de auto voor de imposante kantoren Compañia Trasmediterránea, en constateerden na aanschaf van de tickets, terug bij de auto, dat ál onze koffertjes met álles van de achterbank gestolen waren. Omdat ik uit het 'Wat&Hoe in het Spaans' snel het zinnetje "me han robado las maletas" uit het hoofd had geleerd, vermoedde de dienstdoende politieagent dat ik vloeiend Spaans sprak en beantwoordde desgelijks. Nooit meer goed gekomen. Spraakverwarring. Geen aangifte. Geen proces verbaal. Geen dief. Geen koffertjes. Drie weken lang dezelfde kleren gedragen op Ibiza. Of helemaal niks. Dat kon toen nog

 

 

Stop spreading the virus! Go home!

 

(Door Rolf Weijburg)

“You were in Singapore!”
     
De man wees triomfantelijk naar de stempels in het paspoort.
“You will have to go into quarantine for two weeks if you want to enter the country. Stop travelling! Go home!”

We wilden helemaal niet naar huis, we wilden het land in, maar dan niet in quarantaine natuurlijk. De douanier wilde echter van geen wijken weten. Hij was boos.

      “Stop spreading the virus! Go home!”

Achter ons woei een warme bries kleine schuimkoppen over de Stille Oceaan. We stonden onder de overkapping van het kleine aankomstgebouwtje van de luchthaven van Pohnpei, één van de vier staten die tezamen de Federale Staten van Micronesië vormen, the Federated States of Micronesia.

Op een groot bord stond in de vijf hoofdtalen van het land dat we welkom waren.


Groepjes kleine eilanden

Het land was in 1986 ontstaan vanuit het door Amerika geadministreerde UN Trust Territories of the Pacific dat een aantal eilandgroepen onder UN bescherming verenigde die tot het einde van de Tweede Wereldoorlog door Japan werden bestuurd: de Marianen, Palau, Yap, Truk, Ponape, Kosrae en de Marshall Eilanden. Groepjes kleine eilanden verspreid over een gigantisch stuk oceaan.


Een onpraktische staat

De Noordelijke Marianen besloten in 1986 om een “Commonwealth in Political Union with the USA” te worden, een Amerikaans overzees gebied. De enige zuidelijke Mariaan, Guam, was al sinds 1950 een “Organized, Unincorporated Territory of the USA”. De meest oostelijk gelegen eilandengroep, de Marshall Islands, werd ook in 1986 onafhankelijk terwijl de meest westelijke eilandengroep Palau pas in 1994 onafhankelijk werd.

      De overige eilandengroepen Yap, Truk (Chuuk), Ponape (Pohnpei) en Kosrae (Kosaie) kregen in 1979 zelfbestuur en werden in 1986 onafhankelijk als de Federated States of Micronesia, qua landoppervlak het op 18 na kleinste land ter wereld maar verspreid over een stuk Stille Oceaan van ruim 3000 kilometer van oost naar west. Een beetje alsof je Andorra in een paar honderd stukjes verbrokkelt en uitstrooit tussen Amsterdam en Lissabon.

      Een onpraktische staat op z’n zachtst gezet.

Bestuurscentrum, zeg maar hoofdstad, van dit alles is Palikir, eigenlijk niet meer dan een cluster administratie- en overheidsgebouwen in een buitenwijk van Kolonia, dat met iets meer dan 6000 inwoners de belangrijkste plaats op het prachtige eiland Pohnpei is.


Corona

Corona was vanuit China al aan een onvermijdelijke wereldopmars begonnen maar de eilandstaten in de Pacific had het nog niet bereikt. De angst voor besmetting wel: de kleine, kwetsbare en geïsoleerde eilanden werden zenuwachtig en begonnen binnenkomende schepen en vliegtuigen te weren. Het ene na het andere land ging op slot en in de Marshall eilanden werd ons op het hart gedrukt toch vooral zo snel mogelijk te vertrekken voordat ook daar de luchthavens dicht gingen.
      Zo geraakten we in buurland de Federated States of Micronesia, zeg maar FSM, en hier leek de corona-angst ons dan toch te hebben ingehaald.
Na Singapore waren we in Indonesië geweest, in Oost Timor en Australië, Papoea Nieuw Guinea, Fiji en de Marshall Islands en in geen van die landen was ook maar één geval van corona bekend.
      In Singapore wel, dat was inmiddels een soort corona-hotspot geworden.

“Maar daar waren we twéé maanden geleden, meneer. Als we daar corona zouden hebben opgelopen, waren we allang ziek geweest!”

“Quarantine! Two weeks!” De man leek onvermurwbaar.

We moesten opschrijven waar we allemaal waren geweest de afgelopen twee maanden. De paspoorten werden erop nagekeken. Andere officials begonnen zich ermee te bemoeien. Er werd druk gediscussieerd. Getelefoneerd, overlegd.
      “OK”, klonk het na een half uurtje. “Over twee dagen is er een vlucht naar Guam. U kunt tot dan in Pohnpei blijven, dan moet u vertrekken, het is misschien nog de laatste mogelijkheid.”

Resoluut stempelde hij de paspoorten en schreef er de vertrekdatum in. Twee dagen inderdaad.

No plane, no taxi

Het vliegveld was inmiddels verlaten - zó veel vliegtuigen komen hier niet – en de man die de wacht hield bij onze tassen die eenzaam in de aankomstruimte stonden, vroeg wat er toch was gebeurd dat het zo lang moest duren.
      Het was warm. Buiten was er geen bus of taxi te bekennen. Er stond slechts één oude Datsun in de schaduw van het afdak. De portieren stonden wijd open en een soort country & western muziek galmde naar buiten. Op de achterbank hingen vier kinderen en voorin zaten twee vrouwen gebiologeerd naar de schermpjes van hun mobieltjes te kijken.

“Hallo, weet u misschien hoe we de stad in kunnen komen?”
De vrouw achter het stuur keek nauwelijks op of om toen ze zei: “No plane, no taxi.”

Iemand anders was gelukkig bereid om een taxi te bellen en na enige tijd reden we dan eindelijk de dijk over die het vliegveld verbond met het vaste land.

 

We hobbelden met een slakkengangetje achter andere auto’s aan door de paar straten van het niet bijster mooie stadje Kolonia  en stopten bij een hotel aan een prachtige baai tussen diepgroene heuvels.

Hotel

Toen we de receptie binnenliepen zei de vrouw achter de balie:
      “Ah, you must be the last tourists!”

 

 

Rolf Weijburg's
 A
tlas van de 25 kleinste landen in de wereld

KliHIER voor alle afleveringen


 

 

 

Najaar 2014

Vissershaventje aan de Somme


Eindpunt

Ik hou van geografische eindpunten. Tot hier en niet verder.
      Zo kwam ik laatst in Le Crotoy, een vissersplaatsje in het
noordwesten van Frankrijk.

      Het ligt in Picardië bij de brede monding van de Somme. Aan de overkant begint Normandië.
Naar het westen
ligt een breed strand waarachter Het Kanaal zo langzamerhand overgaat in de Atlantische oceaan.

      Het verschil tussen eb en vloed kan hier oplopen tot tien meter.


 Centrum


Je kunt hier mooie wandelingen maken, een beetje slenteren in de straatjes en op tijd een visje eten op een terras.
      De grotere
vissersboten liggen in verband met aanslibbing in Le Tréport, maar dagelijks wordt verse vis aangevoerd. En veel mensen in Le Crotoy hebben werk in de (paal)-mosselkwekerijen.
      Jules Verne had hier een huis. Net als Toulouse-Lautrec. Jeanne d'Arc zat er gevangen.


Huis Toulouse-Lautrec
          


Gemeentehuis

 

Einder


 

Subcategories

Domar: Noord Bangladesh