Algemeen (432)

 

Ontwaken in wilde stilte

(Door Martine van Bree-Jonink, vrijwilliger bibliotheek Bellingwolde)

 
Lucinda Riley: De Zilverboom (2020/541 pag.)

Deze roman is onder de titel Not Quite an Angel in 1995 voor het eerst uitgegeven. Op verzoek heeft de auteur deze roman  zodanig herschreven (zie Noot van de auteur) dat er een compleet nieuwe roman is ontstaan, die in 2015 is verschenen onder de titel The Angel Tree.

    De Nederlandse uitgever had deze titel beter rechtstreeks kunnen vertalen, want De Zilverboom slaat nergens op. Als u deze roman leest begrijpt u waarom. In het kort het verhaal: Greta keert na 30 jaar terug op Marchmont Hall, het landgoed dat ooit een belangrijke rol in haar leven speelde. Ze kan zich alleen niets meer herinneren over die tijd omdat ze door een tragisch ongeluk al jaren lijdt aan geheugenverlies.
      De enige die haar al die jaren heeft bijgestaan en die ze volledig vertrouwt is David, de man die blijft proberen haar geheugen op te frissen. Eenmaal op Marchmont Hall, als er flarden aan herkenningen boven komen, ontdekt ze langzaam maar zeker wat voor leven ze ooit heeft geleid.

Weer een prachtige fascinerende roman.


Stacey Halls: De vondeling (2020/317 pag.)

In 1748 moet de arme Bess noodgedwongen haar pasgeboren dochter achterlaten in een kindertehuis in Londen. Zij laat bij de baby een herkenningsteken achter, dat wordt genoteerd bij het nummer van registratie. Zes jaar later denkt zij genoeg te hebben gespaard om haar “Clara” terug te kopen. Tot haar verbijstering is haar baby al meteen de eerste dag weer opgeëist, zogenaamd door haarzelf. Dat kan niet, dus gaat Bess op onderzoek uit. Als op een dag een jong meisje in een gele jurk uit een koets stapt, herkent Bess haar als haar dochter.

      Ze ontdekt waar het meisje woont en weet te regelen dat zij als kindermeisje wordt aangenomen door de jonge weduwe, die al 10 jaar lang haar huis alleen heeft verlaten om per koets naar de kerk te gaan.

Een historische roman over enorme klassenverschillen, rijkdom versus uitzichtloze armoe, maar ook geestelijke armoe onder de rijken en levenskracht onder de armen en bovenal: de kracht van moederliefde die van alle tijden is.

 

Nora Roberts: Ontwaken (2020/477 pag.)

Breen is niet gelukkig met haar leven. Ze heeft hard gestudeerd, heeft jaren bijbaantjes gehad om het hoofd boven water te houden, en is docent Engels. Precies het leven dat haar kille en dominante moeder haar heeft opgedrongen, terwijl zij zelf iets heel anders voor ogen had. Samen met Marco, haar beste vriend en toeverlaat sinds de kleuterschool, woont zij in een klein appartement in Philadelphia. Hij en zijn homovrienden zijn haar “thuis”. De mooiste jeugdherinneringen heeft ze aan haar Ierse vader, al verliet hij het gezin 10 jaar geleden toen zij 6 was. Als Breen in de villa van haar moeder de planten moet watergeven en de ramen moet openzetten, waaien er papieren op de grond. Tot haar stomme verbazing zijn het bankafschriften op haar naam en ontdekt zij dat haar vader haar door de jaren heen geld heeft gestuurd; en niet zo’n beetje ook. Marco en zij gaan samen naar Ierland om op zoek te gaan naar haar familie en afkomst.
      Breen voelt zich er gelijk thuis. Als Marco weer terug moet, blijft zij voorlopig in de knusse cottage, waar op een dag een hondje komt aangelopen dat haar de weg wijst naar een boom, waarna zij terecht komt in een parallelle wereld. Een wereld van mensen die ieder op zich over eigen magische krachten beschikken. Tot haar grote geluk ontmoet zij haar oma en vele vrienden, die haar over haar vader kunnen vertellen en de reden waarom hij bij haar en haar moeder is weggegaan. Oma leert Breen haar eigen magische krachten te ontwikkelen; van een verlegen vrouw die altijd werd gekleineerd, verandert zij in een stralende zelfbewuste vrouw. Toch moet zij nog terug naar Philadelphia om de confrontatie met haar moeder aan te gaan en e.e.a. af te wikkelen. Zij belooft haar oma terug te komen.
     
Een fantastisch geschreven magisch verhaal waarin je wordt meegezogen. Deel 1 van de Drakenhart-serie.


Simon Stranger: Een vreemde in de wereld (2020/443 pag.)

Waar liggen je roots, als je vader én grootvader geadopteerd zijn? In de zoektocht van de schrijver worden vier verhaallijnen met elkaar verbonden. Het verhaal van Jan van Riebeeck, die in 1652 de eerste handelspost op Kaap de Goede Hoop stichtte. Het verhaal van de 16-jarige Noah, een zwarte jongen, geadopteerd in een wit gezin en woonachtig in de betere buurten van Kaapstad. Het levensverhaal van Adele, die op haar zesde jaar samen met haar familie is verdreven uit hun woonwijk, omdat het een witte wijk moet worden.
      Ze groeit op in de armoe van golfplaten behuizingen zonder sanitaire voorzieningen. En als laatste het verhaal van Simon, de schrijver, die een riskante zeiltocht onderneemt over de Atlantische Oceaan samen met zijn beste vriend en diens vader. Hij moet op stel en sprong naar huis omdat zijn eigen vader in het ziekenhuis ligt. Een deels autobiografisch, deels fictief verhaal waarin de auteur erachter komt waarom hij Stranger (vreemdeling) heet.
     

Een in briljante stijl geschreven boeiend relaas over de ontwikkelingen die zich tussen 1652 en het heden hebben voorgedaan in Zuid-Afrika.


Raynor Winn: Het zoutpad (2019/316 pag.)

Bejubeld autobiografisch verhaal over het echtpaar Ray en Moth, dat binnen een paar dagen alles kwijt raakt: ze verliezen hun huis en ze krijgen te horen dat Moth een ernstige ziekte heeft waar geen remedie voor is. Hun kinderen studeren. Met het beetje geld dat ze nog hebben besluiten ze het South West Coast Path te gaan lopen, met alleen een tent, hun oude rugzakken en te dunne slaapzakken om te overnachten. Een tocht vol ontberingen, leuke maar zeker ook minder leuke ontmoetingen.
      Ray wil er niet aan denken Moth kwijt te raken, steekt haar kop in het zand, maar houdt hem wel in de gaten. Moth praat nergens over. Er gloort hoop, want Moth krijgt langzaam maar zeker zijn oude energie terug. Tegen de winter zijn zij halverwege de route, overnachten in een tent kan niet meer en ze moeten ook op tijd ergens onderdak vinden vlak bij de universiteit waar Moth een studie gaat volgen. Ze hopen van de studiefinanciering rond te kunnen komen.
     
Prachtige natuurbeschrijvingen, daar niet van, maar ik mis persoonlijke gesprekken tussen beiden waardoor het verhaal voor mij minder diepgang heeft dan verwacht.

 

Vervolg: De wilde stilte (2020/313 pag.)

Ray en Moth leven in een klein onderkomen in een kerkgebouw. Moth gaat dagelijks naar de universiteit; Ray wordt op zichzelf teruggeworpen en kan alleen maar slapen in de tent, die ze in de woonkamer hebben opgezet. Als haar moeder in het ziekenhuis belandt kijkt zij terug op haar jeugd en wordt zij weer het kleine, onzekere meisje vol faalangst dat de buitenwereld schuwt. Om zichzelf uit dit moeras te trekken begint zij haar aantekeningen over de voettocht uit te werken, hetgeen uiteindelijk resulteert in een boek: Het zoutpad. Door het succes moet zij wel voordrachten en signeersessies houden waardoor zij haar mensenschuwheid overwint.

      Met zijn laatste krachten weet Moth zijn studie af te ronden. Precies op het juiste moment krijgen ze de kans nieuw leven te blazen in een prachtige oude boerderij in Cornwall en dat is hun redding.  In dit boek ben ik eindelijk  meer te weten gekomen over haar karakter en hun leven samen waardoor zij zo’n twee-eenheid zijn geworden.
     
Mooi. (het reisverhaal over IJsland heb ik grotendeels overgeslagen; te langdradig naar mijn zin)


Brit Bennett: De vervlogen helft (2020/365 pag.)

De licht getinte tweelingzussen Desiree en Stella groeien op in een kleine, zuidelijke, bekrompen zwarte gemeenschap, waar men elkaar puur op afkomst en uiterlijk de maat neemt; hoe lichter hoe hoger in aanzien. Als zij door hun moeder van school gehaald worden en gedwongen zijn de meest vernederende baantjes aan te nemen, besluiten zij te vluchten naar New Orleans. Qua uiterlijk lijken zij sprekend op elkaar; qua karakter zijn zij tegenpolen.

Desiree is opstandig en vrijgevochten en had een hekel aan school; Stella is de bedachtzame ijverige leerlinge en wil verder komen. Ze hebben elkaar altijd in vertrouwen genomen, totdat Stella tot de ontdekking komt dat zij, als ze maar durft, gewoon voor een witte vrouw kan doorgaan. Als ‘witte’ vrouw trouwt zij met een witte man die haar adoreert, krijgt tot haar grote geluk een blonde dochter, maar de altijd aanwezige angst dat haar bedrog zal worden ontdekt drijft haar ertoe notabene zelf racistisch te handelen.
      Desiree’s leven loopt heel anders; zij trouwt met een diepzwarte man, krijgt een pikzwarte, maar bloedmooie dochter, en keert terug naar haar moeder en haar geboortedorp, waar uiteraard haar dochter voor de nodige ophef zorgt. Ooit waren de tweelingzussen onafscheidelijk, maar na jarenlang radicaal verschillende levens te hebben geleid, moeten zij opnieuw een keuze maken als blijkt dat hun dochters elkaar hebben leren kennen.
     
Bijzonder goed geschreven uitermate boeiende pageturner.

 

 

Veel leesgroeten van Martine van Bree-Jonink.
      Vrijwillige medewerker van de Bibliotheek in Bellingwolde.


Klik HIER voor alle biebverhalen

 

 

Kruidenbrouwsels voor een zieke man

   (Door Marga de Graaf, bibliothecaresse te Bellingwolde)

   Mijn man is ziek; zijn stem is van de één op de andere dag verdwenen.  Hij snottert, hoest en proest. En nee, de test wees uit dat het geen Corona is. Wel heeft hij een middeltje nodig om zijn keel te verzachten, “Heksje Wymeer,” hoor ik hem fluisteren.

   Of ik blij ben met deze bijnaam weet ik niet zo goed, maar als hij mij zo aanspreekt weet ik dat zijn hoop gevestigd is op mijn kruidenbrouwsels en dat de nood héél hoog is…..

   Zo vond hij het ook heel passend dat ik in de bibliotheek eens een tentoonstelling maakte over Heksen in Westerwolde. Ja, grappig - maar deze vrouwen eindigden op de brandstapel….

IN EUROPA

Tussen ca. 1450 en 1750 raasden de heksenvervolgingen door Europa. Het aantal slachtoffers wordt geschat op zo’n 30. tot 60.000, waarvan ongeveer 80% vrouwen. Het merendeel van de vrouwen dat werd beschuldigd van hekserij was relatief oud, arm en alleenstaand.
      Volgens de (veelal kerkelijke) autoriteiten hadden zij een ‘pact met de duivel’ gesloten. De meeste ‘heksen’ werden gemarteld tot ze hun schuld bekenden. Daarbij werden zij gedwongen om namen van andere ‘heksen’ te noemen. Zo ontstonden er massaprocessen, soms ook tegen kinderen en mannen. Als de ‘heksen’ de martelingen al overleefden, werden zij gewurgd of op de brandstapel gegooid.

      


IN WESTERWOLDE

De heksenvervolgingen ontstonden in het zuiden van Europa, maar verspreidden zich in rap tempo over het hele continent.
      Ten tijde van de heksenvervolgingen maakte het gebied Westerwolde geen deel uit van het gewest Stad en Lande (wat nu Groningen heet). Westerwolde was een ‘Generaliteitsland’: dit betekende dat het onder het directe gezag van de Staten-Generaal viel.
      De machtigste persoon in Westerwolde was de drost. Die huisde op de Wedderborg (ook wel Burcht Wedde genoemd). onder zijn toeziend oog, begonnen in mei 1587 de gruwelijke heksenvervolgingen van Westerwolde.

 

Burcht Wedde


De Waterproef

Er werden in mei 1587 drie vrouwen beschuldigd van hekserij. Zij werden onderworpen aan de ‘waterproef’: de vrouwen werden met handen en voeten vastgebonden en in het water gegooid. Omdat zij bleven drijven, werden ze schuldig bevonden. Vervolgens werden de vrouwen twee dagen lang gemarteld door de beul van Farmsum. Uiteindelijk werden zij op 13 mei openbaar verbrand op de Geeselberg bij Wedde.


Geeselberg

De eerste vervolging werd al snel gevolgd door een tweede, waar vier mensen het leven lieten. Tussen 11 en 27 september 1589 werden twaalf personen vermoord, waaronder nu ook twee mannen.



(Elly en Willy maken de tentoonstelling)


Het proces van Alke & Hemcke

Daarna leek de rust terug te keren in Westerwolde. Toch was het acht jaar na de laatste verbrandingen opnieuw mis. In 1596 werd het kind van de pastoor van Blijham ziek na het eten van een appel. De appel zou zijn vergiftigd en dat kon alleen maar hekserij zijn.
      De 80-jarige weduwe Alke Engels werd beschuldigd de appel te hebben gegeven. Zij paste perfect in het plaatje van heks: oud, alleen, arm. Ze werd samen met haar zus en nog een andere vrouw gearresteerd en gemarteld bij het verhoor in de kerkers van de Wedderborg.

      Tijdens dit proces wees Alke Engels naar de veel jongere en rijkere Hemcke Aldericks. Volgens Alke had Hemcke haar de appel gegeven en deed ook zij aan hekserij. Alke Engels werd verbrand.
      Intussen werd Hemcke Aldericks opgepakt voor verhoor. Ook zij deed na de martelingen haar bekentenis en vertelde dat zij samen met andere vrouwen danste in het holst van de nacht en dat zij zich inliet met de duivel. Toch werd Hemcke Aldericks niet verbrand. Haar man kon de enorm hoge geldboete van 600 daalders betalen.

Na haar vrijlating trok Hemcke Aldericks haar bekentenis in. Haar man diende een officiële aanklacht in tegen de drost bij de Hoofdmannenkamer van het gewest Stad en Lande. Die kamer verwees de partijen echter naar de Staten-Generaal. In 1601 kwam de uiteindelijke uitspraak: Hemcke en haar man verloren de rechtszaak en moesten uiteindelijk voor het gehele proces betalen.

https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-heksenverbrandingen-te-westerwolde

Blij dat ik in 2021 leef….en mijn man ook.

 

Klik HIER voor alle biebverhalen 

 

Geplaatst in december

 

31 december: Algemeen 235; Oudjaar 1957; Europa in wording op de T.V.

30 december: Home From Abroad 260; Trump Scorches the Earth All Around

30 december: Groeten uit Italië 6: Doekjes voor het bloeden in Vasia

29 december: Groeten uit Italië 5: Finale Ligure (PalmenRivièra)

28 december: Beelden 966; Droogvallende vissersboten

27 december: Groeten uit Italië 5; Valloria; een Open Lucht Galerie

26 december: Groeten uit mijn stulpje 31; Een volgevreten Buizerd

25 december: Algemeen 429; Eerste Kerstdag 1957

24 december: Atlas van de kleinste landen 125; De post in Andorra

23 december: Home From Abroad 259: The Martial Law

23 december: Goedemorgen 860; Correctie

22 december: Groeten uit Italië 3: Truffels uit Norcia

21 december: ZoekPoëzie 145: Bert Schierbeek & Jan Sierhuis

19 december: Groeten uit Italië 2: Het achterland van de Bloemenrivièra

18 december: Groeten uit miijn stulpje 30; Kerstrozen en een Zwaankalebas

17 december: Groeten uit Italië 1: Via Aurelia, een mooie rotweg

16 december: Home From Abroad 258; The Snake and the Turtle

15 december: Atlas van de kleinste landen 124; Smokkelnest Andorra

14 december:Goedemorgen 859; DE LACH

13 december: ZoekPoëzie 144: Louis Blanqui & Léo Ferré

12 december: Groeten uit Hongarije 12; Szigetvar. Oud- en nieuw Europa

11 december: ZoekPoëzie 143: Eva Gerlach en Imca Marina

10 december: Gehoorde frasen 278 en 279; De eigenzinnige prik

9 december: Home From Abroad 257; The Art of Losing

8 december: Gehoorde frasen 277; De Feestdagen & het Virus

8 december: Photosophieën 392: Die fles dus....

7 december: Familie 170; Jip is dertien

5 december: Groeten uit Hongarije 11: Kaposvár. Sfeervol & lommerrijk

4 december: Groeten uit mijn stulpje 29; Berkenzwammen her en der

3 december: Groeten uit Hongarije 10; De verfijnde Ghraoui Chocolaatjes

2 december: Home From Abroad 256; The 170 Million Dollar Man

1 december: Algemeen 428; Hoe vier jij de Kerst?

1 december: Algemeen 427; Geplaatst in november

 

 

Europa in wording op de T.V.

Het was een rustige oudejaarsavond in 1957. Wij deden thuis een spelletje, luisterden naar de radio en draaiden een plaatje. Er waren geen oliebollen of appelflappen. Voor vuurwerk hadden we geen geld.
      Mijn vader dronk een borreltje en mijn moeder lepelde een glaasje advocaat uit. Om twaalf uur werd er gekust en kreeg ik felicitaties, want ik was dertien jaar geworden.
      Ik was die avond enig kind want mijn broer van 20 zat bij de marine en vierde de jaarwisseling bij zijn vriendin.       

Ik kreeg een boek: De wonderen van de Oriënt, ontdekkingsreizen van de Italiaan Marco Polo in de dertiende eeuw. China, Perzië, Mongolië, India.

      Na de jaarwisseling ging ik naar buiten. Buurjongen Nico had een paar vuurpijlen, zijn zus Marieke was al 14 en te oud om mij te zien staan en zusje Carolien was met haar elf jaar nog te jong. 

      Aan het eind van het blok aan de Vondelweg in Haarlem-Noord was een familie die al een T.V.toestel had. De uitzending was afgelopen.
Diezelfde dag zou de E.E.G. (Europese Economische Gemeenschap) officieel worden opgericht (Nederland, België, Luxemburg, Duitsland, Frankrijk en Italië)
      Als wij die avond hadden kunnen kijken, hadden we de eenheidsgedachte, de samenwerking, solidariteit en vriendschap van een Europa-in-wording al kunnen aanschouwen.
     
Voor het eerst in de geschiedenis van de televisie was er namelijk een gezamenlijk amusementsprogramma, dat verzorgd werd door alle landen die toen bij de Eurovisie waren aangesloten: in volgorde van opkomst: Zwitserland, Italië, Luxemburg, België, Frankrijk, Oostenrijk, Nederland, Duitsland, Denemarken en tenslotte Engeland, dat het programma ‘’Wij groeten Europa’’ uitzond. Jawel!

Hieronder het programma uit Vrije Geluiden. Het blad van de V.P.R.O.

    

 

Radio, ontdekkingsreizigers en de NSB.

Wat deden de mensen op Eerste Kerstdag 1957? Of laat ik het toespitsen op mijn eigen situatie. Ik was toen bijna dertien jaar en vond zo’n Kerstdag verschrikkelijk. Er was in Haarlem-Noord niets te doen. Dat gold overigens voor het hele land. Alles was dicht en er werd vrijwel niets georganiseerd. Televisie hadden we nog niet. Met de auto erop uitgaan was ook niet aan de orde, want we hadden geen auto.
      Iemand bellen? Geen telefoon. Een potje biljarten? Horeca dicht
Buiten voetballen hoorde niet op zo'n dag. En een balletje gooien met honkbalmaten natuurlijk ook niet.
        Het was een complete lockdown. Veel erger dan nu.    

Ik zat in de eerste klas van het Lorentz Lyceum en las boeken. Uit de jeugdbibliotheek. Een boek met een blauwe stip was ter ontspanning, een boek met een rode stip ter lering.
      Ik zocht in die tijd vooral naar verhalen van ontdekkingsreizigers. Roald Amundsen, Marco Polo, Abel Tasman, Fridtjof Nansen en David Livingstone. Met de atlas erbij. Welke onbekende, misschien wel duistere gebieden zou ik, als ik later groot was, zelf nog kunnen ontdekken?
   

Het kolenhok
 
Minstens drie maal op zo'n dag moest ik de tuin in naar het kolenhok om een kit cokes te scheppen. Er was ook antraciet. Dat brandde langer, maar was duurder. Daar moest spaarzaam mee worden omgegaan. Ik moest van mijn moeder een klein schepje gebruiken om de kolenkit vol te maken.  Maar als ze niet keek, pakte ik de kit met twee handen en maakte hem in één vloeiende beweging vol.
      Alleen in de huiskamer stond een kolenkachel. De rest van het huis bleef onverwarmd. Dat zorgde nogal eens voor bevroren waterleidingen.



De Radio     
’s Ochtends werd naar de radio geluisterd, ’s Middags speelden we mensergerjeniet, waarna mijn vader een borreltje nam en een tukje ging doen en mijn moeder in de kleine keuken verdween. De riblappen stonden al een paar uur op een petroleumstelletje te sudderen, de rode kool moest worden schoongemaakt en gekookt, een appeltje erbij en de aardappelen werden geschild. Mijn broer van 20 jaar ging een blokje om met zijn vriendin Corrie. Sein voor mijn vader om nog maar eens te benadrukken, dat Corrie de dochter was van een NSB’er. Dat ‘’ die jongen’’ nou uitgerekend zo’n kind moest uitkiezen.
      Wat was er ‘s ochtends op de radio?

Dat zal ik u laten zien, want ik heb de gebundelde verzameling Vrije Geluiden van het jaar 1957. Vrije Geluiden was het programmablad van de V.P.R.O., de Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep. De omroep was toen kleiner dan VARA, KRO en NCRV, maar kreeg op eerste Kerstdag vanwege dat Protestantisme extra zendtijd.
     
Hieronder het programma, zoals dat werd uitgezonden op Hilversum 2.
Let vooral op het programma KOMT HOREN DEN NIEUWGEBOREN, waarin onder meer gedichten van Gerrit Achterberg en Hugo Claus werden voorgedragen door Elisabeth Andersen en Guus Hermus. En om 1 uur was er een nationaal programma met een Kersttoespraak van koningin Juliana.

Programma

  

Isotopen

Het gedicht Isotopen van Gerrit Achterberg stond in Vrije Geluiden afgedrukt.

   

Televisie

Het televisieaanbod was nog zeer beperkt. Hieronder het programma van Eerste Kerstdag 1957.

   

 

Subcategories