Poëzie (256)

Mathilde & de Ommekeer

Jacques Perk ging dood in 1881. Hij was pas 22 jaar en had al een indrukwekkend oeuvre bij elkaar geschreven. Toen hij 20 jaar was schreef hij zijn zogeheten sonnettenkrans Mathilde. Meer dan honderd sonnetten in vier boeken opgedragen aan de eveneens 20-jarige Mathilde Thomas.
      Twee jaar later volgde Iris, het grote gedicht voor zijn nieuwste inspiratiebron Joanna Blancke.
Aan haar legde hij uit hoe hij tot het schrijven van Mathilde was gekomen.
      Uit een brief:


't Was in den zomer van '79 in Laroch sur Ourthe in de Ardennen. Daar heb ik zes dagen juffrouw Mathilde Thomas gekend. Ze was blond, twintig jaar, vrij aardig en verloofd met een graaf De Block.

Die juffrouw Mathilde, als alle 'fijntjes' nog al onbeteekenend, dacht, scheen het, waarlijk, dat ik haar wou 'hebben' en sprak soms heel vriendelijk met het twintigjarig baasje, nog al vreemd voor een verloofde.

Ik heb Mathilde er maar weer eens bijgehaald. Onwaarschijnlijk dat een jongen van twintig jaar, die alleen maar wat vluchtige ‘onbeteekenende’ ontmoetingen heeft gehad zo’n indrukwekkende en omvangrijke cyclus sonnetten kan schrijven.  

Uit Boek II, sonnet XXXI

Ommekeer

Door ál wat leeft, gevoelde ik mij verlaten,
En nergens was ik, en met niets, tevreden;
Elk haatte mij, zoo meende ik, zonder reden:
Ik leed en leed, en kon den haat niet haten.

'k Verlangde, en wist niet wat; ik heb gebeden;
'k Zag al wat slecht was; vond Natuur verwaten,
En ijdel 't leven; wie een lach bezaten,
Der domheid kroost, die ketterleer beleden. -

Toen zag ik ú, en kon geen meening uiten:
'k Had vreugde, vrede, liefde weergevonden,
'k Zag, waar gij traadt, een bloem, een roze ontspruiten.

Natuur en Menschheid voelde ik mij verbonden:
In ú wilde ik 't Heelal in de armen sluiten....
Gij, engel! zijt mij tot geluk gezonden! -

En het begin van Iris

Der eerwaarde jonkvrouwe Joanna C. B.

Ik ben geboren uit zonnegloren 
En een zucht van de ziedende zee, 
Die omhoog is gestegen, op wieken van regen, 
Gezwollen van wanhoop en wee. 
Mijn gewaad is doorweven met parels, die beven 
Als dauw aan de roos, die ontlook, 
Wen de Dagbruid zich baadt en voor 't schuchter gelaat 
Een waaier van vlammen ontplook. -

 

 Klik HIER voor alle ZoekPoëzie

 

De Houten Klaas Willem III

Er zijn mensen, die koning Willem Alexander een Houten Klaas vinden. Het gaat dan niet alleen om zijn vaak wat krampachtige manier van voortbewegen, maar vooral om de manier waarop hij zijn toespraken houdt.
     
Zouden de mensen die dit roepen of beweren onderstaand gedicht van Frederik van Eeden kennen?
Daarin wordt Willem III - betovergrootvader van Willem Alexander- ook al een Houten Klaas genoemd.

Maar ja.
      Was Willem III wel de echte betovergrootvader van W.A. of was zijn overgrootmoeder Wilhelmina een onecht kind?
Ik ga daar direct war dieper op in, maar lees eerst het gedicht.


Van Frederik van Eeden   


Het lied der arme klanten

Wij, zwervelingen, zonder land
Wij zijn maar arme klanten;
Wie meer geld hebben dan verstand,
Die mogen lanterfanten.
Wij springen hoog, wij springen laag
Wij moeten ‘t loodje leggen;
Wij dansen met een leege maag…
De centen die gezeggen.

Van oudsher was de koning baas
Vanwege onze zonden;
Nu is hij maar een houten Klaas,
En heeft hij zijn baas gevonden.
Wie er al kroon of scepter draag
En louter gouden kleren,
Al springt hij hoog, al springt hij laag
De centen, die regeren.

Voor ‘t leger staat de generaal,
En leert de mensen moorden,
De dappere helden allemaal,
Zij vliegen op zijn woorden.
Toch heeft hij met zijn gouden kraag
Geen donder te beweren;
Al springt hij hoog, al springt hij laag,
De centen kommanderen.

Waar leit ons land, waar staat ons dak?
Wij leven van de gunsten.
Voor wie maar centen heeft op zak,
Vertoonen we onze kunsten.
Maar breken we ten lest den nek,
Dan kunnen we ook wat krijgen
Een mondje vol, een lekker dek,
En ‘n hoekje voor ons eigen.

Het is duidelijk. Frederik van Eeden was niet alleen arts en psychiater; hij was ook anarchist en wereldverbeteraar.  
     
De koning over wie het hier gaat is Willem III, die regeerde van 1849 tot 1890. Zoon van Willem II, die zich erg verzette tegen de staatscommissie Thorbecke, die een Grondwetswijziging moest voorbereiden.
      Ook Willem III had hier grote bezwaren tegen. Hij zocht zelfs een onderkomen in Engeland.

Toen zijn vader overleed aanvaardde hij toch zijn ‘’roeping’’. Maar inmiddels was de grondwetswijziging erdoor.
      Met als belangrijkste statuut, dat niet de koning verantwoordelijk was maar zijn ministers.
Zo werd Willem III zeer tegen zijn zin de eerste koning in een parlementaire democratie.

Willem III trouwde met prinses Sophie van Wurtemberg. Zij kregen drie zonen: Willem, Maurits en Alexander. De koning overleefde ze alle drie.
      Later trouwde hij met Emma van Waldeck-Pyrmont.

Zij was 41 jaar jonger. Toen de koning 63 was, werd dochter Wilhelmina geboren. Er zijn allerlei geruchten dat hij niet de echte vader was.
      Hij zou niet alleen te oud zijn, maar ook syphilis hebben.   

In de veel geprezen biografie van Dik van der Meulen wordt echter gesteld, dat er voor dit gerucht geen bewijs is.

 

Klik HIER voor alle ZoekPoëzie

 

Een balletje opgooien


Van Hans Faverey

Een mug

Een mug (de mug)

beklimt, desnoods:
bestijgt een olifant
(de olifant).

Zo gooide iemand eens een bal op.
Deze stuiterde nog enige malen.

Bleef toen zo goed als stil liggen.


Wat doet Klaas Dijkhoff hier?:

1. Hij gooit weer eens een balletje op
2. Hij maakt van een mug een olifant
3. Hij maakt carrière achter een muggerug om
4. Hij gedraagt zich als een stuiterbal
5. Hij voelt zich geen Haarlemse mug
6. Hij toont aan een olifantshuid te hebben
7. Hij vergooit muggeziftend zijn carrière

 

Klik HIER voor alle ZoekPoëzie



 

Monday 22 June 1964

Van Judith Herzberg

Stadsgeluiden

Stadsgeluiden in de warme nacht
hebben als op een schilderij, een achtergrond.
Een vliegtuig ronkt tegen een fond van auto's
een bromfiets schiet luidruchtig links omlaag.
Ik hoor het graag, het doet me denken aan
22 juni 1964, dat is vanavond.

De temperatuur op 22 juni 1964 lag tussen 8,0 °C en 14,6 °C en was gemiddeld 10,5 °C. Er was 12,0 mm neerslag gedurende 8,3 uur. Er was 3,0 uur zonneschijn (18%). Het was zwaar bewolkt. De gemiddelde windsnelheid was 2 Bft (zwakke wind) en kwam overheersend uit het zuid-zuid-westen.

  • 22 juni 1964 viel op de 4e maandag van de maand. Deze dag was de 174e dag van het schrikkeljaar 1964. Ben je op deze dag geboren dan is je sterrenbeeld Kreeft. In de Chinese astrologie valt deze dag in het jaar van de Hout Draak. De zon kwam op om 5:20 en ging onder om 22:03. De maan was voor 92% zichtbaar. Op deze dag had Nederland een bevolking van ongeveer 12.122.355, waarvan 50,15% vrouwen. De populatie groeide rondom deze datum met gemiddeld 464 per dag.
  • Ben je op deze dag geboren dan ben je 54 jaar, 7 maanden en 0 dagen oud. Dat zijn 19.925 dagen, ofwel 478.208 uren, oftewel 28.692.526 minuten, danwel 1.721.551.582 seconden.

It was Monday, under the sign of Cancer (see planets position on June 22, 1964). The US president was Lyndon B. Johnson (Democratic). Famous people born on this day include Dan Brown and Amy Brenneman. In that special week of June people in US were listening to A World Without Love by Peter and Gordon. In UK It's Over by Roy Orbison was in the top 5 hits. A Hard Day's Night, directed by Richard Lester, was one of the most viewed movies released in 1964 while John Lennon In His Own Write by John Lennon was one of the best selling books. On TV people were watching Another World. 
But much more happened that day: find out below..

  •  
  • In Rennes, Bretagne wordt een schat aan munten van voor het jaar 924 gevonden.
  •  
  • De democratisch gekozen regering van Zanzibar wordt met een staatsgreep omvergeworpen.
  •  
  • Frankrijk dreigt de NAVO te verlaten.
  •  
  • Geen oplossing in kwestie Maleisië
  •  
  • Chroetsjow vandaag in koel en bewolkt Zweden
  •  
  • Terreur van tieners in Zweden
  •  
  • Mandaat V.N. Cyprus verlengd

  • Vliegtuig stort neer op Formosa

  • Voorlichtingscentrum Oosterscheldebrug trok reeds 1.000 bezoekers

  • Groot deel Zeeland in het donker

  • Vliegtuig na bombardement boven Cuba neergeschoten

  • ‘’Botteriken’’ kochten botter

  • Verpleegde uit Gronings asiel nam de benen

  • Havank overleden in Leeuwarden

 

 Klik HIER voor alle ZoekPoëzie

 

 

 

Een ouwe leekedis

Herman Teirlinck (1879-1967) was nog heel jong toen zijn eerste bundel gedichten in 1900 werd gepubliceerd onder de titel Verzen.
      Eén van die verzen is De Leekedisse.
Als u niet weet wat een leekedisse is, kunt u wel een vermoeden krijgen bij het lezen van het gedicht.


De leekedisse

Een zuiver waterken ligt in het lover
Te rusten. ’t Blauwe zonlicht valt er op,
En ene spinne kruipt er langzaam over
En wrijft soms met een pootje om haren kop.

Nu komt een schrijverke uit het gras gedreven
En spoedt zich warrr’lend door het jonge riet,
En doet het water ene wijle beven,
Zodat de spin verwonderd ommeziet.

De poel wordt stille en tussen grauwe keien,
Heel diep langs den grond, zie ‘k zachtjes aan
Een ouwe leekedis zich neerevleien
En haren steert traag heen en were gaan.

Zo!. Meneer Teirlinck ontwaart niet zomaar een leekedis, nee, een ouwe leekedis. Het beest heeft een staart en beweegt zich voort in een poel met zuiver water.
      Aanvankelijk kon ik het niet vinden, maar omdat het gedicht in 1900 verscheen, zocht ik in de Dikke van Dale onder lekedis (met één e).

En jawel! Verklaring: een hagedis (reptiel),
     
Maar hagedissen bewegen zich voort op het land en niet op de bodem van een poel.

 

 

En toen vond ik deze prentjes in een aflevering van “De Levende Natuur’’, een Nederlands-Belgisch tijdschrift voor veldbiologie.
      Een lekedis is een watersalamander (amfibie).

      Een schrijverke is een schrijvertje en dat is een kever, die over water kan lopen.
Daar schreef Guido Gezelle nog eens een gedicht over.

 

Klik HIER voor alle ZoekPoëzie

 

 

Subcategorieën

 

Twee maal de helft en een geel strikje