Media


Zomer 1988. PLO-kantoor Tunis

Do you want a cold beer?

INTIFADAH 

De eerste Intifadah in Gaza en op de Westbank was toen op een hoogtepunt. Israël had verordonneerd dat het hoofdkantoor van de PLO van Libanon naar Tunis moest verhuizen. Daar werd in april in zijn huis één van de hoogste Palestijnse leiders Abu Jihad vermoord door leden van de Israëlische geheime dienst.
      Wij arriveerden ruimschoots op tijd bij het zwaar bewaakte kantoor, werden uitvoerig gefouilleerd en daarna ontvangen door Bassam Abu Sharif. Hij was een kleine man, liep mank, miste een arm en had enorme littekens in zijn gezicht.

      Hij had namelijk op het verkeerde moment een bombrief geopend.

MENEER ARAFAT 

‘Do you want a cold beer?’, vroeg Bassam.
Die vraag zou hij de komende drie uur nog diverse malen herhalen, want al wie er kwam: niet Yasser Arafat.
      De woordvoerder verontschuldigde zich met een glimlach om zijn lippen. Het ging namelijk wel vaker zo met meneer Arafat. Hij was immers een drukbezet man. Bovendien moest van tevoren niet duidelijk zijn waar hij was, want dan liep hij grote risico’s.
We moesten de volgende dag maar even bellen. Dan konden we een nieuwe afspraak maken.
      Gerard Jacobs, die jarenlang in het Midden Oosten als correspondent voor De Volkskrant had gewerkt, beaamde dat het wel vaker zo ging. Volgens hem zou het allemaal wel in orde komen.
Terug in het hotel bleek het trouwens niet in orde met zijn kamer. Er stond zeker een centimeter water, want het bad in de kamer een verdieping hoger was overgelopen en het water was door het plafond gelekt.Toen Gerard een andere kamer vroeg stelde de receptionist in eerste instantie voor om een paar klossen onder het bed te zetten. Dan zou hij het toch ook droog houden.

VLIEGTICKETS

DE HEILIGE DAG


TACTISCH & STRATEGISCH  

Arafat had tevoren zo’n zestig landen bezocht onder andere om na te gaan of hij steun kon verwerven voor zijn staat. Al dat gereis had hem geleerd, dat hij het nog beter even kon uitstellen. Nog een jaartje onderhandelen met Israël leek hem in alle opzichten vooral tactisch en strategisch beter.
      Bovendien was het een slimme politieke beslissing. Op 17 mei in datzelfde jaar waren er verkiezingen in Israël.
De rechtse premierkandidaat Netanjahoe had zich opnieuw populair kunnen maken met dreigementen tegen de eenzijdig uitgeroepen Palestijnse staat. Nu moest hij het afleggen tegen Ehud Barak, de leider van de Arbeiderspartij, tevens de partij die de Oslo-accoorden tot stand bracht.

Een strateeg dus die Arafat.
      Palestina mist hem nog steeds.

EERVOLLE AFGANG

En gelukkig hoorden we later dat we bepaald niet de enige journalisten waren, die vergeefs op hem hebben gewacht. Eigenlijk waren we in die roerige dagen een soort bliksemafleiders geweest.
      Laten we het maar op een eervolle afgang houden.

 

  

De Volksgazet en burgemeester Lode Craeybeckx

 Ik rij in Antwerpen door de Craeybeckxtunnel en merk dat de radio zonder storing gewoon doorgaat.
      Craeybeckx. Lode Craeybeckx!
Burgemeester van Antwerpen van 1947 tot 1976.

Een niet geheel onomstreden vertegenwoordiger van de Socialistische partij.
Vlaams nationalist, doener, taalliefhebber, bouwer en afbreker.

We gaan terug naar april 1973. De havenarbeiders in Antwerpen, die daar dokkers genoemd worden, zijn al dagen in een verbeten stakingsstrijd gewikkeld.
      Ik ben daar bij voor De Volkskrant en word wegwijs gemaakt door een collega van De Volksgazet, de partijkrant van de Socialisten; enigszins te vergelijken met het Vrije Volk van Nederland in die dagen.
      Craeybeckx werkte daar ooit als buitenlandredacteur.
Het is een zogeheten wilde staking, die geïnitieerd is door de KPB, de Kommunistische Partij van België .
      De vakbonden, waaronder de grote BTB, de Belgische Transportarbeiders Bond, doen niet mee.

De collega neemt mij mee naar ‘t Kot het inschrijflokaal waar de dokkers zich iedere dag melden en maar moeten afwachten of ze diezelfde dag werk zullen hebben.
      Ik leer dat zij -vergeleken bijvoorbeeld met hun collega’s in Rotterdam- slecht verdienen, nauwelijks een rechtspositie hebben, veel te veel uren moeten maken en werken onder zeer onveilige omstandigheden.
Nog nooit was ik het zo eens met mensen die in verzet komen.

Ik ga ook mee naar kantoortjes waar alternatieve organisaties vergeefs proberen de arbeiders achter zich te krijgen.
      Het zijn de maoïstische AMADA , Alle macht aan de Arbeiders en de Trotskistische RAL, Revolutionaire Arbeidersliga.

Na een tijdje loopt het in Antwerpen volledig uit de hand. Duizenden dokkers trekken door de straten en dan verschijnt daar ineens de Mobiele Eenheid.
      Er wordt hard ingehakt op de stakers.
Op straat liggen vele gewonden. Ambulances met luide sirenes rijden af en aan.
      Het is een volslagen chaos.

Ik doe uiteraard verslag en haal de volgende dag de opening van mijn krant.
      Vooral ook omdat ik daar één van de weinige Nederlandse journalisten ben.
Ik sla de Volksgazet van diezelfde dag op en ben benieuwd wat mijn vriendelijke en bereidwillige collega ervan gemaakt heeft.

En dan komt het:

GEEN WOORD, GEEN FOTO, NIETS OVER DIE RELLEN.

Burgemeester Lode Craeybeckx had het verboden!

 

 

De Anton Constandse wandeling

Op 15 mei 1977 werd ik (32) eindredacteur van het VPRO-radioprogramma Embargo. Een vermaard programma. Het werd wekelijks op vrijdag uitgezonden van kwart over zes tot acht uur ’s avonds. Vast onderdeel was de column of -zo u wilt- het commentaar van Dr. Anton Constandse, vrijdenker, anarchist en journalist. 

      Hij was een intellectueel, zeer belezen en had een enorme staat van dienst. Grote kennis van de internationale politiek. Hij was -met zijn raspende stemgeluid, eloquentie en intelligentie- de superieure tegenhanger van de zoetgevooisde Mr. G.B.J. Hiltermann, de AVRO-columnist, die ook wekelijks op zijn manier de toestand in de wereld besprak.

Anton Constandse was toen 77 jaar. Hij woonde in Scheveningen met zijn echtgenote, die gezondheidsproblemen had. Het werd hem allemaal wat teveel om wekelijks naar de studio in Hilversum te komen en daarom werden de columns opgenomen.
      Omdat ik min of meer in de buurt woonde, werd mij de eer gegund om iedere vrijdagochtend naar Scheveningen te gaan. Dat waren gezellige bezoekjes. Er was vers sap of koffie met cake, er waren warme broodjes en iedere week kreeg ik een cadeautje. Een nieuw boek van hemzelf bijvoorbeeld; met een opdracht er in. Of er waren cadeautjes voor mijn kinderen, die in de vakantie ook wel eens mee gingen.

Esthetiek & imperialisme

Hij liet mij zijn commentaar eerst lezen en informeerde dan even of het ermee door kon. Het kon er altijd mee door. Mijn God wat wist die man veel.
      Hij was ondermeer redacteur buitenland bij het Algemeen Handelsblad geweest, had een paar duizend publicaties op zijn naam, tientallen boeken geschreven, was cum laude afgestudeerd en later -ook cum laude- gepromoveerd op Frans en Spaans en was actief geweest  in de Spaanse Burgeroorlog.

      In oktober 1940 werd hij door de Duitsers opgepakt en naar Buchenwald gedeporteerd. Later kwam hij in kamp Vught terecht.
      Omdat ik mijn beide opa's niet bewust had meegemaakt begon ik hem een beetje als mijn opa te zien. En omdat Anton niet zoveel meer te doen had, duurden de bezoekjes steeds langer.

      Maar er moest nog worden uitgezonden; dus vertrok ik toch om een uur of elf richting Hilversum en was dan weer geheel op de hoogte van de internationale politiek, hoewel hij af en toe ook verhandelingen hield over erotiek, esthetiek of casuïstiek, over atheïsme, imperialisme of kapitalisme.


Brouwershaven

Anton Constandse was geboren in het stadje Brouwershaven op Schouwen-Duiveland.
     
Een paar dagen geleden was ik daar. Het standbeeld van Jacob Cats was door meeuwen ondergescheten.
Cats heeft een wandelroute gekregen in Brouwershaven.
      Maar er is
geen straat of steeg of plein of park naar Constandse vernoemd.

Laat ik hier met u dan maar een Constandse-wandeling maken.


Binnenhaven

 


Voormalig gemeentehuis

            


Centrum


Zwartgeteerde schuren


Korenmolen


Jachthaven


Jacob Cats

 

 

 

 

Er was de afgelopen dagen enige opwinding over de commerciële T.V. die 25 jaar geleden werd ingevoerd. Veel nostalgie, veel borstklopperij, veel waan. We gaan bijna 25 jaar terug.

Een extra nieuwsuitzending

Image
Op 18 oktober 1989 ‘ s middags om half één bracht de pas begonnen en eerste commerciële t.v.-omroep in dit land RTL-Véronique een extra nieuwsuitzending. Dat ging over de aardbeving in Californië, die om vier minuten over twee ‘s nachts (Nederlandse tijd) plaats vond.
      Er waren beelden uit de V.S.; er waren deskundigen; er was opwinding en nauwelijks verholen triomf. De commerciële omroep was eerder dan de publieke, die het nieuws pas uitgebreid om één uur zou brengen.

TOESTEMMING

RTL-Véronique was op 2 oktober 1989 begonnen met commerciële televisie. Van het Commissariaat van de Media hadden ze daar toestemming voor gekregen, omdat het werd aangemerkt als een buitenlandse -Luxemburgse- zender. (Jongeren onder ons weten dit vrijwel nooit, want die denken dat er altijd al commerciële televisie is geweest).
      De zender besloot om live de World Series honkbal in Amerika uit te zenden. Dat kon -was de redenering- weinig kwaad, want dat vond vanwege het tijdsverschil van negen uur -de serie werd gespeeld tussen de San Francisco Giants en de Oakland Athletics- toch midden in de nacht plaats.
      De beelden werden via het Engelse Screensport overgenomen van ABC. Nederlands commentaar was niet nodig, want de echte honkballiefhebbers gaven toch de voorkeur aan Amerikaanse deskundige commentatoren.

‘s Nachts om twee uur zat ik klaar voor de buis. De derde wedstrijd in deze zogeheten Bay-Series zou zo beginnen. In het Candlestick Stadion van San Francisco zaten 62.000 toeschouwers.
      Tientallen miljoenen Amerikanen zaten voor de buis. Buiten in de Bay-Area was het uitermate stil.
      En dat is DE REDDING geweest van honderden -mogelijk duizenden- mensen.

Vlak voordat The Gatlin Brothers de Star Spangled Banner zouden zingen, vielen de lichten uit in het stadion.Geen elektriciteit meer. Je zag trillende beelden, die van commentaar werden voorzien door trillende verslaggevers. Vanaf dat moment heb ik uren lang fantastische televisie gezien.

 

SCREENSPORT  

Bij Screensport in Londen had men dat niet helemaal in de gaten. Soms als er even in die nacht geen beeld was, brachten ze flarden van een motorcross of een oude autorace. Dat werd natuurlijk automatisch overgenomen door RTL-Véronique.

     

      En Véronique?
      Véronique deed niets.

Niemand die in beeld kwam, niemand die iets vertelde, iets vertaalde, iets uitlegde.
      Niemand, die eens een samenvatting gaf als de beelden wegvielen.

Ze lagen natuurlijk gewoon te slapen!

Pas toen de verantwoordelijke redacteuren hun ontbijtje genuttigd hadden, bedachten ze dat er een extra nieuwsuitzending moest komen. Met 'als eerste in Nederland exclusieve beelden van de aardbeving'. 
       
GEEN WOORD OVER HUN EIGEN UITZENDING, die ze elf uur eerder al waren begonnen.

 

.

Een nostalgisch ansichtkaartje

Het was in een uitdragerij te Zierikzee: een soort Winkel van Sinkel. In een grote bak vond ik een enorme verzameling oude ansichtkaartjes.
      Mijn oog viel op het kaartje hieronder. In de eerste plaats omdat ik ruim 25 jaar voor de VPRO gewerkt heb.
De foto is genomen vòòr 1968.
      Tot dat jaar was het: V.P.R.O. Met puntjes.

DE TEKST

Maar de tekst op het kaartje vond ik nog intrigerender.
      Kijk er eens goed naar!

Het is gericht aan Ilse Wessel, een vermaard presentatrice. Zij begon in 1953 bij de AVRO, werkte ook voor RVU en Humanistisch Verbond en was de laatste twintig jaar van haar omroepcarrière actief voor De Wereldomroep.
      Hoewel zij later ook voor T.V. werkte was het toch vooral een radiovrouw. Toen zij eind 2.000 aankondigde ermee te stoppen -ze was toen 70- besloot De Wereldomroep de Ilse Wesselprijs in te stellen.
      Om de twee jaar gaat deze prijs naar een aanstormend radio-presentatietalent.

GEEN STEMPEL

De postzegel is niet gestempeld. Dat zou er op kunnen duiden dat het kaartje Ilse Wessel nooit bereikt heeft.
      Het kan natuurlijk ook een foutje van de PTT zijn. 
Of Herman besloot om toch naar haar verjaardag te gaan en het kaartje mee te nemen.
      De kaart is geschreven tussen april 1982 en 1 augustus 1985, want toen gold een porto van 70 cent.

Wie is deze Herman? 
      Het zou Herman Broekhuizen kunnen zijn. Programmamaker bij de AVRO, die ondermeer Minjon (Miniatuur Jeugd Omroep) oprichtte. Hij presenteerde Kleutertje Luister en was ook componist.
      Het zou ook Herman Emmink kunnen zijn. Presentator bij de AVRO ondermeer van Muzikaal Onthaal. Hij was ook zanger: Tulpen uit Amsterdam.

HAAR COMMENTAAR