Een voorspelbaar lijstje zonder vrouwen

Als u vanochtend om acht uur begint en het uitzit tot vanavond kwart voor elf kunt u op Radio 4 stukken en stukjes horen van de 84 hoogstgenoteerde klassieke werken uit de top 400. Het is de apotheose van een week radio.

Naar zo’n lijst kijken vind ik altijd boeiend. Hoewel ik absoluut geen kenner op het gebied van klassieke muziek ben, ken ik vrijwel alle uitverkoren componisten. Daar is ook weer niet zoveel kennis voor nodig, want veel componisten komen meer dan één maal op de lijst voor. 
      Johann Sebastian Bach zelfs 47 keer; Wolfgang Amadeus Mozart 27 keer en Ludwig van Beethoven 26 keer. Beste Nederlander is Simeon ten Holt (66) met zijn Canto Ostinato. Andere Nederlanders zijn Louis Andriessen ( 173 ) met De Staat, Jan Pieterszoon Sweelinck (178 en 373) met Mein junges Leben had ein Eind en Psalm 90 en Peter van Anrooy (215) met de Piet Heyn Rhapsodie.

Natuurlijk staan er geen vrouwen op. Niet één.
      Vrouwen zijn geen klassieke componisten. Trouwens ook geen dirigenten. Vrouwen zijn uitvoerenden.

Waarom dat zo is, weet ik eigenlijk niet. Ik heb het hier en daar gevraagd en ook andere mensen -waaronder ECHTE kenners- blijven het antwoord schuldig. Vrouwen telden op dit gebied in ieder geval tot de twintigste eeuw niet mee.

Fanny Mendelssohn (1805-1847) bijvoorbeeld had volgens veel kenners meer talent dan haar beroemde broer Felix. Werk van haar werd onder zijn naam verspreid en uitgevoerd.
      Deze wijsheid heb ik geplukt van de site vrouwelijke componisten.
Daar staan veel namen op. Ook van vrouwelijke Nederlandse componisten.

Waarom wordt op Radio 4 eigenlijk zo’n voorspelbare Top 400 uitgezonden?
Goede vraag; simpel antwoord.

Sinds een jaar of vijftien wordt de publieke radio door dit verschijnsel geteisterd. De komst van zendercoördinatoren heeft hiertoe geleid. Ze moeten -of willen- een volstrekt willekeurig gekozen marktaandeel halen.
      Dat wordt van tevoren vastgesteld en als men dat percentage niet haalt gaat men over tot populisme, gemakzucht, voorspelbaarheid en ranzige middelmaat. Kortom; wat het doorsnee publiek wil omdat het publiek steeds meer zo wordt opgevoed.

 

Dit leidde een aantal jaren geleden al tot ingrijpende veranderingen op Radio 4. Jazz & geïmproviseerde muziek ging naar de Concertzender. Wereldmuziek onderging hetzelfde lot.
(Dat is er mede een verklaring voor, waarom er op die top vierhonderd niet één Aziaat, niet één Afrikaan, niet één Zuid-Amerikaan en niet één Australiër staat).

Daarvoor in de plaats populaire en toegankelijke muziek, simpele aan- en afkondigingen, quizzen & andere spelletjes, telefoontjes van luisteraars en de favoriete moppies van bekende Nederlanders

Grote concurrent van Radio 4 -al zitten ze alleen op de kabel en niet in de ether- is Classic F.M.
      Daar werd traditioneel op tweede Kerstdag de Top 100 klassieke muziek gedraaid. Toen dit een commercieel succes bleek, volgde de top 1.000 die werd uitgezonden vanaf tweede Kerstdag tot en met Nieuwjaarsdag. Dat werd dan in mei herhaald tot het tijd werd om in december de lijst een beetje bij te stellen en weer uit te zenden.

Radio 4 gaat over vier jaar een eigen top 4.000 samen stellen.
      Vanaf die tijd zal er niets anders worden uitgezonden dan deze top 4.000.
Hoewel dit qua marktaandeel een succes zal blijken, zullen er toch een paar politici zijn, die zich afvragen of we hier wel een publieke omroep voor nodig hebben.

Het antwoord luidt natuurlijk: NEE.

Goede reden om tegen die tijd Radio 4 de nek om te draaien.