Een omstreden luchtalarm

Eén van de meest omstreden radioprogramma’s ooit ging op 1 november 1985 de lucht in.
      Het VPRO-radioprogramma Het Gebouw liet van ‘s ochtends zeven uur tot ‘s middags half vijf alleen maar een sirene horen. Die dag namelijk zou het kabinet Lubbers het besluit nemen om op de luchtbasis Woensdrecht in West-Brabant 48 kruisraketten te plaatsen.
      Omdat ik toen eindredacteur van dit programma was legde ik een korte verklaring af, waarom de redactie had besloten tot deze vorm van protest.

De uitzending had een stroom van publiciteit tot gevolg. Bij de VPRO kwamen zo’n 3.000 telefoontjes binnen.
      Vrijwel uitsluitend positieve reacties en dat is opmerkelijk want de ervaring leert dat mensen veel eerder reageren als ze het ergens niet mee eens zijn.

Het besluit om die sirene te laten horen werd tijdens een rumoerige en emotionele vergadering de avond tevoren genomen. Twee redacteuren onder wie presentator John Jansen van Galen waren het er niet mee eens. Ik lichtte nog diezelfde avond hoofdredacteur Jan Haasbroek in, die achter het besluit stond.

Hoe klonk die uitzending?
      In het digitale radioarchief van de VPRO is het verschenen.
Ga HIER NAAR toe, luister naar de tekst die ik uitspreek en neem kennis van opwinding, bijval, woede en opluchting in het programma Het Spoor, dat iets later werd uitgezonden.  

Aardig was ook wel, dat veel luisteraars de radio hard aanzetten en ramen en deuren openden.
      Sommige mensen versterkten het geluid.

Tribunaal     

Verder is te horen hoe ik voor een soort tribunaal moet verschijnen in het aansluitende VPRO-radioprogramma Welingelichte Kringen.
      Onder leiding van Joop van Tijn uiten Piet Grijs , Henk Hofland en Harry van Wijnen op een superieur toontje hun kritiek. Een beetje bevoogdend ook. ‘Doe gewoon je werk en laat actie voeren aan anderen over’. Dat is de strekking.

Nienke Feis, die het radioarchief beheert, heeft ook een paar krantenknipsels toegevoegd.

Het is overigens wel opmerkelijk dat diezelfde Ruud Lubbers pas nog bij het 60 jarig bestaan van de NAVO -net als Barack Obama- verklaarde voor een wereld zonder kernwapens te zijn.
      In 1985 was hij sterk voor plaatsing van die raketten ondanks een petitionnement dat door bijna 4 miljoen Nederlanders was getekend.
      En ondanks de grootste vredesdemonstraties die ooit in ons land plaatsvonden namelijk op 21 november 1981 in Amsterdam (400.000 mensen) en op 29 oktober 1983 in Den Haag (550.000 mensen).

Het plan was onderdeel van het zogeheten dubbelbesluit: plaatsing van 572 nucleaire kruis- en Pershingraketten in Europa en tegelijk onderhandelingen starten met de Sovjet-Unie over wapenbeheersing.

Die kruisraketten zijn er overigens nooit gekomen.
      Zo zie je maar wat je met een controversiële radio-uitzending allemaal kunt bereiken.