Beelden (1169)
- Details
- Hoofdcategorie: Beelden
- Categorie: Beelden (1169)
Zo lang mogelijk, maar het begin is begonnen
(Door Peter Flik, photosooph te Hongarije)
Eerst maar eens drie foto’s, dan gaat het nog goed. Wat?, zult u vragen.
Vrolijk blijven, af en toe iets te lachen. Melancholie kan altijd nog en het liefst helemaal niet. Want het brengt meestal niets.
Somberheid en dat wat daar weer aan vast zit.
Wat is er met die foto’s?
Ze zijn hier achter gelaten door vrienden. En daarna gingen ze dood. “We laten dit hier dan denken jullie nog eens aan mij of ons”. Wel, dat laatste is goed gelukt.
Foto 1
De eerste foto met BON APPETIT gaf Lida, collega en later vriendin. Het opmerkelijkste? Dat zij en ik een kamer moesten delen in een hotel in Hilversum. We werden wakker de volgende ochtend met luidruchtige conversaties in het Chinees in de belendende kamer. Li, er moet vannacht iets raars zijn gebeurd. “We zijn nu in China, ik weet ook niet hoe dit gekomen is”. Zij: “ we maken er het beste van”.
Foto 2
De tweede foto van de pen werd achter gelaten door vriend Artan. Meegenomen uit Albanië. “P, we hebben samen veel gereisd in mijn land. Je hebt gezien hoeveel er kapot of ontwricht is, maar onze pennen doen het nog steeds goed!”
Foto 3
De derde foto is het meest pijnlijk. Geschilderd door mijn broer. Nam altijd één van zijn kunstwerken mee als hij hier kwam. Verschrikkelijke taferelen, vreemde landschappen en veel doorkijkjes. Werden na zijn vertrek door ons meteen opgeborgen. Kwam hij na een jaar weer, dan brak er een soort paniek uit. WAAR ZIJN ZE?
De eindigheid der dingen
Waar zijn we nu? Niet ver van het einde en dat breekt me soms wel op. Piekeren? Ja zo iets, in die richting. P. Je schrijft nog heel weinig, hoor ik te vaak.
In welk jaar zal het zijn geweest, Ik denk 1941. Ik werd weer eens uitgelaten door mijn moeder. In Groningen. In een karretje. Heerlijk, niet lopen met die malle beentjes. Malle beentjes omdat ze toen nog te klein waren. We zijn nog geen vijf minuten van huis als zij zomaar uit het niets tegen me zegt dat ik uit dat karretje moet opstaan en gaan lopen. Dat was een grote schok. Nooit meer terug in dat karretje, dat begreep ik meteen.
Veel later, jaren later, zag ik pas in dat we hier te maken kregen met de eindigheid der dingen. Maar het begin was begonnen. Ik noem dat verschijnsel van de eindigheid de paardenbloem. En de paardenbloem kwam steeds maar weer tevoorschijn. Altijd min of meer onverwacht.
Albert Speer
Het zal 1979 zijn geweest. Ik had inmiddels wat naam opgebouwd bij de radio en mij werd veel gegund. Ik wilde één van de grootste oorlogsmisdadigers na Adolf Hitler ontmoeten: Albert Speer. Eerst architect en bouwmeester, later minister van bewapening. Kwam na de oorlog ook terecht in Neurenberg voor het proces. Ontkende toen en veel later ook nog, ooit iets te hebben geweten van de gruwelijke vervolgingen van joden, zigeuners en gehandicapten. Het werd geloofd en daarmee ontliep hij de doodstraf. Kreeg twintig jaar, die hij in Spandau doorbracht.
Met de trein naar Heidelberg. Een stad in het zuiden van Duitsland, toen nog West Duitsland genoemd, nooit gebombardeerd. Waarom weet niemand. Ik loop naar het aangegeven adres. Ben zenuwachtig. Na de bel gaat de deur open en daar staat hij. Automatisch geef ik hem een hand. Speer, die een zeer voorkomende indruk maakt, op het vriendelijke af, Speer brengt mij naar de ontvangstsalon. Thee en koekjes. Dan begin ik aan het interview. Ik heb dit later maar één keer terug gehoord en me dood geschaamd. Er was van te voren een voorwaarde gesteld: ik mocht niet de vraag stellen of hij als minister in het kabinet van Hitler iets wist van de grote Jodenvervolgingen. Want daar had Speer in diverse bladen al uitvoerig antwoord op gegeven. En toch bleef dit onderwerp tussen ons liggen. Ik kreeg twintig minuten de tijd om met hem te spreken en die minuten waren snel voorbij. Ik wilde de uitzending ervan voorkomen, maar dat lukte niet. Twee jaar later was hij dood. Paardenbloem.
Componist B.
Het zal 1966 zijn geweest. Was bevriend met de componist B. Die woonde weliswaar in Amsterdam maar had een zomerhuisje in de Nederlands Belgische grenstreek. Kwam daar wel eens. Wilde ook zo’n huisje maar die daar in de buurt waren reeds bewoond door ratten. Veel ratten. Toen kwam er die uitnodiging. Een uitnodiging om in een bepaald weekend te verschijnen op de BLOEDWORSTPARTY…
Dat weekend breekt aan en één ding weet ik vanaf het begin. Hier hebben we te maken met de paardenbloem; alles is er, liefde, warmte, drank, muziek, zon, bloedworst en ingewikkelde gesprekken, Vlaams, Duits en Nederlands door elkaar. Het zal eindig zijn, maar het is wel nu.
We zitten onder grote bomen in de enorme tuin. Het zonlicht valt gefilterd door de bomen, Kippen, honden en poezen lopen door het vrij grote gezelschap heen zonder ruzie te maken. Af en toe stelen ze bloedworst, en dat kan niemand iets schelen. De Vlamingen versta ik slecht. Dat los ik op door dan maar veel zelf te praten. Waar is de componist B. wil ik weten. Achter de muziekskes aan antwoordden ze.
''Hebben de muziekskes rokjes'', vraag ik overmoedig. Hier moesten ze hard om lachen en halen nog een liter bier voor me. De muziek gaat harder spelen en de samenhang raakt wat op de achtergrond. Er wordt gedanst, maar dat kon ik niet. Ik stond op en viel achterover in een struik brandnetels. ''Ach Menneke, riepen de Vlaamse boeren.Van achteren stoat ge in brand. Denk aon de veurkant"..
Ik hoor het wel, maar iemand (wie?) brengt me naar bed in het huis en masseert met olie mijn rug. Dan weet ik niets meer en word de volgende ochtend wakker naast de vrouw van de componist B. Op ons zit een kip. In de vensterbank staan paardenbloemen.
Radiomaker L.
Dan is het 1971. Door collega S. is er een uitwisselingsprogramma tot stand gekomen met een radiostation in New York. Hij had daar een jaar over onderhandeld. L., de Amerikaanse beroemde radiomaker zou drie maanden in Hilversum komen werken en ik zou zijn werk in New York overnemen.
Maar ach… ondanks dat jaar onderhandelen wist niemand bij dat radiostation iets van mijn komst, en ondanks dat jaar leuteren had L. ter voorbereiding op zijn komst naar Nederland een cursus Vlaams gevolgd. Hij kreeg geen programma bij de VPRO en moest het doen met korte interviews die ook nog vertaald moesten worden.
L. had een ochtendtalkshow, en die moest ik dan maar gaan doen. Live en iedere dag. Soms blijven paardenbloemen wel heel lang staan. Drie maanden, Maar dan gaan ook zij.
Klik HIER voor alle Photosophieën
- Details
- Hoofdcategorie: Beelden
- Categorie: Beelden (1169)
HET ONGERIJMDE: Osijek
(Door Peter Flik te Hongarije)
Dit is een vraag die ik wel vaker krijg: waarom toch zoveel belangstelling voor Oost Europa? Zoveel zelfs dat je er woont. Met het beantwoorden van de vraag kom je tal van valkuilen tegen. En soms loop ik er ook nog in.
In mijn vroege jeugd woonde ik in Nederland en het viel me op hoe ordelijk alles was. Alsof iemand in de nacht, terwijl je sliep, alles aan het opruimen was geweest. En soms benauwde me dat ook wel. Een eerste vakantie in België opende mijn ogen. Wat een weldadige chaos her en der. Rooilijnen in de steden en dorpen? Soms wel, maar vaak ook niet. Je huis diep paars verven? Geen probleem. Na sluitingstijd van een restaurant nog willen eten? Het kon soms. Een huisje gehuurd op een camping. Bij aankomst bleek er geen bed meer in te staan. De campingeigenaar reageerde naar mijn hart: wie zou die bedden hebben meegenomen? Neem maar een ander huisje was de oplossing.
In de loop van de jaren ging ik steeds meer van de Belgische ongerijmdheden houden. Later bezocht ik steeds vaker nieuwe landen met hun ongerijmdheden. De toenmalige DDR spande de kroon. In de hoofdstad Oost Berlijn waren wel plattegronden van de stad te koop, maar West Berlijn was wit en er bestonden geen straten daar. Op de hoge teeveetoren in Oost werd je door DDR-gidsen rondgeleid, waarbij zij er streng op toezagen dat men niet aan de westkant van die toren kwam, waar uitzicht op West Berlijn was.
Bij het verhalen van belevenissen in Oost-Europa werd vaak een tegenwerping gemaakt: of ik dan niet op de hoogte was van de terreur waaronder bijna de gehele bevolking te lijden had. Ik kon niets anders zeggen dan dat ik dat wel wist, maar dat ook verschillende werkelijkheden naast elkaar konden bestaan. Ga maar eens naar het Concertgebouw in Amsterdam en zie dat in de grote zaal Beethoven wordt gespeeld terwijl ergens in de kelder een toiletjufrouw met één been tegen een hongerloontje haar vervelende werk doet. Die werkelijkheden bestaan gewoon naast elkaar.
Osijek Kroatië
Onlangs maakten we een tochtje door Kroatië en kwamen in Osijek. De foto's tonen mijn voorliefde voor het ongerijmde. Mijn lievelingsfoto? Die van de gratis koffie voor twaalf Kuna!
Zonder ramen
Hangspullen
Stadsrondrit
- Details
- Hoofdcategorie: Beelden
- Categorie: Beelden (1169)
Voorjaar 2014
Een UFO boven de Donau
Als je een eerste indruk wilt hebben van de Slowaakse hoofdstad Bratislava moet je naar de Novy Most gaan, de nieuwe brug over de Donau. Op één van de brugpijlers is een toren van 85 meter hoog. Daar is een restaurant dat UFO heet en er inderdaad uitziet als een vliegende schotel. Op de hoogste verdieping is een uitkijkplatform.
360 Graden Bratislava. Pas daarna ga je de stad verkennen.
De NOVY Most werd in 1972 geopend. Zij heette toen de Most SNP, brug van de Slowaakse Nationale Opstand. Na de onafhankelijkheid op 1 januari 1993 werd het de Novy Most.
Brug met oude stad
DONAU Richting Oost
Buitenwijk richting zuid
DONAU Richting west
Buitenwijk richting west
Buitenwijk richting oost
- Details
- Hoofdcategorie: Beelden
- Categorie: Beelden (1169)
Een groen uitgeslagen beekje
Als je zomaar wat door de Franse Champagne rijdt kan je ineens op de Somme stuiten.
Een rivier met een naam, die plezierige visioenen oproept.
Villeseneux
In Villeseneux is de rivier niet veel meer dan een groen uitgeslagen beekje.
Clarenges
Even verderop in Clarenges is dat niet veel anders.
Saint-Valery sur Somme
Mooie breda delta
Ruim 300 kilometer verderop is de rivier plezierig uitgedijd.
Een mooie brede delta in Picardiê op de grens met Normandiê.
In het noordwesten van het land.
Le Crotoy
De monding van de rivier.
- Details
- Hoofdcategorie: Beelden
- Categorie: Beelden (1169)
De verminking van een Gedenkraam
Probeer eerst even deze tekst te lezen:
Daar staat (foto gemaakt in 2015):
Gedenken hen die, toen het volk verslagen
en macht'loos scheen,
de vaan der vrijheid hoog hebben gedragen,
door alles heen
En nu deze:
Daar staat (foto gemaakt 2008):
Gedenken hen die, toen het volk verslagen
en macht'loos scheen,
de vaan der vrijheid hebben hooggedragen,
door alles heen
Een ieder met een beetje taalgevoel zal vinden dat de laatste regels mooier zijn. Bovendien klopt het metrum en dat kan van de eerste tekst niet gezegd worden.
Bevrijdingsglas
De regels staan op het zogeheten Bevrijdingsglas in de Sint-Jans kerk te Gouda.
Dit gedenkraam naar een ontwerp van de beroemde glazenier Charles Eyck werd in 1947 geplaatst ter herinnering aan bezetting en bevrijding.
In het midden Nederlandse vlaggen die weer vrij in de wind wapperen. Maar omlijst door onder meer vliegtuigen in duikvlucht, afgebrande kerktorens, ruïnes en vernielde gebouwen, uitgehongerde mensen in vernietigingskampen en een Duitse soldaat die een document laat zien met daarop ‘’Befehl’’.
Yge Foppema
Het citaat is een strofe uit een gedicht van Yge Foppema (1901-1993). Het heet Ongenoemde Doden met als ondertitel 13 maart 1941. Dit heeft betrekking op de eerste massaexecutie in Nederland, waar op de Waalsdorper vlakte achttien mensen werden doodgeschoten door een Duits vuurpeloton. Het was ’t eerste gedicht dat Foppema in zijn leven schreef.
Hij werd vanwege zijn gedichten opgepakt en geplaatst in de strafgevangenis van Scheveningen. Yge Foppema bundelde zijn gedichten uit de oorlog in Spijkerschrift, mei 1940-mei 1945.
Hij kreeg er de Verzetsprijs voor letterkundigen voor.
Na het eind van de oorlog heeft hij geen gedicht meer geschreven.
De betweters van de Sint-Jan
Waarom een tekst wijzigen in een gedicht van een bekroond poëet in een gedenkraam van een beroemd glazenier?
Ik kon het antwoord niet vinden net zo min als Gertjan Vlasblom, die zich zeer verdiept heeft in het werk van Yge Foppema. Hij was het ook, die mij attent maakte op de wijziging.
Ik schreef dus een mail aan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. . Met beide foto’s .
Geen antwoord!
Daarna belde ik met coördinator Jaap van Rijn. Hij wist er niets van, kon het ook eigenlijk niet geloven, maar vroeg mij opnieuw die foto’s op te sturen.
Daarop kreeg ik dit antwoord:
Geachte heer Van den Boogaard,
Uw mail was in mijn spam box terecht gekomen, vandaar onze late reactie.
Inmiddels heb ik van de oud archivaris doorgekregen dat e.e.a. kan zijn gewijzigd toen de panelen werden uitgenomen t.b.v. de dubbele beglazing.
Ik ga het in ieder geval voor u uitzoeken. U hoort t.z.t. van mij.
Met vriendelijke groet
Corella Verbeek
Geen antwoord
Toen ik vond dat het t.z.t. iets te lang duurde heb ik nogmaals een mail gestuurd aan meneer Van Rijn en mevrouw Verbeek.
Tot op heden: Geen antwoord!
Mijn conclusie is dat er bij die Sint-Jan één of meer betweters bezig zijn geweest, die het werk van zowel Yge Foppema als Charles Eyck op eigen houtje hebben verminkt.
Dat is oneerbiedig.
Toch is het ook weer niet helemaal onbegrijpelijk.
Meneer Vlasblom heeft het uitgezocht en komt tot de -mogelijk- volgende verklaring:
Verwarring aangaande de vijfde strofe uit "Ongenoemde doden", op het Bevrijdingsglas en elders
Men leest soms "toen het volk verslagen" en soms "toen het land verslagen".
Men leest soms "vaan der vrijheid hebben hooggedragen" en soms "vaan der vrijheid hoog hebben gedragen".
De oudste bron die ik heb kunnen vinden is Delpher pagina 3 plus Delpher pagina 4. Het gaat daarbij om een oorlogspamflet genaamd "Achtergrond", gedateerd 10 december 1944 (idem pagina 1). Naast andere zaken bevat het pamflet een gedicht genaamd "Executie" dat bij nadere beschouwing het gedicht blijkt te zijn dat wij nu kennen als "Ongenoemde doden".
De andere bron van belang is de uitgave van Spijkerschrift in 1980, bij Amphora Books te Amstelveen. Dat boekje van 70 pagina's ligt hier naast mij op de schrijftafel.
De verwarring ontstaat door verschillen tussen beide publicaties. Hoewel Foppema de 1980-uitgave heeft voorzien van een 'Verantwoording', rept hij met geen woord over tekstuele veranderingen ten opzichte van de oorspronkelijke oorlogsgedichten.
Hieronder geef ik beide versies weer.
|
EXECUTIE. |
ONGENOEMDE DODEN |
|
Zy traden aan by 't eerste morgenklaren |
Zij traden aan bij 't eerste morgenklaren, |
|
Achttien der onzen, |
achttien der onzen, zwijgend aangetreden |
|
Geen krans, geen vlag dekte de ruwe baren, |
Geen krans, geen vlag dekte de smalle baren. |
|
Het licht glydt aan over de lage landen, |
Het licht glijdt aan over de lage landen |
|
Gedenken hen, die, toen het volk verslagen |
Gedenken hen die, toen het land verslagen |
|
Die 't fiere wachtwoord hebben doorgegeven |
die 't fiere wachtwoord hebben doorgegeven |
|
Iederen morgen, als de zon komt ryzen |
Iedere morgen, als de zon komt rijzen |
|
Maar 't licht in onze oogen wordt niet doffer, |
Maar 't licht in onze ogen wordt niet doffer, |
|
Tegen de tirannie die zy bestreden |
Tegen de tirannie die zij bestreden, |
Het kan natuurlijk zijn dat men bij de Sint-Jan later de tweede versie heeft gebruikt.
Maar dan hadden ze ook ‘’volk’’ in ‘’land’’ moeten veranderen
En machtloos in plaats van macht'loos.
Dus als u nog eens naar Gouda gaat en meedoet aan een rondleiding en de foute informatie krijgt over het Bevrijdingsglas kunt u dit naar voren brengen.
Dat raad ik u echter niet aan, want in Gouda vinden ze je dan waarschijnlijk een vervelende drammer.
Ze kietelen zichzelf daar in hun eigen glazen stofnestje.
Subcategorieën
Beelden Aantal artikelen: 408
Pagina 70 van 169