Beelden (1169)

 

Een sabbatical year

 (Door Peter Flik,te Hongarije)

Ja zeg, houdt het dan nooit op. Ben al weken bezig oude rommel weg te gooien, een soort fotoarchief te reorganiseren. Twintig dozen bekijken en dan komt er per post nog een doos… Uit de nalatenschap van de helaas veel te vroeg overleden radio-collega Walter Slosse. De jaren tachtig gaan weer eens goed open.

Hoe zit dit?

Na ongeveer twintig jaar bij de radio te hebben gewerkt vond men dat het tijd werd voor een sabbatical year. Had er nooit van gehoord, maar het was duidelijk. Ik moest er uit voor een tijdje. Men mocht in die periode ALLES aanpakken, als het maar niet met radio van doen had. Cursussen volgen, stages lopen, piano leren spelen. Kortom whatever.
      De gedachte was dat men dan na die tijd weer opgefrist aan de slag kon. Ik zag er eigenlijk nogal tegen op. Wat in godsnaam?
      Gelukkig kon ik de periode terugbrengen tot drie maanden. Ik wilde schrijven en kreeg een positieve respons van de VPRO-gids op mijn voorstel om eens bij radio- en tv-stations in Europa langs te gaan met een door mij opgesteld script. Om uit te vinden waar de grenzen lagen in die diverse landen. Het script was zo gemaakt (via foto’s) dat er geen taalmoeilijkheden konden ontstaan. Ongeveer twintig op een toneel gemaakte platen. Meestal achter een piano met op de lessenaar een foto waarop de pianist reageert. Valse noten bij het portret van Stalin, vieze hondjes en zoals hier #MeToo avant la letttre.

 

De reacties waren overal afwijzend. Speciaal in Irkoetsk. Er was een hele delegatie uit Moskou aangekomen om mij te ontvangen. Ik was begonnen met de dame die enigszins ontkleed iets van me wilde of ik van haar.
      Niemand wilde de volgende pagina’s bekijken en één van de karpatenkoppen begon een uitgebreide uiteenzetting over de werking van waterkrachtcentrales…..Of daarover wel eens iets was op de Nederlandse televisie.

 

 

De kleuretsen van Rolf Weijburg

 

                                                                  

Bijdrages


 

 Ik ga u toepraten naar een expositie van Rolf Weijburg in Galerie Witt, Groenmarkt 125 Dordrecht.
      Vaste lezers weten dat Rolf met grote regelmaat bijdrages op mijn blog verzorgt. Hij is een Utrechts kunstenaar. Etser en maker van atlassen.

Al tientallen jaren lang werkt hij aan zijn Atlas van de 25 kleinste landen ter wereld.
       Hij bezoekt al die landen.

Op mijn blog verschijnen vrijwel wekelijks voorpublicaties met schetsen, foto’s, gebeurtenissen, gesprekken met mensen, zomaar wat invallen en soms al een ets.

 

 

 Opening

De opening afgelopen weekeinde verliep ongedwongen.

De expositie is nog tot en met 27 oktober geopend van donderdag tot en met zondag van 13.00 tot 17.00 uur. Op zaterdag kunt u al vanaf twaalf uur inlopen.
      Er hangt een grote variëteit aan werk verspreid over ruim 30 jaar, een periode waarin Rolf zeer veel reisde. Volgens de lijst van The Most Traveled People bezocht hij 286 bestemmingen, waaronder 118 onafhankelijke VN-landen. 
      (Ik sta trouwens zelf ook op die lijst met 257 bestemmingen en 83 VN-landen)


Het zijn kleuretsen, die via een klassiek ambachtelijk procedé tot stand komen.
      In deze film ''De Kunst van het reizen'' vertelt Rolf Weijburg over zijn manier van reizen en hij legt op een boeiende manier uit hoe die etsen tot stand komen.

“Home: Valletta, Malta” (Kleurets Rolf Weijburg, 2003; 50x60 cm) 

 

 

 

UITEINDELIJK VRESELIJK STOM

(Door Peter Flik te Hongarije)

              

Net als op de foto ziet het raadhuis van Oradea in Roemenië er indrukwekkend uit. Maar dat is de buitenkant. Ik heb daar een afspraak met iemand die alles zou weten over de geschiedenis van de Joden in deze stad. En eenmaal binnen in dat gebouw blijkt het een soort doolhof te zijn van gangen, trappen, zuilengalerijen, nepdeuren. Er zijn geen verwijzingen, iedere Roemeen schijnt te weten hoe je daar moet lopen en wachten, maar een buitenlander komt daar niet uit en zit zomaar zonder het te weten in een kelder.
      Ik besluit terug naar de ingang te gaan, maar die ingang is ook al onvindbaar. In wanhoop bel ik de man van de Joodse geschiedenis op en leg de situatie uit. Hij vraagt waar ik in het gebouw ben, maar dat kan ik nu juist niet vertellen. Hij zegt dat ik hulp moet zoeken, ga maar een willekeurige kamer in en vraag iemand jou naar mij te brengen. Ik zoek met nogal wat achterdocht een kamer.
      Ik woon bijna vijftien jaar in Hongarije en heb ervaren dat bijna niemand Duits of Engels spreekt. Ook opgeleide artsen en verpleegsters niet. Zou dat hier in Roemenië niet net zo zijn. De verrassing was groot. Het eerste meisje dat ik aansprak, sprak een soort Engels dat in Cambridge niet zou misstaan. Zij leidde mij behendig via gangenstelsels en paternosterliften naar de juiste kamer. Ik vroeg haar of ik haar aan het einde van de middag nog eens zou kunnen ontmoeten in een schitterend café in de binnenstad. Ze wilde graag en zou enkele vriendinnen meenemen. Die ontmoeting laat in de middag zal ik niet gauw vergeten. Ze was met drie vriendinnen gekomen. Alle vier spraken vloeiend Engels. En wat bleek? De talen werden op de scholen niet via de achterhaalde grammatica methode gegeven maar via het conversatiesysteem. De Roemeense televisie zond buitenlandse films uit in de oorspronkelijke taal met ondertitels. Deze zeer eenvoudige maatregelen hadden ervoor gezorgd dat men door het hele land perfekt met Engels uit de voeten kan.

      Eenmaal thuis in Hongarije begint er een zekere kwaadheid over me te komen. Kinderen in het dorp waar ik woon hebben vaak zes jaar Engels of Duits achter de rug, maar kunnen nog geen enkele zin spreken in die talen of verstaan. De Hongaarse televisie ondertitelt nooit maar zendt buitenlandse films nagesynchroniseerd uit. Hongaren horen nooit de buitenlandse talen. Ik voer een gesprek met een paar dorpelingen. Ik stel aan de orde dat het toch heel raar is, of misschien wel stom, dat driehonderd kilometer ten oosten van Budapest Roemenen wonen die beter taalonderwijs hebben gehad en waarom dat hier in Hongarije niet kan. Of het zinvol zou zijn om de Hongaarse minister van onderwijs daarop eens aan te spreken.
      Unaniem halen ze hun schouders op; die mensen die hier in de regering zitten interesseert dat helemaal niet. Het enige waaraan ze denken hoe ze hun zakken kunnen vullen. Alles blijft hier in dit land bij het oude, en dat is al jaren zo. Proost.

 

 

DE SPEISEZIMMER

(Door Peter Flik te Hongarije)

Meestal in de zomer. OPRUIMING staat er dan op sommige winkelruiten. Ze willen van hun spullen af. Maar als je delen van je eigen fotoarchieven wilt opruimen­, ja dan wil je eigenlijk helemaal niet van je spullen af… Wat een geploeter. Neem DE SPEISEZIMMER. Dat is een ruimte in ons Hongaarse huis waar je spullen bewaart die je toch niet elke dag wilt zien. Veel foto's.  !

Verwikkelingen.

Omdat ik al wat ouder ben is dit archief begonnen met de analoge fotografie. Het tijdperk van de NEGATIEVEN… Als je opnames had gemaakt moest je die verschrikkelijke negatieven naar een fotohandel brengen die er positieven van afdrukte. Die plakte je dan in albums. Na jaren begonnen die platen aan elkaar te plakken in die albums. Niet alle foto’s kwamen in albums, het overschot ging in dozen. En die dozen zijn verslavend. Ik telde er twintig.
      Polaroid was wel een vinding; je hoefde niet naar de fotowinkel, het plaatje rolde na een paar minuten gewoon uit je toestel. Maar wel erg klein.
Dan komt het tijdperk van de digitale fotografie. Deze generatie platen laten zich nog het beste bekijken in de ipad of iphone. En ook omdat je in dit systeem niet geneigd bent om iets weg te gooien zit ik nu met een berg van negenhonderdzesendertig plaatjes.

Het wordt tijd voor koffie, nog tien dozen te gaan. Maar wat is dit nu weer. Ik blijk ook sommige foto’s in boeken te hebben verstopt. Waarom? God zal het weten, en misschien Hij ook wel niet.

                     

Dit is wel een zeer eigenaardige foto. Het is de woonkamer van de voormalige dictator Ceausescu van Roemenië. Eigen foto, ook dat nog.
      Hoe ging dit in zijn werk?
Voor de radio was ik in Boekarest en probeerde met een tolk als gids mensen aan de praat te krijgen. Hem had ik gevraagd of we een bezoek konden brengen aan het privéhuis van de dictator, die een aantal jaren daarvoor samen met zijn vrouw Helena bijna in het openbaar was terechtgesteld.
      De gids liet weten dat dit absoluut onmogelijk was. Het huis werd door  militairen bewaakt en werd niet opengesteld voor publiek. Op een dag dat de gids even iets anders moest doen, besloot ik toch maar eens zelf te gaan kijken. Samen met mijn vrouw en onze Jack Russel hond naar die woning. En inderdaad, bewaking. Een militair met een machinegeweer. De man vroeg wat we kwamen doen. Het huis van binnen bekijken. Hij aarzelde, maar doordat hij de Jack Russel zag, smolt zijn ziel. De Jack Russel mag er in en U beiden mogen mee.
      We zagen alle kamers, ontvangstzalen, het zwembad, de ondergrondse verbinding met een huis aan de overkant van de brede straat, de slaapkamer. Gouden kranen? Ik dacht van wel.
      Ik hoorde hun stemmen, dacht ik. Maar die kwamen uit een documentaire die ik in Nederland ooit had gezien. Even wilde ik de militair  vragen of ik de hond op het bed van Nicolas en Helena mocht fotograferen. Mijn vrouw kende mij en gaf me een schop.

 

 

Huiver in Constanta

(Door Peter Flik te Hongarije)

 

JAREN ZIJN ER OM VOORBIJ TE LATEN GAAN

EN MOOI OM OP TERUG TE KIJKEN

ZO KAN JE HET OOK ZIEN

NIET STEEDS WEER DIE MELANCHOLIE

DIT IS CONSTANTA IN ROEMENIË

HET IS 1975 EN ER STAAN GEBEURTENISSEN KLAAR

MET VRIEND JAN BEN IK DAAR

HIJ ZOCHT HET HOTEL AAN ZEE UIT

"JIJ HEBT TOCH GEEN SMAAK", SPRAK HIJ

"WE STAAN HIER OOG IN OOG MET HET KOMENDE"

HIJ STELDE VOOR OM IN DE EETZAAL AFSCHEID TE NEMEN

NIET VAN ELKAAR, MAAR VAN ALLES WAAR WE NU NOG AAN VAST ZATEN

HIJ ZOU EEN FLES WITTE WIJN BESTELLEN MET TWEE GLAZEN

WE ZOUDEN MET DIE GLAZEN DE TRAP NAAR ZEE NEMEN

LANGZAAM DE ZEE IN GAAN

EN HET LAATSTE GEVOEL ZOU ZIJN DAT HET OVER WAS

HET WAS IN 1975 DAT DIT GESPREK IN DE EETZAAL PLAATSVOND

ER GAAN VIJF EN TWINTIG JAREN OVER HEEN

JAN IS INMIDDELS DOOD

IK WIL TERUG NAAR DE ZWARTE ZEE

NAAR DAT HOTEL

REIS MET DE TREIN NAAR CONTSTANTA

HET IS DUS HET JAAR 2000

BESTEL EEN TAXI EN VRAAG DE CHAUFFEUR TE GAAN ZOEKEN

NAAR EEN JUGENDSTIL-HOTEL AAN ZEE

WE RIJDEN ZEKER TWEE UUR ROND

VINDEN NIKS DAN BENIDORM-HOTELS

IK BEN TELEURGESTELD EN VRAAG DE CHAUFFEUR OM TERUG TE GAAN

VLAK VOOR DE PLEK WAAR HIJ MIJ MOET AFZETTEN

STAAT EEN RODE BESTEL WAGEN MET DE NAAM VAN MIJN VRIEND EROP

DIE AUTO START

VOLG HEM ROEP IK NAAR DE CHAUFFEUR

BINNEN TIEN MINUTEN STOPT HIJ VOOR HET JUGENDSTIL-HOTEL

IK HUIVER.

                

 

Subcategorieën