Beelden

 

Rahn müsste schießen

Op 4 juli 1954 werd de bevolking van de Bondsrepubliek Duitsland definitief wakker van de collectieve nachtmerrie.
      Het nationale voetbalteam -die Mannschaft- werd in Zwitserland wereldkampioen voetbal. De helden waren Helmut Rahn en Herbert Zimmermann.
      Rahn maakte zes minuten voor tijd de winnende goal en Zimmermann maakte daar een meeslepend radioverslag van.
      Er ontstond een geïmproviseerd gedicht, dat zo gaat:

                                                                   Rahn müsste schießen...

                                                                         Rahn schießt!

                                                                         Tor! Tor! Tor!

 

                    

 De regels staan sinds januari 2010 op drie viaducten op de A40 in Essen. Achthonderd meter uit elkaar. 

      Vorige week reed ik daar weer eens onder door. Je kunt je ogen er niet van afhouden.
Een prachtig eerbetoon aan de Essenaar Helmut Rahn, de held die later wegens drankproblemen een anti-held werd om toch weer als held te eindigen.
      Een hommage ook aan Herbert Zimmermann, de man die in het T.V.-loze tijdperk een meeslepend beroep op de luisteraars deed op hun voorstellingsvermogen en hun enthousiasme tot grote hoogte deed oplaaien.

Het wonder

 

                      

 Het was een wonder; die overwinning. Het wonder van Bern. 

      Duitsland speelde namelijk tegen Hongarije, dat in de voorronde over Die Mannschaft was heengewalst: 8-3.
Hongarije met ondermeer Ferenc Puskas was dertig wedstrijden ongeslagen en had in die finale al na acht minuten een 2-0 voorsprong.
      Maar toen kwamen de Duitsers als altijd terug en na achttien minuten was het 2-2.
Tot rechtsbuiten Helmut Rahn zes minuten voor tijd met links zijn winnende treffer maakte.

Het verslag

 

                        

 Het verslag van Zimmermann ging letterlijk zo:

‘Sechs Minuten noch im Wankdorf-Stadion in Bern. Keiner wankt. Die Regen prasselt unaufhörlich hernieder. Es ist schwer, aber die Zuschauer, sie harren nicht aus -wie könnten sie auch! Eine Fußballweltmeisterschaft ist alle vier Jahre, und wann sieht man ein solches Endspiel so ausgeglichen, so packend, jetzt Deutschland am linken Flügel durch Schäfer, Schäfers Zuspiel zu Morlock wird von den Ungarn abgewehrt, und Bozsik, immer wieder Bozsik, der rechte Läufer der Ungarn am ball.
     
Er hat den Ball verloren diesmal, gegen Schäfer -Schäfer nach innen geflankt -Kopffball abgewehrt- aus dem Hintergrund müsste Rahn schießen -Rahn schießt-

Tooooor! Tooooor! Toooor!’

Tor für Deutschland (….)Halten Sie mich für verrückt, halten Sie mich für übergeschnappt (…) Vier Minuten Daumen halten in Wankdorf. (…)

Aus!, aus!, aus! Das Spiel ist aus! Deutschland ist Weltmeister!

 

Ga HIER naar toe om het allemaal te zien en te horen.

 

 

 

Aris & Alie   (of)


De matroos van de Kilima Hawaiians 

          

Vraagteken

Dit verwachtingsvolle kaartje kreeg ik van mijn vriend en oud-collega Marten Minkema (Media 46 ).
     
Op het eerste gezicht is er niet zoveel aan de hand.
Een matroos groet een voorbijlopend meisje. Misschien wil hij haar wel versieren.
     
Maar op het tweede gezicht is er veel meer aan de hand.
Op het klutje van de matroos is geschreven: Aris.
     
En met een kleurpotlood is een vraagteken aangebracht op 't meerpaaltje.
Ook op het hoedje van het meisje staat een naam. Als je er een loep bijhaalt staat daar: Alie  
      De kaart is natuurlijk door haar verstuurd.
Zij vraagt zich enigszins wanhopig af of het nog wel wat wordt tussen matroos Aris en haar.

 

Alie

Dit is de keerzijde van de kaart. We worden al wat wijzer.
      De kaart is inderdaad geschreven door Alie vanuit het Zeehospitium in Katwijk aan Zee. 
De heer A.J. Buijsman woont in Rotterdam, maar het kan bijna niet anders of hij is een zeeman.
      De Geervlietstraat ligt op Rotterdam-Zuid in de wijk Charlois (Sjaarloos). Daar woonden veel zeelieden.
Hij is natuurlijk verpleegd in dat zeehospitium. 

     
In ieder geval hebben A.J. en Alie mooie enigszins verwarrende tijden beleefd.

 

Brooklyn Bridge

Op zijn reizen heeft hij New York aangedaan. 
   

We meet again

Hij krijgt de groeten van Arie Mast en Danny Bilt. ‘’Till we meet again’’ uit Hoboken New Yersey. 
      Ze gaan er dus vanuit dat meneer Buijsman nog eens terugkomt.
De kaart is verstuurd op 9 oktober 1927

 

 

Aris

Wie is deze A.J. Buijsman?
     
Kijk eens naar de kaart hierboven.
De A staat voor Aris. En dat stond weer op het petje van de matroos.
     
De kaart is van ‘’de kampeerders‘’. Een kazemat op een vakantielokatie. 
Plantsoen hoort bij Lage Zwaluwe, een dorp vlakbij de Biesbosch in Noord-Brabant.
      Het zou kunnen dat Aris met de kampeerders in een boot heeft rondgevaren.

 

Aris-Jereke wordt Bill

Een beetje speuren leert dat A.J. staat voor Aris-Jereke.
     
Aris-Jereke Buijsman (1907-1991). Inderdaad een zeeman; een steward.
Op één van zijn reizen doet hij Vancouver (Canada) aan, waar hij in een bioscoop de film White shadows of the South Sea ziet.
      Daarin treden drie muzikanten uit Hawaii op.
Aris komt zeer onder de indruk en richt in 1934 in Nederland de Kilima Hawaiians op.
      Daarin zit ook zijn vrouw Mary. Aris-Jereke noemt zich nu Bill.   
De groep wordt na de oorlog zeer populair. Nederhawaiian wordt het genoemd.
Aris en Mary zingen in het Nederlands, in het Duits en soms ook in het Afrikaans.
      Hun hoogtepunt bereiken ze tussen 1945 en 1960.

Kilima Hawaiians

Luister eens naar de Kilima Hawaiians.

Er hangt een paardenhoofdstel aan de muur 

Steel guitar rag

Hei hei meisjelief

Maui girl

Es hängt ein Pferdehalfter an der Wand

Vaarwel Hawaii 

 

Aris & Arie

Tussen Aris en Alie is het dus nooit wat geworden.
     
Maar er wordt gefluisterd dat zij in het Zeehospitium te Katwijk aan Zee een mooie verhouding heeft gekregen met Arie v/d Lee.
Die kwam uit Maassluis en dat is toch dicht bij Charlois Rotterdam.
      De voorkant van deze kaart plaatste ik al eens. (Voorstraten 13 ; Maassluis).
Mooi handschrift overigens.

 

 

 

 

Levende Klederdracht

Vanavond op Nederland 2 tussen 20.55 en 22.00 uur de documentaire Levende Klederdracht van Niek Koppen. Daarin worden twaalf Nederlandse vrouwen gevolgd die nog altijd in klederdracht lopen. Geen archiefmateriaal in deze film. 
      De documentaire ging afgelopen donderdag in premiè
re op het IDFA.
In maart 2010 was ik in Spakenburg en schreef dit stukje.

EEN HARD GESTEVEN KRAPLAP


Ik kwam deze dames afgelopen woensdag zomaar tegen tegen in Spakenburg. Ze wilden best op de foto.
      Spakenburg, ooit een machtig vissersdorp aan de Zuiderzee en nu nog steeds een dorp waar een aantal botters in de oude haven ligt, telt nog zo’n 250 vrouwen in klederdracht. 
      ‘Maar’, aldus de dames,‘het worden er steeds minder en er zijn geen draagsters meer onder de zestig jaar’.

Het is namelijk gedoe. Vooral de katoenen kraplap , die over de schouders gedragen wordt vergt dagelijks veel tijd.
      Iedere dag moet de lap hard gestreken worden.  
     ‘Dat is zeker een uur werk’, aldus de dames, ‘want we moeten er ook nog de glans op zetten’.
Verder moeten de gehaakte muts en de rokken in orde worden gemaakt en ook het haar moet zorgvuldig worden opgestoken. 
     ‘Jongere vrouwen hebben dat er allemaal niet meer voor over’.

Veelkleurige bloemmotieven

De kraplap heeft vaak veelkleurige bloemmotieven.

Draagster in rouw

Als de draagster in de rouw is wordt zwart, paars of donkerblauw gedragen.

Uitstervend 'ras' 

Een uitstervend ‘ras’ dus. Volgens de dames meer een traditie dan een godsdienstig ‘statement’.
      Dit neemt niet weg, dat het geloof in de gemeente Bunschoten-Spakenburg (20.000 inwoners) niet belangrijk zou zijn.
Integendeel:
      De Gereformeerde kerk Vrijgemaakt heeft vijf kerkgebouwen, de Gereformeerde kerk twee, de Christelijk Gereformeerde kerk twee, de Nederlands Gereformeerde gemeente één, de Nederlands Hervormde gemeente één, de Oud gereformeerde gemeente in Nederland één, de Rooms Katholieke gemeenschap één, de Evangelische gemeente één en de Samen op Weg gemeente één.

Toch zal over 10 of hooguit 20 jaar de klederdracht in Spakenburg geheel uit het dorpsbeeld verdwenen zijn.

Het is overigens opvallend hoeveel jonge vrouwen en meisjes in dit dorp op uiterst hoge hakken lopen.
      Een soort compensatie wellicht?

 

 

 

 OP ZONLICHT KOKEN

 (Door Peter Flik, photosooph te Hongarije)

 

De twee foto's die bij deze photosophie horen zijn zo op het eerste gezicht totaal oninteressant, maar wacht, de uitleg volgt en dan....
         
Mijn vrienden H. en M. wonen net als wij in het zuidwesten van Hongarije. In een dorp waar ongeveer driehonderd mensen wonen. De meesten zijn straatarm en hun huizen storten soms zomaar in. Wat opvalt is dat ze de eindjes bijna niet aan elkaar kunnen knopen en dat ze geen enkel initiatief tonen om hun toestand te verbeteren. Maar wat wil je ook. Eeuwen van onderdrukking en vernedering hebben de Hongaren achter de rug. En dat laat sporen na. Eerst de Turken, toen de Habsburgers, weer later de Duitsers en daarna de communisten. In al die eeuwen werd ieder initiatief de kop ingedrukt en de gevolgen zijn goed merkbaar.
      Vriend H. wilde als dankbaarheid voor de omstandigheid dat hij tussen de Hongaren mocht wonen een plan tot uitvoering brengen, ondanks het besef dat de lusteloosheid op de één of andere manier moest worden bestreden. Het was hem opgevallen dat veel Hongaren hun maaltijden in huis op hout kookten. Ook in de zomer als het 38 graden is. Hout is duur en dus worden de bossen geplunderd. Maar geen enkele Hongaar beseft dat er volop gratis energie is.
      Maanden van het jaar beukt hier de zon op het land. Hij startte samen met de burgemeester van het dorp een project waarbij in het dorp zonnekooktoestellen worden vervaardigd. Het meeste materiaal is gewoon voorhanden, een enkel onderdeel moet uit Nederland komen. Het eerste toestel is klaar en werd gepresenteerd op het jaarlijkse dorpsfeest. Met de daarin door M. gekookte maaltijden. De foto's zijn aan het begin van het feest genomen en laten zien dat er nog geen enkele Hongaar bij het zonnekooktoestel is komen kijken, maar zich wel onmiddellijk heeft begeven naar de traditionele Hongaarde kookpotten op hout. Maar dan hadden ze toch echt buiten H. gerekend... Die heeft een stem waar je niet omheen kunt. In de loop van de dag draaiden ze bij en toonden hun belangstelling.

 

 

Klik HIER voor alle Photosophieën 

 

 

  

 SCHAAMTE

  

(Door Peter Flik, photosooph te Hongarije)

Het was avond en ik had net koffie gezet. Op de achtergrond stond de teevee aan. 
Ja op de achergrond, dat gebeurt de laatste jaren steeds vaker, eigenlijk ben ik op weg om hem nooit meer aan te doen. Zoveel narigheid en kleurloosheid begint me te veel te worden.
      Maar op de één of andere manier was Jantje Smit al uren aan het zingen, nou ja als we dit zingen kunnen noemen. Ahoy zat vol, voornamelijk met dames die nat werden van onze Jantje. 
En dan gebeurt het; ik loop naar het toestel om dit zingzeuren de das om te doen, maar het duurt even voor dat ik de afstandsbediening kan vinden. Batterijtjes op, dat zal je altijd zien. 
Voordat ik besluit het apparaat met de hoofdkraan tot zwijgen te brengen hoor ik onze Jantje ( vooruit, ook jouw Jantje) de volgende zin uitkramen:

De zomer begon
Toen ik zag wat ze kon
Dit hoor ik niet goed, was mijn eerste gedachte.
      Maar dankzij de alomtegenwoordige tekstluiheid worden die zinnen soms wel twintig keer herhaald.
En ja hoor hij zong het echt.
      Niet wat ze precies kon, dat moest je zelf maar invullen.

Zelf dacht ik dat ze kon girotellen, maar dat zal het wel niet geweest zijn.

 

 

Klik HIER voor alle Photosophieën