Beelden (911)

Een symbolisch Fins cadeautje


(Opruiming 26)

Ik vond onderstaande kaarten uit Finland. Gekregen aan het begin van de zomer in 2005.

      Het was in het mooie café Strindberg aan de Esplanade in Helsinki. Het cadeautje kwam van Meri-Tuuli, een mevrouw van een jaar of vijftig met wie wij in een diep en droevig gesprek raakten. Wij dronken wijn.

      Zij had net negen maanden chemotherapie achter de rug en zou de volgende dag horen of het was aangeslagen.

Zelf dacht zij dat die kans niet groot was.

      ‘Zullen we er nog één nemen?’, zei zij.

      'Het kan namelijk mijn laatste zijn!’


Wil je gezelschap?

                      

Kom naast me zitten!

                   

Aan Joop Wassenaar, een kennis van mij die al heel lang in Finland woont, vroeg ik wat die teksten betekenen.
      Zijn antwoord:


Kaipaatko seuraa is een vraag en betekent: ‘Wil je gezelschap?’

Kaipaan seuraa met het uitroepteken is dus meer van: ‘Ik wil dat iemand hier naast me zit’

Merituuli betekent zeewind

Loisto betekent schittering en is waarschijnlijk een uitgeverij die gespecialiseerd is in nautische kaarten

 

Er zat dus symboliek in die gift.
      Wij schonken haar aandacht en zij wees ons op aandacht die boeken nodig hebben

 

In 2007 schreef ik al eens een stukje over Meri-Tuuli:

 

Kanker in Strindberg

 

Strindberg is één van de mooiste café’s in Helsinki. Een grote bar op de begane vloer waar verzorgd geklede mensen veel zwijgen. Als ze praten doen ze dat luid. Vaak in de nieuwste Nokia-telefoontjes. Fins product nietwaar. Op de eerste etage is een bibliotheek annex bar, waar je een boek kunt uitkiezen en lezen als je je drankje nuttigt. De glazen zijn natuurlijk van het prachtige Finse glasmerk Iitala. Met de mond geblazen wijn- en borrelglazen.
      Het café ligt aan de Esplanade, een smal langgerekt parkje, dat aan beide zijden geflankeerd wordt door dure stijlvolle winkelstraten. Aan de noordzijde is dat de Pohjoisesplanadi. Op nummer 33 is Strindberg. De winkels in deze straat schreeuwen het Fins design uit. Meubilair, glas, hout, keukeninterieurs, badkamers, sauna’s, elektronica, sculpturen, grafstenen en doodskisten, keramiek, etsen, gravures, gala- en vrijetijdskleding, schoenen, speelgoed en babykleertjes. Alles zeer verantwoord.
      Introverte Finnen. Ja. Maar wel met smaak.
Een vrouw van middelbare leeftijd komt aan ons tafeltjes zitten. Waar we vandaan komen; hoe we het hier vinden; of we het niet koud hebben; of euthanasie inderdaad zo makkelijk is in Nederland. Ze komt uit Joensuu in het oosten van het land: Karelië .
      Dat treft.
Daar zijn we namelijk ook wel eens geweest. Als ik vraag of zij vindt dat Russisch Karelië weer terug naar Finland moet, kijkt zij mij verbaasd en verrast aan. Dat wij dit weten. Karelië is namelijk in 1939 tijdens de bloedige zogeheten winteroorlog bezet door de Russen en na afloop van de tweede wereldoorlog is een deel Russisch gebleven. Belangrijkste stad in dit bezette deel is Viborg, dat op zijn Fins Viipuri heet.
      Zij vindt -zoals trouwens veel Finnen-, dat het gebied eigenlijk terug moet, maar ze maakt zich er niet druk om. Het zou namelijk veel gedoe geven.Vrijwel alle Kareliers, die er woonden zijn naar Finland gevlucht en hebben daar een –vaak- rijk bestaan opgebouwd . In Russisch Karelië wonen veelal voormalige bewoners uit de Siberische concentratiekampen, die geld kregen als ze zich in die uithoek wilden vestigen.
      Het is er arm, armoedig, armzalig en erg crimineel. Geld is er nauwelijks in omloop. Ruilhandel is het. Als ik voor jou een vis vang, kom jij mijn dak repareren. Zoiets.

' Wat moet je met zo’n gebied en met die mensen‘, zegt Meri-Tuuli zoals ze blijkt te heten.
Meri-Tuuli drinkt wijn. Veel wijn . Als we afscheid willen nemen zegt ze: ‘zullen we er nog één nemen‘.
En dan komt het:

      ‘HET KAN NAMELIJK MIJN LAATSTE ZIJN‘!

We worden stil. Buiten regent het en ook de wind is aangewakkerd. Binnen is ‘t warm, en sfeervol.
‘Ja’, gaat ze even daarna door, ’want jullie hebben me nog helemaal niet gevraagd waarom ik in Helsinki ben en niet in Joensuu’.
      Dat is waar.
‘Waarom ben je in Helsinki en niet in Joensuu, Meri-Tuuli?’
‘Well’, zegt ze,'You Know'' 
      ‘Ik heb darmkanker en heb net negen maanden chemotherapie gehad. Morgen moet ik hier naar het Academisch Ziekenhuis en dan hoor ik of de therapie is aangeslagen. Die kans is overigens niet zo groot’.
We kijken haar aan, stellen een meelevende vraag en zeggen: 
      ‘Laten we er dan nog maar eentje nemen’.
Ze heft haar glas en zegt enigszins lodderig:

      ‘Op de euthanasie in Nederland’.

 

Opruiming

Opruiming 1: Verslaggever te Wenen
Opruiming 2: Verslaggever te Standdaarbuiten

Opruiming 3: Verslaggever te velde

Opruiming 4: Stamping ground Rotterdam 1970

Opruiming 5: De eerste Panorama

Opruiming 6: Een mysterieuze kaart

Opruiming 7: De waanzinnige Williams Shift

Opruiming 8: Bophuthatswana; een racistische lappendeken

Opruiming 9: Rote Hilfe West-Berlin

Opruiming 10: Restaurant onder hoed in Lesotho

Opruiming 11: Fish shooters in Guyana

Opruiming 12: Meneer Koekkoek tekent een koekoek

Opruiming 13: De Gooise Matras

Opruiming 14; Een Citroën CX Limousine Turbo

Opruiming 15: De ontmanteling van een kruiwagen

Opruiming 16: Een leuk rapport zeg!

Opruiming 17: Dienstgeheim

Opruiming 18 a t/m f: Radioles

Opruiming 19: De laatste DDR-verkiezingen

Opruiming 20: Een kattebelletje van Dick Passchier

Opruiming 21: Muziek terwijl u slaapt
Opruiming 22: Een zakwoordenboekje
Opruiming 23: Een licht erotiserend interview
Opruiming 24: Mohammed Ali, een groot dichter
Opruiming 25: Een curieus lijstje

 

 

 

HOOFD OP HOL

(Door Peter Flik, photosooph te Hongarije)

                      

Na afloop van het telefoongesprek zie ik pas wat ik getekend heb: mijzelf in een rottige periode. Wel lang geleden, maar toch. Ik wist niet dat hersens het je mogelijk maken zowel te luisteren en tegelijkertijd herinneringen naar boven halen.
      A. belt op en meldt dat zijn huwelijk na vijftien jaar schipbreuk heeft geleden. De bekende verwikkelingen; zijn kind dat hij niet meer ziet omdat zij kwaad spreekt over de vader. De huisvesting, de verdeling van geld en goederen. Terwijl A. zijn hart en gemoed lucht keren de beelden terug van mijn nachtelijk verblijf in een park omdat zij zonodig vreemd moet gaan in ons eigen bed. Wat een lul was ik toch om dit te accepteren.
      Of die zondagmiddag toen ik per trein terugkeerde uit Eysden. Ik had daar samen met vriend J. de ochtend doorgebracht op het station. Alleen maar omdat de laatste Duitse keizer op hetzelfde bankje had gezeten. Kreeg het verwijt dat ik wel bij een andere vrouw zou zijn geweest. En tegen onwaarheden is geen verweer mogelijk.
      A. zegt dat hij gelukkig veel vrienden heeft. Ik toen ook wel, maar zie mezelf toch regelmatig zitten naast een telefoon die maar niet over ging... “A. ik bel je een paar keer per week.”

 

Klik HIER voor alle Photosophieën

 

 

 Servisch salvo in Kroatië


In de winter van 1993 maakte ik samen met Fred Stroobants een paar radioprogramma’s voor de VPRO over de activiteiten van Belbat, een Belgisch militair V.N.-bataljon dat actief was in de Baranja in het uiterste noordoosten van Kroatië .
      Dat gebied was toen bezet door Servië. Vrijwel alle Kroaten waren verdwenen en hun huizen waren in beslag genomen door Serven. De situatie was gespannen.

      Iets ten zuiden lag de stad Vukovar, die totaal vernietigd was. Beide regio’s vormden de eenzijdig uitgeroepen Servische Republiek Oost-Krajina. (In rood rechts)

      Alle mannen in dat gebied beschikten over wapens. En ze gebruikten die wapens ook. Vooral ’s nachts en in het bijzonder in de nacht van oud op nieuw.  
AUTHENTIEKE OPNAMES: Audio 38 (1'43")           

      De bewoners werd gevraagd om die wapens in te leveren bij het Belgisch vredeskorps, maar dat deden ze natuurlijk niet. En het mandaat van de militairen ging niet zo ver, dat zij de Serven konden ontwapenen.

Iedere dag gingen de militairen op patrouille en wij mochten mee. Wij moesten dan een kogelvrij vest om doen.
      Omdat er in de container waarin wij sliepen geen toilet was en ik er ‘s nachts nog wel eens uit moest, kreeg ik het kogelvrij vest permanent tot mijn beschikking. Voordat ik een plasje ging doen, moest ik mij dus eerst in dit vest hijsen. En een helm opzetten.

Het vest

     
Ik mocht het mee naar huis nemen. Een foto van het kogelvrij vest wordt bijgezet in de dependance van het Museum van het VPRO-radioprogramma Ongehoord.
      Het vest zelf is namelijk in bruikleen bij eindredacteur Ton van der Graaf van dit programma.
      U ziet hem hier in zijn tuin met het camouflagevest. Hij had bedacht dat een ieder die een bijdrage aan het programma leverde een souvenir moest meenemen.

Museum Ongehoord dependance




40: Geblazen borrelglazen van Viivi Ann Keerdo
Gekocht in Tallinn, hoofdstad van Estland (volgt)

41: Wajangpoppen uit Indonesië
Gekocht in Tangkuban Perahu, West Java (volgt)

42: Finland in 1925. Inclusief gebieden die na de tweede wereldoorlog door Rusland zijn geannexeerd
Gekocht in Joensuu Karelië (volgt)

43: Palestijns optimisme
Gekregen op PLO Office Den Haag (volgt)


44: Bijl met houtblokken
Gekregen van houthakker in Guldrupe Gotland (volgt)

 

 

Museum Ongehoord.

Overzicht:


Reizen 5: Twaalf verkoopsters & 24 Hoedjes

1. Karakteristieke hoed uit Maseru.Hoofdstad van Lesotho.


Aardrijkskunde 28:
De wereld een kijktoneel

2: Wereldbol uit Pyong Yang.Hoofdstad van Noord-Korea


Beelden 157: Een fysieke navelstreng

3. Telegrafiekabel:Landsend Engeland


Beelden 152: Ingeblikt & bewaard


4. De laatste communistenlucht.Blikjes uit het Mementopark te Budapest.


Beelden 155: Overlevingsdrang in Afrika


5. Een motor van ijzerdraadjes. Gemaakt in Maputo,hoofdstad van Mozambique.

Reizen 46: Een illegale borstwervel

6. Een olifantenbot.Meegenomen uit Caprivistrip Namibië.

Beelden 160: Fout op fout op fout

7. Een houten bison.Het laatste oerbos van Europa. Meegenomen uit Polen.

Reizen 19: De Walgvogel

8. Een aandoenlijke dodo.Uitgestorven op Mauritius

Beelden 163: De paddestoelen van Albanië


9. Albanië-bunker:Curieuze herinnering aan Communistisch gekkenhuis.

Beelden 167:Visitekaartjes


10. Visitekaartjes: Meegenomen uit de hele wereld

Beelden 171:Groot feest in Zuid-Sudan

11. Dinkapijp.Gekregen van Dinkavrouw in Zuid-Sudan

Beelden 172: Kuifje; Kuiffie,Tintin & Túfke

12. Rhaeto Romaans.Kuifje in bedreigde taal.Meegenomen uit Zwitserland

Beelden 173: Vorstelijke chocolade

13. Liechtensteiner Fürstenhütchen.Meegenomen uit Vaduz, hoofdstad van Liechtenstein

Beelden 174:De Honingboom

14. Honingboom in Kalimantan.Gered van illegale houtkap

Beelden 183: Masker uit Thimphu

15. Bezweringsmasker uit Bhutan.Gekregen in Thimphu, hoofdstad van Bhutan

Beelden 184: Breien op Tristan

16. Gebreide pinguïn uit Tristan da Cunha.Meegenomen van meest geisoleerde bewoonde eiland ter wereld;

Beelden 185: Een gehandicapt verkopertje


17: Gekneusd bordje uit Guyana.Meegenomen uit Georgetown, hoofdstad van Guyana

Beelden 189: India in Bangladesh in India in Bangladesh

18. Klei uit sub-sub enclave.Meegenomen uit Dahala Khagrabari

Beelden 191: Toeristen met geweren

19. IJsbeer met jong.Meegenomen uit Longyearbyen Spitsbergen

Beelden 193; Geluk & vruchtbaarheid

20. Tubeteyka.Meegenomen uit Fergana-vallei Oezbekistan

Beelden 195: Las Vegas here I am

21: One dollar token.Hard Rock hotel; Las Vegas

Beelden 202: Een mascotte uit Rio de Janeiro

22: Braziliaanse nummerplaat uit 1994

Beelden 208: Agressieve gevechtsdans

23: Tinku hoed uit Sucre, hoofdstad van Bolivia

Beelden 211:
Schaatsen & mijnenvelden

24: Rockhopper:Falkland Eilanden


Beelden 233
: Een feestje in Ramallah

25:Kamelendrijver:Ramallah Palestina


Beelden 261: Uitzending 100 & Uitzending 200

26: Medewerkers Ongehoord


Beelden 337: Gebrek aan alles

27: Bengaalse paraplu.Saidpur Bangladesh

Beelden 338: Een Noors knuffelbeest

28: Een aangeklede eland. Hamar Noorwegen

Beelden 352: Een etiket verklaard

29: Stolichnaya wodka.Moskou Rusland

Beelden 361:Heilzaam water in wijnfles

30: Dode Zee water.Ein Bokek Israël

Beelden 367: Inventief & lekker

31: Chocolade Ghraoui.Damascus Syrië

Beelden 378: Knetterwarm & kurkdroog


32: Onderkaak van kameel. Chinguetti Mauretanië

Beelden 391: Mild & zilt

33: Linie aquavit. Trondheim Noorwegen

Beelden 397: Een creatief pakketje

34: Herinnerings Zeepje. Seychellen Indische Oceaan

Beelden 412: Een puja in Bhutan

35: Bel & deksels; Gekregen van Lama Tsultrim in Thimphu


Beelden 422: Vader & grootvader in hout

36: Zimbabweaanse poppen;Gekocht in Hwange


Beelden 428: Gegrilde borst in Brennevin-saus

37: Papegaaiduiker uit Snæfallsnes IJsland


Beelden 443: 'n Voerdrupke

38: Sleedoornjenever uit Voerstreek


 

 

WAAROM HEBBEN MENSEN GEEN BLADEREN?


(Door Peter Flik, photosooph te Hongarije) 


Zonnige dag in het voorjaar, niemand thuis, muziek zelf uitgezocht, telefoon en televisie stuk, maaltijd voor de avond in de morgen in de slowcooker aangezet. De geuren vermengen zich met de muziek. Kortom de ideale sfeer voor onzinnige gedachtes en het verzamelen van vragen waarop geen antwoord mogelijk is.


     

      In de tuin staat een boom die ik niet uit Nederland ken maar die hier sigarenboom wordt genoemd. Laat in het voorjaar krijgt hij pas de nieuwe bladeren en een bomengids vermeldt dat bomen via hun bladeren voedsel binnen krijgen. Rijst onmiddellijk de vraag waarom mensen geen bladeren hebben dat zou een hoop gezeur besparen.
      Geen Albert Heijn, maar ook geen slowcooker…Korte tijd nadat deze gedachte was verschenen kwamen er meer, ik kwam de dag wel door, dat werd duidelijk. Zijn er vogels die mayonaise maken. Ja, alle vogels, ze schijten het uit, maar niemand lust het. Hoe worden de stengels van straatbezems geplukt, ik zou het niet weten. Veerboten gaan heen en weer. Zijn er ook veerboten die alleen heen gaan?
      Waarom bestaat Sinterklaas niet, de paashaas wel en God weer niet? Kunnen honden praten? Ik weet het antwoord maar mag het niet publiceren. Waarom nooit meer met vakantie? Ben als gepensioneerde altijd al met vakantie; geen vouchers, geen incheckbalies, geen vakantieombudsmannen, geen doorgemagnetronde dames in het blikveld, geen zinloze kerken of stranden, geen koffers. Ik weet het antwoord dus nu wel. Hoe komt dat nu weer? De Bahamas. Zijn er daar dus meer van?

 


Klik HIER voor alle Photosophieën

 

  

 

BERTSDORF

(Door Peter Flik, photosooph te Hongarije)

Dit deed zich al een paar maal voor: je loopt als het ware de geschiedenis binnen. Auschwitz was het sterkste voorbeeld. Je kunt daar niet zijn zonder terug te gaan in de tijd, zonder gevoelens te hebben of aan het heden te denken. Later huil je pas, als je allang weer thuis bent. De beelden raak je nooit meer kwijt.
      Ook liep ik een paar dagen na de val van de Berlijnse muur onder de Brandenburger Tor door naar het voormalige Oost Berlijn. Ik haalde het niet want ik werd duizelig van de geschiedenis die op me viel. Ik moest gaan zitten en zien tot rust te komen.
     

De laatste keer dat de geschiedenis me overmande was in de voormalige Deutsche Demokratische Republik in de buurt van Zwickau in de deelstaat Saksen. Ik arriveerde met een camper bij een smalspoorstation in het kleine dorpje Bertsdorf. De DDR bestond niet meer, vijfenveertig jaar terreur aan de kant gezet. Ik durfde nu wel aan de voormalige stationschef Herbert die met zijn vrouw Gertrude boven het station woonde te vragen of ik met die camper op het perron mocht staan. Dat zou in de jaren van het communisme totaal ondenkbaar zijn geweest, maar nu bleek het geen punt.
      Een week heb ik daar gestaan terwijl de stoomlocomotieven langs de camper raasden. Het was alsof de jaren de camper binnenslopen. Zelfs de lucht van desinfecterende middelen waar de DDR mee bezwangerd was keerde terug.

      Op het perron maakte ik voor de vpro-radio een opname van Angela Hübner. Zij speelt Träumerei van Robert Schumann terwijl een stoomlocomotief binnen komt. Het is ongeveer 1992.
LUISTER HIER

 

 

Klik HIER voor alle Photosophieën

 

 

Subcategorieën