Aardrijkskunde (90)

 

Een dromerig paspoortmapje



Ik kreeg dit cadeautje. Een mapje om je paspoort in op te bergen.
      De oproep om je eigen dromen op ontdekkingsreizen te gaan waarmaken kwam rijkelijk laat, want dat had ik al ruimschoots gedaan.

De map wordt verspreid door de Britse cadeauorganisatie Sass & Belle en dat verklaart waarschijnlijk waarom ze zo’n oude Mercator-projectie van de wereld hebben afgebeeld. Bovendien wordt Europa ook nog doormidden gedeeld. Engelsen zweren bij oude tradities, achterhaald of niet.

      Als je Noord-Amerika naar het westen schuift krijg je een veel completer beeld met Europa in zijn geheel, Azië intact en Australië in het uiterste zuidoosten.  

      Maar ach, het blijft behelpen als je een ronde bol in een plat vak moet projecteren. Gerardus Mercator, een Vlaams cartograaf die eigenlijk gewoon Gerard de Kremer heette, ontwierp in 1569 zijn projectie. Sinds die tijd ligt die projectie onder vuur want het is een zeer ernstige vertekening van de werkelijkheid.

      Kijk eens naar Groenland. Dat is op deze kaart groter dan Zuid-Amerika, ongeveer net zo groot als Afrika en veel groter dan Australië.
Nu de feiten:

Groenland heeft een oppervlakte van 2.166.000 vierkante kilometer.  
Australië heeft een oppervlakte van 7.692.000 vierkante kilometer en is dus in werkelijkheid ruim drie maal zo groot.
Zuid-Amerika heeft een oppervlakte van 17.840.000 vierkante kilometer; meer dan acht maal zo groot.
Afrika heeft een oppervlakte van 30.370.000 vierkante kilometer; bijna vijftien maal zo groot.
   
Ik heb er even mijn verzameling Bos-atlassen op na geslagen. Daar werd tot 1992 de Mercator-projectie gebruikt.
Daarna werd een soort compromis gevonden. Oppervlakten. hoeken en vormen komen wat meer overeen met de werkelijkheid.

Ik heb nog een aantal pogingen tot verbetering gevonden.


Sinusoidale pseudocilindrische projectie

 


Orthografische eilandenprojectie

 


Oppervlaktegetrouwe kegelprojectie

 


Kegelprojectie van Albers

 


Azimutale projectie van Lambert

 


Projectie van Gall en Peters

 


Mollweide projectie

 


Projectie van Aitoff-Hammer

 


Projectie van Bonne

 


Projectie van Goode

 

 

 

 

Een geflambeerde god & John F. Kennedy

Ik schreef dinsdag een stukje over het gedicht ‘’Twee dingen zijn er niet’’ van Nico Scheepmaker. Daarin wordt god met een kleine letter geschreven en is er sprake van een plumpudding, die van mij in de fik mag worden gestoken.
      Verder merkte ik op, dat niet alle Britten, die in Europa wonen tot de Europese Unie behoren.

Ik kreeg hierop drie (aanvullende) reacties.
  
Patricia van Koningsbergen wees mij op het gedicht Qui pridie van Hugo Claus.
Daarin wordt god niet alleen met een kleine letter geschreven, maar wordt hij ook geflambeerd.  

Rolf Weijburg, die u kent van zijn prachtige serie over de 25 kleinste landen in de wereld, wist dat er twee Plumpudding eilanden in de wereld zijn.

Rina de Regt, die zegt mij al langer dan twaalf jaar met plezier te volgen, vraagt zich af of de inwoners van Gibraltar Britten zijn en bij de Europese Unie horen.


Hugo Claus

Patricia stuurde het gedicht Qui pridie van Hugo Claus mee.
        Toen moest ik toch echt een paar dingen opzoeken.

---  Qui pridie betekent: De dag vóór
---- Een kemel is een kameel.
---  Een koperslager is een (fijn)-metaalbewerker.
---  Een horendrager is Vlaams voor een bedrogen echtgenoot.
---  Een pateen is een schijfje verguld koper, dat precies past op een miskelk.


Van Hugo Claus

Qui pridie

Hef het brood naar de hemel,
wij slachten een kemel.

Voor wat hij ons heeft aangedaan
moet god eraan.

Vier gedreven koperslagers,
vier stevige horendragers,

met elk een pateen
van Rome te leen

dragen de keuken glorieus
hun religieuze feestneus.

Zij wetten het mes, strooien het zout
over hem die ons heeft verstoten,

over zijn eeuwenoude bout
wordt de cognac gegoten,

en god die alles kan
suddert in de pan

Geflambeerd ligt god voor gek.
‘’Priesters! brengt het bestek’’


Gibraltar

Gibraltar in het uiterste zuiden van Spanje is een overzees gebied van het Verenigd Koninkrijk. 
      Het hoort erbij en is dus onderdeel van de Europese Unie. De inwoners willen dat dolgraag blijven
Bij het Brexit referendum stemde maar liefst 95.5% voor Remain.
      Ze rijden daar overigens rechts en hebben eigen nummerborden.

Plumpudding Eilanden

Er ligt een Plumpudding eiland op de onafhankelijke Solomons Eilanden ten noordoosten van Australië. (Midden op het kaartje)

     


Kennedy

Het heet eigenlijk Kennedy eiland. Vernoemd naar president John F. Kennedy, die in 1943 commandant was van het kleine patrouilleschip PT-109. Het schip werd geramd en overvaren door een Japanse torpedoboot. Twee bemanningsleden kwamen om het leven; de rest bereikte zwemmend het kleine eiland.


Pinguin Eilanden

Een ander Plumpudding eiland is onderdeel van de Pinguin eilanden voor de kust van Namibië in zuidelijk Afrika.
      Het is heel klein. 150 bij 100 meter.

Rolf schrijft:

Ik heb nog een mooie kaart ''gepubliseer deur die Suidwes-Afrikaanse Landmeter-generaal'' van de Namibische kust rondom Lüderitz waarop alle Penguin Eilanden zichtbaar zijn. Daarop zag ik net dat er ook een False Plumpudding is! Daarnaast hebben we nog eilandnamen als Roastbeef en Little Roastbeef en verderop ten noorden van Lúderitz vinden we Kartoffelbucht. Ik stuur je een scan van het zuidelijk deel van de kaart, een stuk van pakweg 40 km Namibische kustlijn ten zuiden van Lüderitz.

Groet!

 

Brits

Waarom heet dat eiland zo. ''Dat ligt voor de hand'', denkt u. ''Het lijkt op een plumpudding''.
      Maar Namibië is nooit een Britse kolonie geweest. Het werd gekoloniseerd door Duitsland en heette Zuidwest Afrika.
In de eerste wereldoorlog werd het bezet door Zuid=Afrika en dat bleef zo tot 21 maart 1990, toen het land eindelijk onafhankelijk werd.
      Maar Walvisbaai en de Penguin Eilanden waren wel degelijk Brits, zoals uit dit oude kaartje (voor de Eerste Wereldoorlog) blijkt.

 

 

 

 

Britten die niet in de E.U. zitten

---Misschien denkt u wel dat Groot-Brittannië hetzelfde is als het Verenigd Koninkrijk.
---Misschien denkt u wel dat alle Britten, die in Europa wonen in de Europese Unie zitten.

Twee maal onjuist.

Maar lees eerst even dit vindingrijke gedichtje van Nico Scheepmaker.
      Dan zal ik daarna uitleggen hoe het zit.


Twee dingen zijn er niet

Twee dingen zijn er niet
in de hemel

ten eerste een god
en ten tweede een plumpudding
made in great britain

Dat lijkt mij een ernstig
gemis

niet dat ik van plumpudding hou
want daar gaat het niet om

maar je leeft zonder god
zo onhandig


Inderdaad: Met een kleine letter: god en great britain.

Met een hoofdletter Twee en Dat


Kijk even naar dit kaartje


Great Britain is Engeland + Wales + Schotland.

       Een eiland dus.
Maar het is meer: Een eiland + diverse eilandgroepen waaronder de Hebriden, de Orkneys en de Shetlands.

United Kingdom is Great Britain + Noord-Ierland.

Maar waarom worden de Kanaal Eilanden en The Isle of Man apart vermeld?


Wel!
      Ze behoren noch tot Great Britain noch tot het United Kingdom.

Het zijn autonome bezittingen van de Britse Kroon.  
       Ze zijn geen lid van de Europese Unie en behoren zelfs niet tot het Britse Gemenebest.

Typisch Brits dus.
      Tegendraads, eigenzinnig, onnavolgbaar, verwarrend, mal om niet te zeggen idioot.

Hoewel!
       De Kanaal Eilanden maken hun eigen wetten en die zijn voor internationale Multinationals hoogst interessant. Jersey (100.000 inwoners) en Guernsey (63.000 inwoners) zijn pure belastingparadijzen.
       Niet zozeer voor de inwoners zelf, maar voor het internationale grootkapitaal.
Een soort Nederland dus.  

      The Isle of Man (bijna 85.000 Inwoners) is zeer aantrekkelijk voor trusthouders omdat het geen vermogensbelasting, successierechten en schenkingsrechten kent. Als bovendien geen van de trustleden inwoner van het eiland is en geen inkomen van het eiland komt, is ook geen inkomstenbelasting verschuldigd.

      Een ander groot voordeel van deze paradijzen is bovendien dat ze geen traditie op het gebied van plumpudding hebben. Deze hoogdravende Kersttaart is een wanproduct.
      Een brij van boter, bloem, water, stroop, krenten, rozijnen, eieren, basterdsuiker, sinaasappelsap en cognac dan wel brandewijn die in elkaar geflanst wordt en aan tafel in de fik wordt gestoken.

      En dat moet je dan eten als je al zo’n smakeloze kalkoen achter je kiezen hebt.

 

 

Gezocht: Een ‘’Zevengrenzenpunt”
Gevonden: De marken van Drenthe


Gehucht met gedenksteen

Deze gedenksteen staat in het gehucht De Kiel in Drenthe. De foto werd mij opgestuurd door Lex van Rootselaar, een sociaal geograaf.
      De steen herinnert eraan, dat hier in de Middeleeuwen zeven zogenaamde boermarken in één punt bij elkaar kwamen.
Dat waren Odoorn, Sleen, Zweeloo, Westerbork, Rolde, Westdorp en Ees. Een marke was een collectief van boeren, dat gezamenlijk de gemeenschappelijke gronden beheerde.


Later werd het een zesgrenzenpunt. Hier kwamen de gemeentes Borger, Odoorn, Rolde, Sleen, Westerbork en Zweeloo tezamen.
      Dat duurde tot 1942 toen er in deze omgeving grenscorrecties werden doorgevoerd.
In 1998 vond er een gemeentelijke herindeling plaats.
      Borger en Odoorn vormen nu de gemeente Borger-Odoorn. Westerbork valt onder Midden-Drenthe, Sleen en Zweeloo onder Coevorden en Rolde onder Aa en Hunze.

 
Klik HIER voor alle Geo-Trivia

 

 


GEO-TRIVIA 30: Een grenskronkel

Gezocht: Een achthoekige grens op een eiland
Gevonden: Märket Reef, Botnische Golf

Ik schreef gisteren een stukje over de Åland Eilanden, die in de Oostzee liggen halverwege Zweden en Finland. Die eilanden waren ooit Zweeds, later Russisch en zijn sinds 1921 Fins.
      Maar vlak voor die Alands ligt Märket Reef, een onbewoond eilandje van 3 ha.  Daar loopt een wel heel grillige grens tussen Zweden en Finland.

Ik kreeg die informatie van Rolf Weijburg.
      Hij schrijft:


MÄRKET REEF

We zoomen in op de maritieme grens bij de ingang van de Botnische Golf. Hier loopt de grens in een rechte lijn tussen het Zweedse vaste land en de Finse - maar Zweeds sprekende - Åland Eilanden door en snijdt op een wel erg ingewikkelde manier een drie hectare groot onbewoond eilandje doormidden. Märket Reef.

Het is het kleinste eiland ter wereld dat door een internationale grens wordt verdeeld.

In 1885 bouwden de Finnen er een vuurtoren. Misschien was de geografische positie van het eiland in die tijd nog niet exact op de kaart gezet en wisten de vuurtorenbouwers helemaal niet dat er een grens over het eiland liep, maar die grens liep wel degelijk in een rechte lijn dwars over het eiland en wat bleek? De Finnen hadden hun vuurtoren op Zweeds grondgebied gebouwd. Daar is men zich pas jaren later aan gaan ergeren. Er moest iets gebeuren. De vuurtoren afbreken en meer naar het oosten herbouwen was niet echt een optie.

In 1985 besloot men de grens daarom op ingenieuze wijze te verleggen. De grens heeft nu weliswaar een merkwaardige kronkel gekregen, maar de vuurtoren staat hierdoor in ieder geval op Fins grondgebied zónder dat de Zweden óf de Finnen territoriumverlies hebben geleden. Slim gedaan.

 
Klik HIER voor alle Geo-Trivia

 

 

Subcategories