Een nieuwe ziekte: Homokanker

OVT Zondag 27 juli; Radio 1

Morgen aflevering vier van negen zogeheten archiefcolumns, die ik voor de VPRO-Radio heb gemaakt.
     

      Het zijn persoonlijke herinneringen aan radioprogramma’s, waaraan ik in het verleden heb meegedaan. Ik zoek in mijn archief naar fragmenten en praat die op anekdotisch-columnistische wijze aan elkaar.
      De afleveringen duren ongeveer tien minuten en worden uitgezonden in het programma OVT, iedere zondagochtend na het nieuws van elf uur op Radio 1.

     Nummer vier betreft opwinding en verwarring over & relativering van een nieuwe ziekte, die in de Verenigde Staten is gesignaleerd. Een leerzaam tijdsdocument. 
      Een paar teksten uit de uitzending

 

Expres VPRO
Het is vrijdag 14 mei 1982. Er verschijnen berichten over een mysterieuze ziekte, die in de Verenigde Staten al zo’n 200 slachtoffers heeft gemaakt. Een homoziekte.
      Een speciaal soort kanker. GRID noemt men het daar. Gay Related. Een soort homokanker, wordt verondersteld.
      In Nederland wordt het nog niet helemaal serieus genomen.
In het programma Expres VPRO praat ik daarover met COC-arts Lode Wiegersma.
HIER te beluisteren

Ook Zo
De VPRO had in die dagen het taboedoorbrekende programma OOK ZO. Het eerste radioprogramma ter wereld dat specifieke aandacht had voor potten & poten. Een programma dat regelmatig leidde tot verbazing, verontwaardiging en bittere haat.
      Het werd gepresenteerd door Reijer Breed en Diane de Coninck. Nog diezelfde avond praten ook zij over die eerste berichten in de kranten. Ze doen er nogal lacherig over.
      Het programma duurt twintig minuten en Reijer herhaalt diverse malen dat hij uitslag heeft, bruine en paarse vlekken op zijn armen heeft en ontzettend moe is. En Diane wakkert het aan door te zeggen dat hij wartaal uitslaat en maar het beste de studio kan verlaten om thuis naar bed te gaan.
HIER te beluisteren

Het Gebouw
Ruim twee jaar later wordt het allemaal bloedserieus. De homokanker blijkt Aids, in die dagen een dodelijke ziekte.
      De vriend van Reijer Lefert Scheeper voelt zich op 22 november 1984 niet goed. Een paar dagen later blijkt dat hij Aids heeft. Binnen een maand is hij dood. Er verschijnt een opmerkelijke advertentie in de krant:

AIDS heeft hem van ons weggenomen.
Reijer houdt in die dagen een dagboek bij. In de lente van het jaar daarop verschijnt het boekje Is het waar dat Lefert aids heeft?, medesamengesteld door VPRO-medewerkster Ineke van den Bergen.
      In het radioprogramma Het Gebouw praat ik hierover met Reijer Breed.
Het dagboekfragment wordt gelezen door Anton IJdo.
      Verschijnt op site OVT.

 

 

 

 

 

 

 

Archiefcolumns 1: De Grote Oorlog

Archiefcolumns 2: Braziliaanse soaps

Archiefcolumns 3: De victorie van Nelson Mandela