De grote oorlog

(OVT Zondag 6 juli 2014)

Morgen begint een serie van negen zomercolumns, die ik voor de VPRO-Radio heb gemaakt. Het zijn persoonlijke herinneringen aan radioprogramma’s, waaraan ik in het verleden heb meegedaan. Ik zoek in mijn archief naar fragmenten en praat die op columnistische wijze aan elkaar.
      De afleveringen duren ongeveer tien minuten en worden uitgezonden in het programma OVT, iedere zondagochtend na het nieuws van elf uur op Radio 1.

De eerste zogeheten archiefcolumn gaat over de eerste wereldoorlog. Het begint zo:
Journalisten en vooral journalisten, die geschiedenis hebben gestudeerd houden van ronde getallen. Om te herdenken. Het zal u niet ontgaan zijn, dat er dit jaar nogal wat programma’s gemaakt werden omdat honderd jaar geleden de eerste wereldoorlog ontbrandde. Vooral de afgelopen week.
Twintig jaar geleden was dat overigens interessanter. Er leefden toen namelijk nog een paar soldaten, die in die oorlog gevochten hadden. In de streek rond Ieper bijvoorbeeld, waar 100.000 mensen wonen en 600.000 gesneuvelde soldaten uit die eerste wereldoorlog begraven liggen, vond ik Jules van Damme .97 jaar oud. Hij werkt nog in de tuin Jules. Scherp van geest. Hij spreek Kustwest Vlaams, een bedreigde taal. Omdat hij ook een bescheiden aantal tanden in zijn mond heeft, is hij niet zo makkelijk te verstaan. Maar.. Wees gerust; het wordt allemaal vertaald. Ik spreek hem in gezelschap van mijn Belgische collega Fred Stroobants en Piet Chielens uit Rening-Elst, die een fascinatie voor die oorlog heeft.

Gifgas

De Duitsers gebruikten in deze oorlog voor het eerst gifgas. Mosterdgas, fosforgas en chloorgas.
      Ik lees voor uit dagboeken van soldaten over de afschuwelijke gevolgen van dit soort chemische wapens.

Montage te Hilversum

Monteren met technicus Berry Kamer (Foto's Michal Citroen)

Het programma is natuurlijk ook te beluisteren op DE SITE VAN OVT.

Gebruikte muziek is ondermeer Oh,oh, oh, It’s al lovely war van Courtland & Jeffries.