De victorie van Nelson Mandela

OVT zondag 20 juli 2014; Radio 1

Morgen aflevering drie van negen zomercolumns, die ik voor de VPRO-Radio heb gemaakt. Het zijn persoonlijke herinneringen aan radioprogramma’s, waaraan ik in het verleden heb meegedaan. Ik zoek in mijn archief naar fragmenten en praat die op anekdotisch-columnistische wijze aan elkaar. De afleveringen duren ongeveer tien minuten en worden uitgezonden in het programma OVT, iedere zondagochtend na het nieuws van elf uur op Radio 1. 
      Vandaag de eerste democratisch verkiezingen in Zuid-Afrika. Een paar fragmenten:

Soms ben je er bij geweest. Ik bedoel: bij een gebeurtenis, die de wereldgeschiedenis een beetje deed kantelen. Zo was ik in april 1994 in Zuid-Afrika. De eerste democratische verkiezingen en de grote overwinning van Nelson Mandela. Wat een genoegen om daar bij geweest te zijn.


Ik was drie weken lang in De Aar, een stadje van zo‘n 40.000 mensen. Halverwege Kaapstad en Johannesburg in die Groot Karoo.
      Op kaarten in de plaatselijke bibliotheek stond alleen het blanke deel. Aan de andere kant van het spoor (Oor die Spoor) lagen een wijk voor kleurlingen en een wijk voor zwarten.
      In iedere wijk was een stemlocatie. De verkiezingen duurden drie dagen. Op de eerste dag -woensdag 27 april- stonden vrijwel alle stemgerechtigde kleurlingen & zwarten demonstratief voor het gemeentehuis in de blanke wijk. Geduldig, gedisciplineerd en vaak met een vlaggetje in de hand van het ANC, het African National Congress van Nelson Mandela. Ik besloot om langs die rij wachtenden te lopen. (Reizen 51)

      Eén van de mensen in die rij was Lisa. Zij was schoonmaakster in hotel de Aar waar ik die drie weken heb doorgebracht. Zij begon ‘ochtends om zes uur en had dan al een uur gelopen. Ze moest werken tot er niets meer te doen was. Dat was nooit voor tien uur ‘s avonds. Ze moest dan weer een uur teruglopen. Ze werkte zeven dagen per week. Haar inkomsten: 80 Euro per maand.
      Een dag eerder was ik meegereden in een demonstratieve tocht. Ik zit in een auto met vier vrouwen van het ANC. Wij rijden door de blanke wijk. Luister eens hoe uitbundig die stemming was.
(Reizen 51)

Archiefcolumns 1: De Grote Oorlog

Archiefcolumns 2: Braziliaanse soaps