Een riskante onderneming

OVT zondag 3 augustus 2014; Radio 1

Morgen aflevering vijf van negen zomercolumns, die ik voor de VPRO-Radio heb gemaakt. Het zijn persoonlijke herinneringen aan radioprogramma’s, waaraan ik in het verleden heb meegedaan. Ik zoek in mijn archief naar fragmenten en praat die op columnistische wijze aan elkaar. De afleveringen duren ongeveer tien minuten en worden uitgezonden in het programma OVT, iedere zondagochtend na het nieuws van elf uur op Radio 1.
      Vandaag: Het fenomeen Marathon-interview

Zomer 1986 

Het was in de zomer van 1986. Het radioprogramma Het Gebouw begon met marathoninterviews. Niet zoals eerst het plan was interviews van 24 achter elkaar. Live en zonder onderbrekingen. Niet iedereen was het daar namelijk mee eens en bovendien konden wij niet zulke lange uitzenduren achter elkaar claimen.
      Het Gebouw begon ’s ochtends om zeven uur en ging door tot half vijf in de middag.Wij besloten om met die interviews om acht uur te beginnen en door te gaan tot één uur. Vijf uur achter elkaar dus.
-----Zou dit werken?
-----Was er wel genoeg te bespreken?
-----Wat als de betrokkenen het niet met elkaar zouden vinden?
-----Wat moest er gebeuren als er stiltes zouden vallen?
-----Moest er muziek gedraaid worden?
Kortom: Het leek een riskante onderneming, waarmee we behoorlijk op ons bek konden gaan. We begonnen op 4 juli en het werd direct een geweldig succes. Dit bleek een Gouden Formule, een formule die later volgens mij -en velen met mij- model stond voor Zomergasten van de VPRO televisie. Bedenker Krijn ter Braak spreekt dat overigens tegen. 
In een brief aan De Volkskrant schreef hij ondermeer: 

      'Mocht er van VPRO-zijde nog eens iets over Zomergasten gepubliceerd of gezegd worden, weet dan dat het idee ervoor niet is ontleend aan de Marathoninterviews. De duur van de Marathoninterviews is mogelijk later wel eens door mij in stelling gebracht toen er bezwaren opgeworpen werden tegen de lange duur, vier uur, die ik voor Zomergasten in gedachten had. Ik bracht toen naar voren: waarom zou een spanningsboog van vier uur op de radio wel en op de televisie niet kunnen?'. 
      Dat eerste jaar hield ik mijn eerste marathon-interview. Met Jan Wolkers.
Een dankbare gast natuurlijk. Geanimeerd prater. Mooie anekdotes. Oog voor details.
      Maar ik was gewaarschuwd. Je moet wel weten waar je het over hebt. Je moet wel zijn boeken gelezen hebben. Want als hij in de gaten krijgt dat je maar wat aanrommelt gaat hij zeuren en je misschien wel afzeiken.

Ik had mij heel goed voorbereid. Sommige boeken herlezen andere boeken voor het eerst. En ik had hem ontmoet bij een tentoonstelling van zijn beeldhouwwerken in Leiden.
Eerste uur Marathoninterview


Cor Galis

Een extra dimensie bij die interviews kwam van omroeper Cor Galis. Ieder uur werd een samenvatting geschreven door een medewerker van Het Gebouw. Dat was een hels karwei, want het moest snel gebeuren. Een fragment uit de tekst aan het begin van het vierde uur.
Cor Galis tekst begin vierde uur


Geweldig authentiek en authentiek geweldig

Jan Wolkers vertelde anekdotisch. Bevlogen. Geweldig authentiek en authentiek geweldig zoals iemand dat in een reactie uitdrukte. Hij onthult een mysterie. Een VPRO-mysterie. Een mysterie van een verdwenen film.
      Die film was gemaakt naar zijn korte verhaal Werkkleding. Regisseur was Jan de Bont en de muziek was verzorgd door Willem Breuker. Maar de VPRO houdt zich volgens Jan Wolkers niet aan gemaakte afspraken en dan breekt hij in bij de VPRO-villa’s. Kabouter Kandelaar is een VPRO-medewerker, die we maar zo blijven noemen.

Zie voor uitgebreider informatie: Media 11: De Zomer in Het Gebouw

Archiefcolumns 1: De Grote Oorlog

Archiefcolumns 2: Braziliaanse soaps

Archiefcolumns 3: De victorie van Nelson Mandela

Archiefcolumns 4: Homokanker; Een nieuwe ziekte