Fascistisch & neutraal


Onafhankelijk

   (Door Rolf Weijburg)

   San Marino, het op vier na kleinste land ter wereld, bleef neutraal tijdens de Eerste Wereldoorlog. Toen echter Italië, dat in oorlog was met Oostenrijk-Hongarije, vermoedde dat Oostenrijkse spionnen toegang hadden tot het nieuwe Sammarinese radiotelegrafie station, leek San Marino toch enigszins bij de oorlog betrokken te worden.
   Italië probeerde de dwergstaat te dwingen een aantal militairen toe te laten om de vermeende Oostenrijkse samenwerking te kunnen controleren. San Marino, fier onafhankelijk en neutraal als het was, weigerde pertinent.
   Italië, op zijn beurt nijdig over deze halsstarrigheid, had het landje zó onder de voet kunnen lopen, maar besloot uiteindelijk om als straf de telefoonverbindingen met de kleine republiek af te sluiten ...
      San Marino zegde uiteindelijk wel toe om ter ondersteuning van de Italiaanse strijdkrachten een twintigtal vrijwilligers, 10 soldaten en 10 verplegers, naar het front  te sturen. Lijkt weinig, maar ten opzichte van de 11.000 inwoners die de republiek  in die tijd telde is het bijna te vergelijken met Nederland dat zijn complete strijdkrachten naar het front stuurt.

 

Bombardementen

Ook in de Tweede Wereldoorlog bleef San Marino’s hardnekkige neutraliteit niet helemaal ongeschonden.
      De oorlog had de kleine republiek hoofdzakelijk ongemoeid gelaten toen op 26 juni 1944 plotseling geallieerde bommenwerpers boven de Sammarinese heuvels verschenen en een aantal bombardementen uitvoerden. Er kwamen mensen om en meerdere gebouwen werden verwoest, maar de bombardementen bleken gebaseerd op onjuiste informatie omtrent een Duitse invasie in San Marino.
      Dat het daar dan bij zou blijven bleek een illusie. Nog geen maand later ontving de Sammarinese overheid een brief van het Duitse commando in Ferrara, waarin stond dat de neutraliteit van het land helaas niet gerespecteerd kon worden indien de noodzakelijkheid zou vereisen dat Duitse troepen het land zouden moeten binnentrekken. Slechts drie dagen later al leek het zover. Duitsland wilde twee gebouwen op Sammarinese bodem confisqueren voor de vestiging van een Duits militair hospitaal en om die eis kracht bij te zetten stond een invasiemacht paraat.

Fascista     

Nogmaals voelde San Marino zich in zijn onafhankelijkheid en neutraliteit bedreigd. Op hoge poten stuurde het brieven terug aan o.a. Hitler en Mussolini. Hoewel het had verkozen om niet met de Italiaanse fascisten de oorlog in te gaan, had San Marino al sinds de jaren dertig een fascistische regering.
      Mussolini bezweek dan ook voor de noodkreet van zijn geestverwanten en kon de Duitsers bewegen San Marino’s neutraliteit te eerbiedigen.

Toch bleek het gevaar om in de oorlog betrokken te worden nog niet geweken.


Operation Olive

In 1944 hadden de Duitsers zich in Italië verschanst achter de zogenaamde Gotenstellung, een keten van zwaarbewapende verdedigingswerken die over de hele breedte van het Italiaanse schiereiland was gebouwd. De verdedigingslijn liep net ten zuiden van San Marino.
      Toen de geallieerden tijdens Operation Olive de lijn eind september 1944 wilden doorbreken om op te rukken naar Rimini ten oosten van San Marino, stuitten ze op zware tegenstand en slecht weer. Een deel van de geallieerde troepen boog af naar het westen, richting San Marino, waarna de Duitsers de kleine republiek binnenvielen om de geallieerden terug te kunnen dringen.

Monte Pulito

Een korte maar hevige veldslag  -op Sammarinees grondgebied in de buurt van Monte Pulito ten oosten van de hoofdstad- volgde, die de geallieerden na drie dagen wonnen. San Marino werd daarna enkele maanden door de geallieerde troepen bezet, maar kreeg in november 1944 zijn onafhankelijkheid weer terug.


Rimini

In dezelfde periode als de Slag bij Monte Pulito voltrok zich de bloedige Slag om Rimini. Vele Riminesi hadden de stad in de dagen voordat Operation Olive zich aankondigde ontvlucht en voor ruim 100.000 van hen was het nabijgelegen vrije en neutrale San Marino als toevluchtsoord de enige logische keuze geweest.
      De Serenissima Repubblica di San Marino verleende aan alle 100.000 vluchtelingen onverwijld asiel.
Honderdduizend vluchtelingen op een eigen bevolking van vijftienduizend zielen, kom daar nog maar eens om in het huidige Europa.

      De reputatie van San Marino als humaan, vrij en neutraal land was voorgoed gevestigd.

Al sinds het jaar 301 toen steenhouwer Marinus de Romeinen ontvluchtte en zich op Monte Titano verschanste, hebben talloze vluchtelingen een veilig heenkomen gevonden in de heuvels van Emilia Romagna waar een ieder humaan en respectvol werd bejegend. En nu dus maar liefst met 100.000 tegelijk.

           

De Zeer Serene Republiek San Marino, het Oude Land van Vrijheid, heeft het respect van de hele wereld verdiend en gekregen.
      Klein, maar alom gerespecteerd.
San Marino is een knuffelrepubliek.

 

 

Rolf Weijburg's
 A
tlas van de 25 kleinste landen in de wereld

KliHIER voor alle afleveringen