Winter 1993/Voorjaar 2007

Klademo Hrvate: 'Wij slachten de Kroaten'

De witte container meet twee bij zes meter en heeft geen ramen. We slapen hier onrustig in gestapelde bedden. ’s Nachts gaan de T.L.-lampen uit om energie te sparen.
      Er ligt een aantal van deze containers op het terrein van de oude kazerne even buiten het stadje Beli Manastir in de Baranja. Het terrein is afgezet met drie rollen prikkeldraad.

  

Het is ingewikkeld & verwarrend en staat voor de chaos, die nu al een aantal jaren heerst in het voormalige Joegoslavië .

Ik ben hier met Fred Stroobants om een radioprogramma te maken over Belbat, het Belgisch V.N. bataljon dat in dit gebied de vrede moet handhaven. Iets meer naar het zuiden zit een Russisch bataljon, dat de omgeving van de verwoeste stad Vukovar moet bewaken.

 

Bankbiljetten

ONAFHANKELIJK  

In de Baranja en in Vukovar woonden tot in 1991 Kroaten, Serviërs, Hongaren en Slowaken zonder veel problemen met elkaar. Na de val van het IJzeren Gordijn werden april 1990 vrije verkiezingen in Kroatië gehouden, waarbij de partij van de Kroaat Tudjman de meerderheid kreeg.
       De Servische minderheid in Kroatië kreeg een aparte status en eiste na de Kroatische onafhankelijkheid op 25 juni 1991 autonomie.
      De etnische spanningen namen toe en het beruchte Joegoslavische Volksleger JNA bezette de Baranja
, waarna Vukovar volledig werd afgesloten van de rest van Kroatië.
      Servische paramilitaire eenheden trokken zingend de stad in met de volgende tekst:

VUKOVAR IN PUIN  

Vukovar werd geheel verwoest. Ook de dorpen in de Baranja werden kapot geschoten. Overal zaten kogelgaten: in lantaarnpalen, telefoonmasten, huizen, kantoren, bomen, verkeersborden; overal.
      Kroaten ontvluchtten massaal dit gebied en veel Kroatische huizen werden ineens bewoond door Serven. Ook door Serven, die nooit in dit gebied hadden gewoond.

De taak van de Belgische militairen was in de praktijk uiterst moeilijk. 
      Zij moesten Serven en Kroaten uit elkaar houden. Dat op zich was eenvoudig, want vrijwel alle Kroaten waren verdwenen. Het werd pas moeilijk als er Kroaten waren, die wilden terugkeren!
      Daarnaast moesten zij de Serven ontwapenen, maar ze mochten daarbij geen geweld gebruiken. De Serven die heel veel wapens hadden, weigerden hieraan mee te werken. Zij bleven schieten. Iedere nacht hoorden wij dat. Van oud op nieuw urenlang. Er werd toen ook op de kazernegebouwen geschoten.

                                                          Audio 38 (1'43")

SOCIALE PATROUILLES  

Een moeizame missie dus. En dat gold ook voor de Russen in Vukovar. Regelmatig gingen de Belgen op nachtpatrouille. Ze deden dat om te intimideren; om te laten zien dat ze er waren. Zij hadden witte en blauwe lampjes bij zich. Overdag hielden ze zogeheten sociale patrouilles, waarbij ze ondermeer koekjes en snoepjes aan de kinderen uitdeelden.
      Dit weer tot woede van de gevluchte Kroaten, die dit natuurlijk te horen kregen.


Voorjaar 2007

Ik ben terug in de Baranja. Beli-Manastir ligt er rustig bij. De gevluchte Kroaten zijn terug, nadat Oost-Slavonië in januari 1998 (na het Dayton-akkoord uit 1995 van Parijs) weer in handen kwam van de Kroaten. Hun eis die ze altijd en overal uitten, dat ze iedere millimeter van de Krajina zouden terugveroveren werd werkelijkheid.

Gevluchte Kroaten kwamen terug; veel Serviërs verdwenen. Een aantal bleef. Soms kregen zij overheidsbaantjes en op de basisschool mocht zo nodig het Cyrillisch schrift worden gebruikt.

  Als wij de grens Kroatië -Servië over gaan wordt ons geen haarbreed in de weg gelegd.