Reizen (272)


Noten; overal noten



(Door Rolf Weijburg)

De belangrijkste inkomstenbron van Grenada, het op tien na kleinste land ter wereld, is tegenwoordig het toerisme. De prachtige natuur, de stranden, de bergen, de zee, de onderwaterwereld en de vriendelijke bevolking maken het land een geliefde bestemming.

Dat was niet altijd zo.
      Eind jaren zeventig/begin jaren tachtig bijvoorbeeld, waren de gebeurtenissen rondom de staatgreep van de socialist Maurice Bishop en de Amerikaanse invasie die daar enkele jaren later op volgde, voor menig toerist reden het land links te laten liggen. Toerisme is een onbetrouwbare inkomstenbron. 
      Om de afhankelijkheid van het toerisme enigszins te verkleinen heeft Grenada zich net als veel andere kleine landen via zogenaamde Citizenship Investment Programs gericht op de verkoop van paspoorten.

In koloniale tijden waren de meeste Caribische eilanden belangrijk voor onder andere de suikerriet verbouw en export. In Grenada kwam daar de verbouw en handel van allerlei specerijen bij - Grenada heeft als bijnaam “The Spice Island” – en in het bijzonder die van nootmuskaat. Suikerriet is inmiddels op enkele kleine plantages na waar rum wordt geproduceerd, uit Grenada verdwenen. Hier en daar vind je nog de restanten van suikerrietfabrieken, met roestende treintjes en enorme persen wegkwijnend in de vochtige tropische hitte.

Maar de nootmuskaat is gebleven: tegenwoordig is Grenada de op één na grootste exporteur van nootmuskaat ter wereld.

Oorspronkelijk groeide de lage nootmuskaatboompjes uitsluitend op de verre Banda Eilanden in de Molukken. De specerij, gebruikt als smaakversterker, medicijn (het zou bescherming geven tegen de pest) en conserveringsmiddel was al in de late middeleeuwen in Europa erg geliefd, maar schaars. Het spul kostte een fortuin.
      Arabieren die de Indische Oceaan bevoeren hadden een monopolie op de handel in nootmuskaat. Ze namen de noten mee naar het Midden Oosten en verhandelden ze met de Venetianen, maar de plaats van herkomst van de kostbare handel werd door de Arabieren angstvallig geheim gehouden.
      Alfonso de Albuquerque, de Portugese ontdekkingsreiziger, was de eerste Europeaan die in 1512 de Banda Eilanden wist te bereiken en daar “de geboorteplaats” van de nootmuskaat ontdekte. De Portugezen hadden geen bezittingen in die eilanden en de handel in nootmuskaat werd al snel overgenomen door de VOC, die uiteraard geld rook en in haar strijd om het monopolie een slagveld aanrichtte onder de eilandbewoners.
      In de jaren die volgden veranderde de VOC de eilanden in grote, goed georganiseerde nootmuskaatplantages compleet met forten, havens en handelssteden. Hoewel de controle over de Banda Eilanden jarenlang werd aangevochten bleven de eilanden tot aan de onafhankelijkheid van Indonesië in Nederlandse handen.

Alleen in de periode 1806 tot 1815 raakten de Nederlanders even de macht over Indië en dus ook de Banda Eilanden, kwijt. Eerst aan de Fransen, daarna aan de Britten. Het was tijdens dit Britse interregnum van 1811 tot 1815, dat de Britten op de Banda Eilanden nootmuskaatboompjes begonnen uit te graven om ze met aarde en al te verschepen naar Britse koloniën zoals Sri Lanka, Penang, Zanzibar en … Grenada.
      Vooral op het Caribische Grenada deden de bomen het goed en als tweede producent ter wereld levert het kleine Grenada vandaag de dag 20% van de wereldproductie. (Indonesië 75%).

Kleurets (detail) “Grenada”, 2003,Rolf Weijburg

Nootmuskaat is een perzikachtige vrucht. Bij rijping barst de vrucht open en wordt de pit, die omhuld is met een felrood “net”, de foelie, zichtbaar. De foelie wordt van de pit gepeld en in houten bakken te drogen gelegd. Afhankelijk van de kwaliteit wordt de foelie gebruikt als kruid in de maaltijd, als conserveringsmiddel in bijvoorbeeld salami of als basis voor nagellak en andere cosmetica.
      De pitten worden vervolgens gedurende 4 tot 6 weken gedroogd en regelmatig gekeerd en daarna van hun schalen ontdaan. De afgepelde schalen worden gebruikt als brandstof of om bijvoorbeeld paadjes mee te bestrooien zodat er geen onkruid meer groeit. De schaalloze pitten, de eigenlijke nootmuskaat, worden gekeurd op grootte en kwaliteit. Het oliegehalte van de pitten is daarbij doorslaggevend. Een simpele test geeft uitsluitsel: de noten worden in bakken water gegooid en hoe minder ze drijven hoe meer olie, hoe beter de kwaliteit.
      Uiteindelijk worden de geselecteerde noten in jutezakken verpakt en geëxporteerd naar vooral de VS, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland.

           

In Gouyave, een wat slonzig stadje aan de noordwest kust van Grenada, staat de grootste van de vier nootmuskaat coöperatieven van het eiland. Hier komt de oogst binnen van een deel van de 7000 (!) Grenadaanse nootmuskaatproducenten.

                                  

In schaduwrijke zijstraatjes sorteerden vrouwen de noten. In het grote gebouw van de coöperatie werd de foelie van de noten gepeld en kwamen de pitten in alle tinten bruin terecht in grote houten bakken die de donkere ruimtes vulden als stapelbedden.

                                  

 Er heerste een sfeer van lang geleden. Het was er stoffig en warm en de lucht leek verzadigd van de geur van nootmuskaat.
      Aan de zijkanten scheen het felle zonlicht gespleten door de palmbomen en gefilterd door het stof prachtig door de ramen naar binnen.


 

      Grenada is trots op zijn hoge positie op de ranglijst van nootmuskaatproducenten.
       

      Dat zie je aan de nootmuskaat in de nationale vlag, de nootmuskaat op de Caribische Dollar, op Grenadaanse munten en postzegels..

En bijvoorbeeld ook aan de naam van het beroemde bar-restaurant - waar je heen gaat voor het uitzicht, niet voor de kwaliteit van het eten - aan de Carenage in Grenada’s hoofdstad Saint George’s.

 

 

 

 


Rolf Weijburg's Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld


KliHIER voor alle afleveringen

 

 

 

 

Voorjaar 2005

This is New York; You know!


RUSTIG & INGETOGEN

Als je al vooroordelen hebt over de Amerikaanse samenleving (oppervlakkig, ongeïnteresseerd,  a-cultureel etc.) dan moeten die hier behoorlijk genuanceerd worden. 

      De bezoekers zijn goed gekleed; niemand heeft -in tegenstelling tot ‘het platteland‘- obesitas; men is rustig en ingetogen en laat zich informeren door deskundig personeel.

CASSETTES


(Eerder geplaatst: september 2008) 

 Ontmoetingen in de lucht:

1. Jevgeni, een Oezbeek
2. Mira, een Zuid-Afrikaanse
3. Harald, een Noor
4. Ilse, een Vlaamse
5. Jolande, een Hollandse
6. Joe, een Samoaan
7. Nor, een Singapore-girl
8. Mariah, een Braziliaanse

Ontmoetingen in de open lucht:

1. De kapitein, een Montenegrijn
2. Salomon, een Mozambikaan
3. Meri-Tuuli, een Finse 
4. Lama Tsultrim, een Bhutanees
5. De viskoopster, een Malta-ganger
6. Marco, een Boliviaan
7. Dominee Kiss, een Hongaar in Roemenië
8. Mevr. Sobolovic, een Joegoslavische
9. Uncle Basil, een indiaan in Guyana
10: Boris, een Siberiër
11: Mr. Omar, een Soedanees
12: Arvid, een Gotlander
13: Mr. T.F. Keohane Jr.,een Yank
14: Stefan, een Tovenaar
15: De Museumdirecteur, een Mauritiaan
16: Godfrey, een Zimbabwaan
17: Bassam Abu Sharif, een Palestijn
18: De oude schilder, een Cypriotische
19: Lucky, een hond te Lesotho 
20: Mulu, een Eritreeër 
21: De dierenarts, een Belg 
22: De taxichauffeur, een Egyptenaar 
23: De uitbater, een Bosniër
24: Piia, een Estlandse 
25; De wapendrager, een kolonist op de Westbank
26: De pizzakoerier, een Geluidsliefhebber 
27: Sigurd, een IJslander 
28: De opvarende, een Helsinki-ganger
29: De luitenant-kolonel, een militair in Mozambique 
30: Stan Aerts, een veehouder in een Schierenclave
31: De Jilkiankans, een familie in Kirgizië
32: Brigita, een Letse 
33: De intrigant, een Engelsman in Griekenland
34: De kapitein, een hoerenloper in Bremen
35: Van Lap Luong, een Vietnamees in Tsjechië 
36: De aristocraat, een Spanjaard in Zuid-Soedan
37: Robert Peel, een Engelsman op Fanø
38: Svetlana, een Russin
39: De Mariakapel, een wit bouwsel in Ligurië
40: Zoltán, een Hongaar
41: Een verliefd stel; Hollandse tieners op Sardinië
42: De Jacquet's, een familie in de Champagne
43: Wapenhandelaar Johan, een Noor op Spitsbergen 
44: De correspondent, een Amerikaanse in Holland
45: Saeb, een Palestijnse kamelendrijver
46: De gebogen man, een Bosniër 
47: Mannen aan Zee, een beeld in Esbjerg
48: De verkoopster, een New Yorkse 

 

 

 

 

De 25 kleinste landen in de wereld

 

 
Rolf Weijburg is een Utrechts kunstenaar en maker van atlassen. Al jarenlang is hij bezig met het vervaardigen van een atlas van de 25 kleinste landen in de wereld.

Hij bezoekt al die landen, doet impressies op, schetst en fotografeert en maakt later in zijn atelier voor die atlas etsen van al die landen.

   Zijn reis vordert goed, want hij heeft inmiddels 23 landen bezocht. Micronesië en de Marshall eilanden zullen in een later stadium nog volgen.

     

 

Al die landen zijn van minst klein naar kleinst: (Nederland: 41.543 vierkante km)

São Tomé e Príncipe (1.001 vierkante kilometer), Kiribati, Bahrein, Dominica, Tonga, Singapore, Micronesië, Sint Lucia, Andorra, Palau, Seychellen, Antigua & Barbuda, Barbados, St. Vincent & de Grenadines, Grenada, Malta, Malediven, St. Kitts & Nevis, Marshall eilanden, Liechtenstein, San Marino, Tuvalu, Nauru, Monaco en Vaticaanstad (0.44 vierkante kilometer).


Reizen, afzien, ontdekken en improviseren

Hij stuurt mij met grote regelmaat reisverslagen, foto's, schetsen en andere parafernalia van zijn vorderingen.
      Noem het voorpublicaties.
Tot nu toe zijn verschenen:

Nauru 

1: Nauru; Rampeneiland 


Kiribati

2: Kiribati, 33 eilandjes in de Stille Zuidzee
3: Abaiang en Abemama
4: Transport op Kiribati
5: Banaba Kiribati


Tuvalu

6: Een vliegveld/dorpsplein op Tuvalu
7: Mulitefala Tuvalu
8: Postzegels & een Internet-extensie
9: Vertrek uit Tuvalu


Tonga

10: Tonga, het laatste Polynesische koninkrijk
11: Tongatapu; ''Gezegend eiland''
12: Het religieuze leven op Tonga
13: Van Lifuka naar Uoleva (Tonga)
14: Opmerkelijke kleding op Tonga
15: Tonga; Ern kluwen dichtbegroeide eilanden
16: De eenzame eilanden van Tonga
17: De mysterieuze Minerva Republiek


Palau

18: 't Eilandenrijk Palau
19: Babeldaob Palau
20: Rock Islands Palau
21: Peleliu Island Palau
22: De slag om Peleliu ( Palau)
23: Exorbitante schoonheid op Palau 


Dominica

24: Van Barbados naar Dominica (Cariben) 
25: Dominica Cariben 
26: Cruise-avonturen op Dominica 
27: Een dagje toeren op Dominica 
28: National trail op Dominica


Saint Kitts & Nevis

29: Saint Kitts & Nevis Cariben 
30: Saint Kitts, Nevis & Anguilla 
31: Nevis Cariben 
32: The Narrows Cariben 
33: Basseterre Cariben 
79: Grijnzen in Basseterre


Antigua & Barbuda

34: Via Sint Eustatius naar Barbuda Cariben 
35: Barbuda Cariben 
36: Codrington Cariben
37: Redonda (Antigua & Barbuda)
38: Micro-Naties her en der 
39: Antigua Cariben 
40: Van Antigua naar Guadeloupe Cariben 
 
Seychellen

41: Seychellen (Indische Oceaan) 
42: Praslin Island Seychellen
43: Mahé eiland Seychellen 
44: De rumoerige Seychellen 
45: Van Praslin eiland naar La Digue (Seychellen) 
46: De Lost Corner (Seychellen)
47: The Outlying Islands (Seychellen) 
 
Malta

48: Op naar Malta (Middellandse Zee) 
49: Malta (Middellandse Zee) 
50: De Orde van Malta
51: Valletta, hoofdstad van Malta 
52: Gozo (Malta)
 
Liechtenstein

53: De eerste Liechtensteiner 
54: Prinsdom Liechtenstein 
55: ''Von und zu Liechtenstein" 
56: Belastingparadijs Liechtenstein 
57: ''Welcome to Liechtenstein'' 
58: Toeristisch Liechtenstein 


Saint Vincent & The Grenadines

59: Saint Vincent & The Grenadines 
60: De economie van Saint Vincent & The Grenadines 
61: Wallilabou Saint Vincent
62: Saint Vincent Cariben 
63: Kingstown Saint Vincent 
64: Bequia, The Grenadines Cariben
65: Mustique, The Grenadines Cariben 
66: Canouan, The Grenadines Cariben 
67: Union Island, The Grenadines Cariben


Grenada

68: Grenada Cariben 
69: Grenada Cariben II 
70: Couleur Locale van Grenada
71: Saint George's Grenada 
72: Grand Étang  Grenada 
73: Grenada & zijn nootmuskaat
74: Carriacou Cariben 
75: Petite Martinique Cariben 
76: Afscheid van Petite Martinique 


São Tomé en Principe

77: São Tomé en Principe (Atlantische Oceaan)
78São Tomé en Principe (2; Vervolg)
80: São Tomé en Príncipe (3; Vervolg)  
81: SãoTomé-stad (Atlantische Oceaan)
82 São Tomé (Atlantische Oceaan)
83: Ilha do Principe (Atlantische Oceaan) 
84: Een film op São Tomé e Príncipe 
85: Ilhéu das Rolas (São Tomé e Príncipe)
86: Principe (São Tomé e Príncipe)
87: Het eiland Principe (Atlantische Oceaan)
88: Het eiland Principe (Slot)

 
Bahrein

89: De eilandstaat Bahrein (Midden Oosten)
90: Toerisme op Bahrein
91: De King Fahd Causeway
92: Kamperen in Bahrein
93: Muharraq Bahrein

 

 

 

 
Najaar 2016


Mennesket ved Havet

   

Dit monumentale beeld staat in de Deense havenstad Esbjerg. Een paar kilometer buiten het centrum bij de haven. Het is een intrigerend beeld, dat vanuit zee op een afstand van tien kilometer nog te zien is. Vier witte identieke zittende mannen van negen meter hoog. Het beeld heet Mennesket ved Havet (Mannen aan Zee) en is gemaakt door de Deense kunstenaar Sven Wiig Hansen. (1922-1997).

   Het werd op 28 oktober 1995 onthuld ter ere van het honderdjarig bestaan van de gemeente Esbjerg.
Volgens mijn vriend Dick Bouman, kunstschilder en pottenbakker, zijn de mannen gegoten in beton en gepolijst.
      Daarom zitten ze er ruim twintig jaar na de plaatsing nog zo prachtig wit bij.


Onaangedaan

De mannen hebben een uitdrukkingsloos gezicht.
      Op Internet kun je daar diverse verklaringen voor vinden (maagdelijk, onschuldig, leeftijdsloos, puur, rein etc.). Nog geen vuile handen gemaakt.
Het zal allemaal wel, maar zeker is dat het beeld indruk maakt.

  


Publiek

Er komen veel mensen op af. Soms klimmen ze erop, soms gaan ze er even op zitten. De mannen laten het onaangedaan toe.

  

    

Abu Simbel

  

Het lijkt erop dat Hansen zich onder meer heeft laten inspireren door het beeld van Ramses II, dat staat bij Abu Simbel aan het Nasssermeer in het zuiden van Egypte. Vier maal Ramses zelf (10 meter hoog) en daartussen zijn moeder, zijn vrouw Nefertite en diverse kinderen. Gemaakt in de dertiende eeuw.
      Ik ben daar eens geweest en ook dat was een mooi schouwspel.

 (Eerder geplaatst oktober 2016)

Ontmoetingen in de lucht:

1. Jevgeni, een Oezbeek
2. Mira, een Zuid-Afrikaanse
3. Harald, een Noor
4. Ilse, een Vlaamse
5. Jolande, een Hollandse
6. Joe, een Samoaan
7. Nor, een Singapore-girl
8. Mariah, een Braziliaanse

Ontmoetingen in de open lucht:

1. De kapitein, een Montenegrijn
2. Salomon, een Mozambikaan
3. Meri-Tuuli, een Finse 
4. Lama Tsultrim, een Bhutanees
5. De viskoopster, een Malta-ganger
6. Marco, een Boliviaan
7. Dominee Kiss, een Hongaar in Roemenië
8. Mevr. Sobolovic, een Joegoslavische
9. Uncle Basil, een indiaan in Guyana
10: Boris, een Siberiër
11: Mr. Omar, een Soedanees
12: Arvid, een Gotlander
13: Mr. T.F. Keohane Jr.,een Yank
14: Stefan, een Tovenaar
15: De Museumdirecteur, een Mauritiaan
16: Godfrey, een Zimbabwaan
17: Bassam Abu Sharif, een Palestijn
18: De oude schilder, een Cypriotische
19: Lucky, een hond te Lesotho 
20: Mulu, een Eritreeër 
21: De dierenarts, een Belg 
22: De taxichauffeur, een Egyptenaar 
23: De uitbater, een Bosniër
24: Piia, een Estlandse 
25; De wapendrager, een kolonist op de Westbank
26: De pizzakoerier, een Geluidsliefhebber 
27: Sigurd, een IJslander 
28: De opvarende, een Helsinki-ganger
29: De luitenant-kolonel, een militair in Mozambique 
30: Stan Aerts, een veehouder in een Schierenclave
31: De Jilkiankans, een familie in Kirgizië
32: Brigita, een Letse 
33: De intrigant, een Engelsman in Griekenland
34: De kapitein, een hoerenloper in Bremen
35: Van Lap Luong, een Vietnamees in Tsjechië 
36: De aristocraat, een Spanjaard in Zuid-Soedan
37: Robert Peel, een Engelsman op Fanø
38: Svetlana, een Russin
39: De Mariakapel, een wit bouwsel in Ligurië
40: Zoltán, een Hongaar
41: Een verliefd stel; Hollandse tieners op Sardinië
42: De Jacquet's, een familie in de Champagne
43: Wapenhandelaar Johan, een Noor op Spitsbergen 
44: De correspondent, een Amerikaanse in Holland
45: Saeb, een Palestijnse kamelendrijver
46: De gebogen man, een Bosniër 
47: Mannen aan Zee, een beeld in Esbjerg

 


‘’Wat een prachtig eiland!’’

 

 

Oerwoud & schitterende stranden

(Door Rolf Weijburg)

Misschien is Grenada, het hoofdeiland van het op tien na kleinste land ter wereld met dezelfde naam wel het mooiste eiland in de lange keten Oost Caribische eilanden.

      Ruig en bergachtig, overgroeid met dicht oerwoud, omrand door schitterende stranden en baaien.

 Woudreuzen

Alles groeit er, gigantische woudreuzen, bamboestruiken, kokospalmbomen, bananenbomen, guave en papaja, nootmuskaatplanten, koffiestruiken, cacaoboompjes en iedere exotische specerij die je kunt bedenken. Heliconia’s, frangipani, bougainvillea, hibiscus en flamboyant behoeden het allesoverheersende groen voor saaiheid.
      Endemische duiven en papegaaien vliegen er rond, kolibries hangen als kleine drones voor lonkende bloemkelken en er zijn grote zwarte krekels die met het geluid van opwind-speelgoedautootjes de kikkerconcerten van een ritmesectie voorzien. Apen slingeren door de boomtoppen, gordeldieren schuifelen door het struikgewas en de turquoise lagunes voor de kust zijn gevuld met een overweldigende hoeveelheid vissen en koraal in alle kleuren van de regenboog.

 

Vulkanisch eiland

Grenada is een vulkanisch eiland, maar de enige vulkanische activiteit komt tegenwoordig van Kick’em-Jenny, een onderzeese vulkaan halverwege Grenada en zijn zustereiland Carriacou . Op zeekaarten staat vermeld dat je daar maar beter niet kan gaan varen want als de vulkaan rommelt, en dat deed hij voor het laatst in 2015, wordt niet alleen de zee wild en gevaarlijk maar verlagen vrijkomende gassen dusdanig de waterdensiteit dat je bootje zomaar kan zinken.


Grand Étang

Grenadanen vertelden dat Kick’em-Jenny zou zijn verbonden met het Grand Étang, een kratermeer midden op Grenada, dertig kilometer zuidelijker.
      “Als Kick’em-Jenny tot leven komt, gaat het water van Grand Étang borrelen.”


Doodstil

Er hing een mysterieuze sfeer rondom Grand Étang. Het meer lag doodstil onder een frisse mist. Het leek of de omringende jungle ademde. We glibberden over een modderig jungle pad. Een bananenboomachtige plant pochte met gigantische bloemen. Zware bamboestruiken waren topzwaar en vormden enorme bogen waar je onderdoor kon lopen.
      We hoorden apen maar zagen ze niet. Een roofvogel cirkelde rond. Er was een uitzichttoren met schitterende vergezichten over het ruige eiland. Het water in het meer verroerde zich niet.

We verplaatsten ons met het openbaar vervoer, kleine, hard rijdende, lawaaiige, vaak volgepakte  maar ook gezellige groepstaxibusjes. Dwars door het bergachtige en dunbevolkte interieur. Langs de ruige oostkust, de intieme westkust en de zuidkust met haar diepe fjorden.

Overal kleine dorpen met namen als Happy Hill, Perdmontemps, Windsor Castle, Peggy’s Whim, Après Tout of gewoon Paradise.

Kleine kleurig geschilderde houten huisjes en rum natuurlijk. Rum en reggae, salsa, soukous en vriendelijke mensen.  Wat een prachtig eiland!

We maakten mooie wandelingen, ontdekten verlaten stranden.

 

Onderweg lunchten we in kleine lokale tentjes waar we callalou-soep bestelden of sandwiches van zompig witbrood met cheddar cheese of Heinz Sandwich Spread.

De meisjes dronken een lokale frisdrank die mond en lippen minstens een dag fel oranje kleurde en de ouders nipten aan de rum of dronken een Carib-biertje.

En als we dan na zonsondergang in een rode gloed over het strand terugliepen naar huis dobberde er altijd wel iemand in het zacht kabbelende water die vroeg: “Had a nice day?”

 

 

 


Rolf Weijburg's Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld


KliHIER voor alle afleveringen

 

 

 

Subcategorieën

Domar: Noord Bangladesh