Een Contra-Germanisme 

Op 16 juni 2014 publiceerde ik op mijn blog een stukje over het gedicht ''Beknopte topografie van de Rijnmond'' van Jules Deelder.
        Hij was te gast geweest in het boekenprogramma van Wim Brands.

En nu werd ik geattendeerd op een Duitse vertaling van dat artikel.
      Dat gaat zo:

Madhouse im Delta

Jules Deelder war Gast im Buchprogramm von Wim Brands. Er war in Bewegung, Jules.
In einem eloquenten Rotterdam lobte er unabsichtlich seine Arbeit. Zitierte ein Gedicht nach dem anderen aus seinem Kopf. Es ging um sein berühmtes Gedicht "Prägnante Topographie des Rijnmond".
Ich kannte das Gedicht, fand es komisch, verstand aber nie genau, was die Intention war. Es geht so:

Von JA Deelder

Prägnante Topographie des Rijnmond

Rotterdam
Schiedam
Vlaardingen
Maassluis

gewinkelt
Trappie

Irrenhaus

"Es ist wie ein Haus", sagte Wim Brands, der auch nicht den Eindruck erweckte, die tieferen Seelen dieses Gedichts zu kennen.
Die erste Überraschung war, dass Jules Deelder sagte, dass das Gedicht nicht sein eigenes sei, sondern dass es ein Readymade sei. Nämlich ein vorhandener populärer Ausdruck, ein Countdown. Und dieses Irrenhaus hat nichts mit - wie ich immer dachte - der Industrialisierung im Rijnmond zu tun; mit Gestankwellen, Alarmphasen und Notfallplänen
Nein; das betreffende Irrenhaus ist das ehemalige Delta-Irrenhaus in Poortugaal; heutzutage das Psychiatrische Zentrum Delta.
Wenn Sie den Nieuwe Waterweg bei Maassluis überqueren und dann um die Ecke in Richtung Osten fahren, kommen Sie in das Dorf Portugaal auf der Zuid-Hollandse IJsselmonde. Die Anlage befindet sich auf einem großen Grundstück an der Oude Maas.


Stankgolf

Over de kwaliteit van deze vertaling wil ik niet oordelen, maar laten we even kijken naar het woord ''Gestankwelle''. Dat is afgeleid van het Nederlandse woord ''stankgolf''. . 
      Dat weet ik omdat dit woord verzonnen is door Wim Phylipsen met wie ik jarenlang de Rotterdamse redactie van De Volkskrant vormde. Wij ontvingen in 1972 een certificaat van de dikke Van Dale, waarin staat dat het woord geijkt is en aan hem wordt toegeschreven.   

      Gestankwelle is dus in het Duits een term, die wij in het Nederlands een germanisme noemen. 
Ik weet niet of er in het Duits een woord voor is. Ik heb 't niet kunnen vinden. 
      Niederlãndischerung zou misschien kunnen en dat kan je dan weer in het Nederlands vertalen met contra-germanisme of nederlandsisme.

Zijn er nog meet nederlandsismen in het Duits?

Wat denkt u van:

Oogmerk...................................Augenmerk
Matroos...................................Matrose
Orkaan.....................................Orkan
Pompelmoes............................Pompelmuse
Knuffelen ................................Schmusen
Lieveheersbeestje....................Liebherrentierchen  
Oorbellen................................ Ohrglocken
Feestneus............................... .Festnase
Krullenbol............................... Wüschelkopf

 
Klik HIER voor alle ZoekPoëzie