Audio (144)

George Gershwin & Marcel van Roosmalen

Het was december 1999. Veel mensen waren bezig met de overgang naar het nieuwe millennium.
     
Sommigen voorzagen hel en verdoemenis. Alle computers zouden op hol slaan. De kippen zouden van de leg raken en de publieke omroep in Nederland zou in 2000 geen lang leven meer beschoren zijn en beleefde een laatste stuiptrekking. Op de radio werd voor het eerst de TOP 2000 uitgezonden.
     
En ineens gebeurde er iets raars. Ik wist direct dat het goed zou komen met het nieuwe millennium want daar werd tussen al die populaire deuntjes de Rhapsody in Blue gedraaid (Op 599). Een prachtig werk van George Gershwin uit 1924.
      Een mixture van Klassiek & Jazz, waar je niet op kon dansen.
Een nieuw soort muziek, die je bij je keel greep en niet meer losliet.
      Dat was me al eens eerder overkomen, toen ik een jaar of zeventien was.

Onmiddellijk heb ik toen die plaat aangeschaft. En verdomd: in 2019 heb ik die L.P. teruggevonden. Uitgevoerd door de Hamburger Symphoniker.
      Op de radio werd toen zowaar het hele nummer gedraaid. Meer dan een kwartier. Zomaar.

Luister HIER.

George Gershwin werd niet oud. 38 jaar.
      Hij componeerde ook de opera Porgy and Bess, schreef nummers voor Al Jolson, muziek voor de film Delicious en de reeks operettes Pardon my English. Op de ‘’achterkant’’ van mijn LP staat An American in Paris, ook al zo’n prachtig geavanceerd nummer.

Wat drinken we op George Gershwin?
Ach; laten we drinken op Marcel van Roosmalen, een NRC-columnist die ook voor de radio met grote regelmaat gepeperde meningen geeft.
       Waarom?
Marcel van Roosmalen deed een tijdje geleden op T.V. mee aan De Slimste Mens. Hij deed dat behoorlijk goed en ik moest ook vaak om hem lachen. Een humoristische droogkloot.  
      Maar er is lef voor nodig om aan dat soort spelletjes mee te doen, want er is altijd een risico tot reputatieschade.
Marcel bleek bijvoorbeeld nog nooit van George Gershwin te hebben gehoord. Hij had echt geen flauw idee. En dat was geen zwarte humor.
     
Misschien moeten we wat toverdrank op zijn gezondheid drinken.

Is Rhapsody in Blue overigens het oudste nummer dat ooit in de Top 2000 is geraakt?
       Ja!
Andere oude nummers die het hebben gehaald zijn Strange Fruit van Billie Holiday (1937) en We’’ll meet again van Vera Lynn (1939).
      Omdat Marcel die namen wel kent, drinken we bij nader inzien een stevige Amerikaanse Whiskey op zijn gezondheid.  


Klik HIER voor alle muziekborrels



Een duimpiano als nationaal symbool

Op zondag 17 september 1995 liep ik rond het middaguur op Soonga Road in het stadje Hwange in het noordwesten van Zimbabwe.
     
Het was lekker weer en druk op straat. Veel mensen gingen naar of kwamen uit een kerk. Er waren veel kerken in Hwange. Een apostolische en een evangelische bijvoorbeeld. Verder waren er gebouwen van Zevende Dag Adventisten, Anglicanen, Lutheranen, Presbyteranen, Methodisten, R. Katholieken en waarschijnlijk nog wel meer.
      Zending & missie nietwaar. Ze hebben daar hun stempel meer dan gedrukt.

Het stadje ligt vlakbij het beroemdste wildpark van het land en zo’n honderd kilometer ten oosten van de Victoria watervallen, de grootste toeristische trekpleister. Het profiteerde daar niet heel erg van, want het maakte een uitgeleefde, vervallen -om niet te zeggen- verkrotte indruk.
      Ineens kwam mij daar een Marimba-gezelschap tegemoet. Vijf jongens van een jaar of twintig, die vrolijk musicerend door de straat gingen. Ik had een bandrecorder bij mij en vroeg of ik opnames mocht maken. 
     
Graag, heel graag Mister.
Zij hielden stil en gaven daar in die drukke straat een prachtig concert, waar steeds meer mensen op af kwamen.
Ze hadden grote en kleine instrumenten. Sommige van die kleine dingen werden bespeeld met de duimen of -beter- met de nagels van de duimen.
      Het was mooi, ritmisch en gevoelig.   

  

Toen ze weer verder gingen kreeg ik een cadeautje. Deze duimpiano, die ze in Zimbabwe Mbira noemen. Het geeft een mooi geluid, dat nog veel mooier en rijker wordt als je het instrument in een uitgeholde kalebas houdt. Het wordt dan akoestisch versterkt.
      Mijn klankkastje is van bewerkt hout en heeft zeven metalen tongen. Ik heb het nog even geprobeerd en de Mbira doet het nog goed. Het vereist overigens nog verdomd veel oefening om er een enigszins behoorlijk ritmisch geluid uit te krijgen. Het lijkt me ook niet zo goed voor je nagels. Maar die schijnen veel sterker te worden als je er regelmatig op speelt. 

De Mbira is in Zimbabwe niet alleen het nationale muziekinstrument; het is ook een instrument om tot rust en bezinning te komen, om te healen of een spirituele of meditatieve ervaring te ondergaan. Het wordt ook gebruikt bij rituelen om de voorvaderen te eren.
      Luister HIER naar de uitleg van prof. Anand Prahlad.

     Eén van de beroemdste vertolkers was Chiwoniso Maraire.
Zij trad onder meer op bij de VPRO in Vrije Geluiden.

      HIER     
      Chiwoniso overleed in 2013 aan de gevolgen van een longontsteking. Zij was pas 37 jaar.
     
      En luister HIER naar zo’n orkestje. Dat staat ook voor de gebruikelijke Zimbabwaanse chaos.  

      Een paar dagen later zag ik in het stadje Victoria Falls kinderen, die naar school gingen onderweg op de Mbira spelen. Ze zongen er ook bij.

      Wat drinken we?
 Bier. Zambezibier.
      Een soort nationaal drankje.

 

Klik HIER voor alle muziekborrels


 

De vroege dood van een groot trompettist

Het was in de zomer van 1962. Ik was zeventien jaar en kocht van mijn vriend Mike voor Fl. 200,--  een drumstel. Daar schreef ik al eerder over: Muziek bij de Borrel 1.
      Ik luisterde veel naar solo’s van Art Blakey en probeerde dat dan een beetje na te doen. Maar toen ontdekte ik ineens Max Roach. Mijn god. Wat een power, wat een muzikaliteit, wat een percussie, wat een improvisatietalent.
      Roach speelde samen met trompettist Clifford Brown. Nog zo’n waanzinnig talent. Mijn god; die man was misschien nog beter dan Miles Davis of Kenny Dorham.  

      Ik kocht de L.P. Clifford Brown All Stars. Er staan maar twee nummers op. Caravan en Autumn in New York.
Vooral in dat laatste nummer hoor je een magistrale Clifford Brown.

       Luister HIER.


Het auto-ongeluk

Maar ja.
     
Op de tekst achter op de hoes stond het duidelijk: ‘’Clifford, as his fans are all too well aware, perished June 26, 1956 when his car was involved in an accident on the Pennsylvania Turnpike. He was en route to Chicago for an engagement at the Blue Note where he and Max had scored such a resounding success on an earlier booking’’.
     
Clifford Brown was pas 25 jaar toen hij om het leven kwam. Ook pianist Richie Powell en zijn vrouw Nancy overleefden het ongeluk niet. Brown werd begraven op Mt. Zion Cemetery in Wilmington waar nog ieder jaar het Clifford Brown Jazz Festival wordt gehouden.


Benny Golson

Er zijn nog veel meer herinneringen. Benny Golson schreef het nummer I remember Clifford.
     
U hoort hem HIER zelf op tenorsax.
Bud Powell, broer van de overleden Richie speelt het HIER op piano.


C.B.Vaandrager

De Rotterdamse dichter Cornelis Bastiaan Vaandrager besteedde er aandacht aan in zijn novelle Muziek voor een vroege dood en dat was voor Cees Buddingh’ weer aanleiding om een gedicht op te dragen aan Cornelis Bastiaan:


I remember Clifford

natuurlijk er is niets veranderd
ik eet gewoon, slaap gewoon, er gaan zelfs weken
voorbij zonder dat je naam ook maar één keer
bij me opkomt, maar toch, soms, eensklaps,
midden op straat, hoor ik drie vier noten
van, zeg: delilah of tenderly:
en heel even, misschien drie kwart seconde
zweef ik weg in jouw transparante heelal.

en zie daardoor een mooi meisje minder
dan ik gezien zou hebben
als jij niet was doodgegaan


Luister HIER naar Delilah (Clifford Brown & Max Roach)

En  HIER naar Tenderly

Toen ik 17 jaar was, dronk ik vrijwel geen alcohol. Af en toe een biertje als de solo niet lukte.
       Vooruit dan maar.


Klik HIER voor alle muziekborrels 

 

 

 

Anekdotes gedrenkt in alcohol

Het is niet in de eerste plaats de muziek. En ook niet de drank.
Het is ’t verhaal achter de muziek in combinatie met drank.
Sinds half 2015 doe ik eraan.
     Anekdotes laten opborrelen, die ik zelf heb meegemaakt.
Verhalen, waarbij muziek hoort.
Verhalen voor de avond.
Verhalen, waarbij gedronken moet worden.
Verhalen, waarbij een kleine snack gegeten kan worden.
       Proost!



 

  

 

Tot nu toe zijn verschenen:


 

       


 1. Night in Tunisia: Art Blakey's Jazz Messengers


                  Haarlem Nederland 1962

 

 

 

 


 

 

 

 2. Kanonensong: Bertolt Brecht und Kurt Weill

                 

           Cooch Behar Bangladesh/India 2003

 

 

 

 

 

 

 

                           3. The Singing Detective


                             Zuidzijde Nederland 1992

 

 

 

 



 

 


                                      4. Ramses II

 

                         Roosendaal Nederland 1967

 

 

 

 


 

 

                                5. Svalbardtema

 

                 Longyearbyen Spitsbergen 2001

 

 

 


 

                             6. De Finse Tango 

 

           Tallinn Estland- Helsinki Finland 2002

 

 

 

 

 

                   7. The song of the black-necked crane

 

                                      Thimphu Bhutan 1999

 

 

 

 

 

 

                                  8. Bob Dylan's Hard Rain

 

                                              Koeweit 1981

 

 

 

 

 

 

 

                     9. Vladimir Vyssotski

 

                     Moskou Rusland 1993

 

 

 

 


 

                               10. Han Reiziger

 

                          IJmuiden Nederland 1983

 

 

 

 

 

 

            11. Privé-concert in Tasjkent

 

                     Tasjkent Oezbekistan 1998

 

 

 


 


        12. Meidengroep V
ärttinä & Jean Sibelius 

 

                            Lappeeenranta Finland 1991

 

 

 

 

              13. De Moldau van Bedrich Smetana

 

                 Zvikovské Podhradi Tsjechië 2010 

 
 
 
 
 
 
                14. Sounds of Lesotho
 
                         Maseru Lesotho 2003

 

 

 

 

 

 


          15. Strawberry Fields, John Lennon

 

                                     New York 2005

 

 

 

 

 

           16. Rumsong in the morning 

 

                   Georgetown  Guyana 2004

 

 


 

 

 

 

    17. Edda van Sveinbjörn Beinteinsson 

 

              Reykjavik IJsland 1995                                      

 

 

 

 

 

 

 


 

      18. De Manas van Nazarkyl Seydrakemanove 

 

                          Osh Kirgizië 1998

 

 

 

 

 

             19: Alison Krauss

 

                New York 2005

 

 

 


 

 

 

 

 

  20: Edward Meeker Take me out to the ballgame

 

               Zuidzijde 1998-2008

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     21: Bolshoi theater met Jevgeni Onegin

 

                         Moskou 1995

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

        22: Branco Milenovic

 

       Bled Joegoslavië 1982

 

 

 

 

 

 

              23: Marjol Flore Live 

 

        Le Touquet-Paris-Plage 2014

 

 

 

 

 

 

          24: Makwayela Dance

 

       Maputo Mozambique 1994

 

 

 

 

        25: Clark Terry & de Fluegelhorn

 

                Rotterdam 1985

 

  

 

 

        26: Carike Keuzenkamp

 

        De Aar Zuid-Afrika 1994

 

 

  

 

 

            27: Krontjong Asli

 

         Jakarta Indonesië 1986

 

  

 

 


             28: Maria Tanase

 

      Cluj-Napoca Roemenië 1992

 

 

 

 
 

 

 

              Duo Unkrodt-Zerbe

 

                Oost-Berlijn 1990

 

 

 

  

   

   


      30: Mrs Robinson Simon & Garfunkel
 

 

                               New York 1967

 

 

 

 

  

 

 

      31: Paradise by the dashboard light Meat Loaf

 

                                       Zuidzijde 1978:  

 

 

 
 


 

 

           32: Justine, Bruno Nicolai,

 

                  Hilversum 1984-1993

 

 

 

 

 

 

            33: Carmen, Georges Bizet

 

                   Haarlem 1945-1964  

 

 

 

 

 

 

               34: Kofi Ayivor van OSIBISA

 

                     Numansdorp 1995

 

 

 

 

 

                    35: Wim Overgaaauw; Guitar Blues

 

 

                        Avereest 1978

 

 

 

 

 

   

               

 

                       36: Michel Waisvisz, kraakdozen
 

                                         Hilversum 1977

 

 

 


 

 

 

 

 

                        37: Clifford Brown, All Stars

 

                                      Haarlem 1962

 

 

 

 

 


 

                           38: De Mbira van Zimbabwe

 

                                     Hwange Zimbabwe 1995

 

 
                                

 


 


 

 

                                    39: Rhapsody in Blue


                                             Zuidzijde 1999

 

 

 

 

 

©2019 Ronald van den Boogaard 

 

Onaangepast, wild; fantastisch

Bohemian Rhapsody van Queen staat weer bovenaan op de Top-2.000, Dat is volkomen terecht. En toch blijft het vreemd. Het is in niets een populair, kort en makkelijk mee te zingen deuntje.
      De Bohemian Rhapsody is subtiel en bizar.
Geschreven door Freddie Mercury, het muzikale genie van Queen, die eind 1991 overleed aan aids.
      Een rapsodie dus, een muzikale compositie in vrije vorm, een mengelmoes aan stijlen met rock, hardrock, opera en de Spaanse Fandango.
Met een ingewikkelde zeer moeilijk te begrijpen tekst, waar Freddie Mercury ook altijd geheimzinnig over is blijven doen.

     

Om het beter te begrijpen kun je naar de film Bohemian Rhapsody gaan. Dat heb ik deze week maar eens gedaan. Een werkelijk prachtige film met een hoofdrol voor Rami Malek, die heel veel uren naar Freddie Mercury heeft moeten kijken.
      Bohemian Rhapsody wordt door veel kenners beschouwd als de coming-out van Mercury.
Hij had al jarenlang een verhouding met Mary Austin (Lucy Boynton). Hij had haar zelfs al een trouwring gegeven. Maar dan wordt het hem duidelijk, dat hij op mannen valt.
       ‘’Ik ben biseksueel’’, zegt hij tegen Mary, die daarop antwoordt ‘’Nee Freddie, je bent gay’’.

De harde tekst ‘’Mama, I just killed a man’’, zou dan op zichzelf slaan, Hij neemt afscheid van zijn heteroseksuele leven en begint helemaal opnieuw. "Mama, life had just begun but now I've gone and thrown it all away."  En met ‘’Mama Mia, let me go’’ neemt hij afscheid van Mary.


Luister eens naar LIVE-AID uit 1985 in het bomvolle Wembley-Stadium in Londen, een optreden dat later door musici uit de hele wereld werd uitgeroepen tot het beste live concert aller tijden. . 

U kunt ook de originele clip bekijken:

 
Bohemian Rhapsody

Is this the real life?
Is this just fantasy?
Caught in a landslide
No escape from reality
Open your eyes
Look up to the skies and see
I'm just a poor boy (Poor boy)
I need no sympathy
Because I'm easy come, easy go                                                                                  
Little high, little low
Any way the wind blows
Doesn't really matter to me, to me

Mama just killed a man
Put a gun against his head
Pulled my trigger, now he's dead
Mama, life has just begun
But now I've gone and thrown it all away
Mama, ooh
Didn't mean to make you cry
If I'm not back again this time tomorrow
Carry on, carry on as if nothing really matters

Too late, my time has come
Sends shivers down my spine                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          
Body's aching all the time                                                                                                                   Scaramouch                                                                                                                                         
Goodbye, everybody
I've got to go
Gotta leave you all behind and face the truth                                                                                                          
Mama, oooooooh (Anyway the wind blows)
I don't want to die
Sometimes wish I'd never been born at all

[Guitar Solo]

I see a little silhouetto of a man
Scaramouch, Scaramouch, will you do the Fandango
Thunderbolt and lightning, very, very frightening me
(Galileo) Galileo (Galileo) Galileo, Galileo Figaro
Magnifico-o-o-o-o
I'm just a poor boy nobody loves me
He's just a poor boy from a poor family
Spare him his life from this monstrosity

Easy come, easy go, will you let me go?
Bismillah! No, we will not let you go                                                                                      Fandango
Let him go
Bismillah! We will not let you go                                                                                                                                    
Let him go
Bismillah! We will not let you go
Let me go (Will not let you go)
Let me go (Will not let you go) (Never, never, never, never)
Let me go, o, o, o, o
No, no, no, no, no, no, no
(Oh mama mia, mama mia) Mama Mia, let me go
Beelzebub has the devil put aside for me, for me, for me!

So you think you can stone me and spit in my eye
So you think you can love me and leave me to die
Oh, baby, can't do this to me, baby
Just gotta get out, just gotta get right outta here

[Guitar Solo]
(Oooh yeah, Oooh yeah)

Nothing really matters                                                                                                                        Beelzebub
Anyone can see
Nothing really matters
Nothing really matters to me                                                                                                                                                

Any way the wind blows...

 
Nummer één

Het nummer stond in 1975 een paar weken op nummer één in de Nederlandse top-veertig.
      Datzelfde gold voor Australië, België, Canada, Ierland, Nieuw-Zeeland, Spanje en Engeland.
Na het overlijden van Freddie Mercury in 1991 werd het opnieuw een hit. Toen was het ook in de Verenigde Staten een groot succes.
     
Het nummer heeft met Bohemen -een regio in Tsjechië- niets van doen.
Eerder is het een verwijzing naar een bohémien, iemand die er een ongeregelde levenswijze op nahoudt. Het staat bijvoorbeeld ook voor kunstenaars die zorgeloos, ongebonden en onconventioneel leven.
      Oorspronkelijk is het woord afgeleid van zigeuners, die naar West-Europa trokken.
In Frankrijk werden ze Bohémiens genoemd, omdat men daar dacht dat ze uit Bohemen kwamen.

En als u wilt proberen toch iets van de tekst te begrijpen zijn een paar dingen handig om te weten.
     
Scaramouche is een clown uit de Italiaanse Commedia dell’Arte.
     
De Fandango is een dansvorm in ¾ maat, oorspronkelijk afkomstig uit Amerika maar populair geworden in Spanje.
      Galileo is uiteraard de Italiaanse astronoom en Figaro komt uit de opera Le Nozze de Figaro (Figaro’s bruiloft) van Mozart.
     
Bismillah is Arabisch en betekent ‘als God het wil’. Beelzebub betekent letterlijk ‘heer van de vliegen’. Een soort duivel.

En de term Mama Mia, Mama Mia werd door Abba overgenomen en ook tot een tophit gemaakt.

 

 

Subcategorieën