Aardrijkskunde (85)


GEO-TRIVIA (8)

Gisteren schreef ik een stukje over een paar opmerkelijke rivierknooppunten.
      Ik kreeg daarop deze foto + informatie gestuurd door mijn oud VPRO-collega Wim Bloemendaal.

       

Het is de Y-bridge in Zanesville Ohio USA. Hier komen de Lickingrivier en de Muskingumrivier bij elkaar. Wim was daar ondermeer omdat hij er familie heeft.

  


Onderwijl herinnerde ik mij in Tsjechië ook nog eens op een bijzonder waterknooppunt te zijn geweest.

       Daar schreef ik in september 2010 dit stukje over.


Vltava & Otava; een drierivierenpunt

 

 Dit is een drierivierenpunt. 

      Het bevindt zich bij het dorpje Zvikovské Podhradi in Tsjechië , een kleine honderd kilometer ten zuiden van Praag.
Rechts stroomt de Moldau (Vltava) en links de Otava.
      De rivier gaat verder als de Moldau, stroomt via Praag en mondt in het noorden van het land uit in de Elbe.

 
Moldau

Otava

Toeschouwers

Het is een mooie rivier.
      Soms vaart er een bootje met toeschouwers, die het ook allemaal heel mooi vinden.

Symfonisch gedicht

Je kunt het best naar de foto’s kijken met de beroemde zeer herkenbare muziek van componist Bedrich Smetana op de achtergrond.
      Hij schreef in de tweede helft van de negentiende eeuw zijn monumentale werk Má Vlast. (Mijn vaderland).
Zes symfonische gedichten waarin niet alleen het landschap wordt verheerlijkt, maar waarin ook aandacht is voor verhalen, sagen en legenden uit Bohemen, het westelijk deel van Tsjechië .
      Het tweede gedicht is de Moldau.
     
Ik heb een mooie uitvoering voor u gevonden. Je hoort in 58" hoe de rivier ontspringt bij twee bronnen: een warme en een koude. Dan volgt de harmonieuze samenvloeiing.
      Een opname uit 1950. 
Het NBC Symphony Orchestra onder leiding van dirigent Arturo Toscanini.  

 

 

 

GEO-TRIVIA (7)

 

Gezocht: Een Nederlands Vierrivierenpunt

Gevonden: Biesboschuitloper bij Lage Zwaluwe


In juni 2007 schreef ik daar het volgende stukje over

 

Dordtse rivieren & aspergekroketten

Eén van de mooist gelegen terrassen van Nederland is dat van café-restaurant Jongepier in Dordrecht. Het ligt op ‘t Groothoofd vlakbij het centrum. Je kijkt uit op het bekendste drierivierenpunt in dit land: Beneden Merwede, Noord en Oude Maas komen hier bij elkaar. 
     Je kunt op het terras bijvoorbeeld aspergekroketten eten en krijgt daar dan dik gesneden heel donker -bijna zwart- brood bij.


 


KHARTOUM & DE BIESBOSCH 

Is dit het enige drierivierenpunt van Nederland?
      Nee!
Bij Willemstad in het uiterste puntje van Noord-Brabant bijvoorbeeld splitst het Hollandsch Diep zich in ‘t Haringvliet en ‘t Volkerak. Mooi punt. Hellegatsplein heet het. Als je op de A29 bij de laatste afslag in de Hoeksche Waard (Numansdorp) de parallelweg opgaat en daar ergens de auto parkeert kan je naar de Haringvlietbrug lopen.
      Je kunt ook nog wat verder gaan en hebt dan een mooi uitzicht. Richting West zie je het eilandje Tiengemeten liggen.

     
 

Het bekendste drierivierenpunt ter wereld ligt natuurlijk in de Soedanese hoofdstad Khartoum. Daar komen de Blauwe Nijl uit Ethiopië en de Witte Nijl uit Oeganda bij elkaar en vormen De Nijl.
      Khartoum wordt hier in drieen gesplitst. Omdurman en Oud-Khartoum liggen aan de andere kanten.
Ik ben daar een keer geweest. Fenomenale plek.

Dit alles roept de vraag op of er ook vierrivierenpunten bestaan.
      Je zou het toch alleen al vanwege dat mooie woord hopen.

Dit is De Biesbosch waar de Nieuwe Merwede (Rijn) en de Amer (Maas) bij elkaar komen in het Hollandsch Diep.
      Daartussen ligt het riviertje de Ruigt dat zich splitst in het Noordergat van de Visschen en het Zuidergat van de Visschen, maar weer bijeenkomt op mijn VIERRIVIERENPUNT.

 

Geo-Trivia (6)

 

Gezocht: Het centrum van Europa

Gevonden: Purmuškès Village Litouwen

In juni 2007 schreef ik daar het volgende stukje over

 
Zomer 1999

Purmuškès Village

Ik vraag het wel eens aan iemand:
      ‘Waar is het geografisch middelpunt van Europa?’

Veel mensen vinden dit wel een aardige vraag, maar moeten het antwoord toch echt schuldig blijven. Oostenrijk, Tsjechië , Berlijn, Liechtenstein; dat soort antwoorden. Eerlijk gezegd wist ik het ook niet. Tot ik een radioprogramma ging maken over de Via Baltica, een weg die de hoofdsteden van Litouwen, Letland en Estland verbindt.
      Een weg met een romantische naam waar op 23 augustus 1989 twee miljoen mensen hand in hand stonden om te protesteren tegen het vijftig jaar eerder gesloten Molotov/Von Ribbentrop-pact, waarbij de onafhankelijkheid van de Baltische landen verkwanseld werd.

Ik was tien jaar later op bezoek bij Wim Brauns, een Nederlander die naar Litouwen was gehaald als bondscoach van de nationale wielerploeg. Hij woonde met zijn Litouwse vrouw Irena op een prachtige zeer verlaten plek in een bos zo’n 25 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Vilnius. Bij mijn voorbereiding had ik gelezen dat ergens in die buurt het geografisch middelpunt van Europa lag. Overigens een weetje , dat ik niet helemaal begreep; vooral niet nadat ik de kaart van Europa nog eens goed bekeken had.
      Maar ja.
Wim wist het ook en zei dat er zelfs een Europapark bestond, wat daaraan herinnerde.

      Wij gingen erheen.

     

Het punt lag 23 kilometer ten noorden van Vilnius in een mooi aangelegde beeldentuin. Er was een ‘centrum-monument’ met daarom heen in een cirkel stenen met de namen van alle Europsese hoofdsteden. Plus de afstanden. Hemelsbreed.
      Amsterdam bijvoorbeeld was 1371 kilometer. Reykjavik in IJsland 2779 km, Moskou 801 km en Riga in Letland was 240 km. Om de zaak weer enigszins te relativeren was ook de afstand vermeld van de verst verwijderde hoofdstad in de wereld: Wellington in Nieuw-Zeeland: 17.310 km.

Wim vond het park somber.
      ‘Te veel beton; te veel aangeharkt , geen bloemen’.
      ‘Litouwen is een bloemenland, Ronald’, zei Wim. Een land van vrijheid en ruimte. Een afwisselend landschap van bossen, meren , akkers en bloemenvelden. Met verstilde dorpjes waar de tijd had stilgestaan. Met vossen, wolven en een enkele beer in de bossen. Een groot contrast met de serene rust in.. en de esthetische vormgeving van het park, dat was ontworpen door de Litouwse kunstenaar Gintaras Karosas.
      Het was die ochtend heel stil in het park. Ook daar had Wim een verklaring voor. We moesten ongeveer tien gulden betalen voor een toegangskaartje en dat kunnen de mensen in Litouwen niet betalen. ‘Ongelooflijk’, zulke prijzen’, zei Wim. ‘Schandalig’.

Toen ik thuis was, heb ik het allemaal nog eens uitgezocht. Er bleken natuurlijk diverse middelpunten van Europa, maar de bekendste was inderdaad die plek in Litouwen. Dat was namelijk berekend door Jean-Georges Affholder, een geograaf van het vermaarde Institut Géografique National (ING) in Parijs. Hij had niet het geografische middelpunt berekend maar het zwaartepunt. Het punt dus, waaromheen zich in alle richtingen eenzelfde gewicht aan land bevindt.
      Europa strekt zich bij deze berekening uit van het meest westelijke punt van de Portugese Azoren in de Atlantische Oceean tot de Oeral in Rusland, van Spitsbergen halverwege de top van Noorwegen en de Noordpool, tot aan de Kaukasus en de Canarische eilanden van Spanje.

Als u nu toch op de kaart van Europa gaat kijken kan het bijvoorbeeld ook nog opvallen, dat het meest Noordoostelijke punt van Noorwegen oostelijker ligt dan Istanbul in Turkije. Of dat Kreta zuidelijker ligt dan Algiers en Tunis.
      Het Europapark trekt anno 2007 nu Litouwen alweer drie jaar lid is van de Europese Unie zo’n 80 tot 100.000 bezoekers per jaar en is daarmee één van de grootste toeristische trekpleisters in het land. Er staan inmiddels zo’n 90 beelden van kunstenaars uit de hele wereld.

De centra van Europa

Het hangt er dus gewoon van af waar je de grens trekt tusen Europa en Azië en of je de Portugese Azoren of de Spaanse Canarische eilanden meetelt,  waar het centrum is. Op deze kaart tellen we zeven middelpunten.

  

 

GEO-TRIVIA (5)

 

Gezocht: Een verloren land zonder land

 

Gevonden: Het Wybertje


Over dit Wybertje schreef ik in oktober 2007 het volgende stukje:


MYSTERIEUZE ZONE

Een dropje als neutrale zone

De Wyber-zone ontstond op 5 mei 1922 toen de Engelsen, die het mandaat over Irak voerden een overeenkomst sloten met ‘de vader van Saudie Arabië ’ Ibn Saud wiens naam overigens volledig luidt: Abd al-Aziz ibn Abd al-Rahman ibn Saud Al Faysal.
      Het destijds gesloten contract van Koramsjar bepaalde de landsgrenzen tussen Saudie Arabië en Irak. Men besloot een neutrale zone in te stellen, waar niet gebouwd mocht worden en waar zich geen militairen mochten bevinden. De nomaden in dat gebied konden vrijelijk de zone in- en uittrekken.

In 1981 besloten beide landen de neutrale zone op te heffen en de grens gewoon diagonaal recht door te trekken. Men vergat dit echter door te geven aan de Verenigde Naties en daardoor bleef het Wybertje voorkomen op alle landkaarten.
      Tot die Golfoorlog dus.

Min of meer stilzwijgend werd het akkoord van 1981 daarna gelegaliseerd .
      Het Wybertje verdween, hoewel de grens nog steeds niet gedefinieerd is. Jammer eigenlijk, want in zekere zin heeft daar bijna zeventig jaar lang een soort vierlandenpunt bestaan.

Ik zal u overigens niet aanraden om er nu naartoe te gaan.
      Beetje onrustig daar.

 

 

 

 

GEO-TRIVIA (4)

  

 

Gezocht:
Meer op eiland in meer op eiland.

 

 

 

Gevonden:
Kratermeer op kratereiland (Talisay/San Nicolas) in het Taal Meer op het Filipijnse eiland Luzon.

 

  

 

Subcategorieën