Aardrijkskunde (85)

 

Over GEO-TRIVIA

Soms is het de ligging. Soms een recordbrekend gegeven. Soms alleen een naam.
     
Maar er is in mijn ogen iets bijzonders mee.
Zomaar een plek op de aarde. In de atlas.
Op een kaart.
     
Ik noem dat GEO-TRIVIA.
Tot nu toe zijn verschenen:

 

Geo-Trivia (30): Een achthoekige grens op een eiland
Märket Reef, Zweden/Finland


Geo-Trivia (29): Een Estse weg in Rusland
De Saatse Laars

 
Geo-Trivia (28): Lesotho, San Marino & Vaticaanstad
Landeilanden


Geo-Trivia (27): Malawimeer Afrika
Curieuze grens langs meer

 
Geo-Trivia (26): Gun Point Grenada/St.Vincent
Baken op een grens-top


Geo-Trivia (25): Point Roberts Canada/VS

Schierenclave of-exclave?

Geo-Trivia (24): Werchojansk Siberie
Koudste stad ter wereld


Geo-Trivia (23): De Razende Bol
Een onbewoond eiland voor onze kust


Geo-Trivia (22): The Ladder of  Kotor Montenegro

Meest bochtige weg ter wereld


Geo-Trivia (21): Lombardstreet San Francisco
Meest bochtige straat ter wereld


Geo-Trivia (20): Castelré Noord-Brabant
Nederland op z'n smalst; 200 meter

 

Geo-Trivia (19): Valom Groningen
Meest noordelijke nederzetting op ons vasteland

 

Geo-Trivia (18); San Serriffe. Agloe, Argleton en Sandy Island
Fictieve plekken op kaarten en mappen


Geo-Trivia (17): Putte; Noord-Brabant/Antwerpen
Dorp in twee landen en drie gemeentes

 

Geo-Trivia (16): Tristan da Cunha & Amsterdam Eiland
Meest-geisoleerde -bewoonde- eilanden ter wereld

 

Geo-Trivia (15): Republiek voor 1 dag
Roethenië, Ooit Hongarije, Tsjecho-Slowakije, Sovjet-Unie en Ukraine


Geo-Trivia (14): Viergrenzenpunten op de wereld
Gevonden o.a.; Vierstatenpunt Utah- Colorado-Arizona- New Mexico-

 

Geo-Trivia (13): Het enige vierlandenpunt op aarde
Quadripoint Zimbabwe-Botswana-Namibia-Zambia


Geo-Trivia (12): Een Nederlands paaltje

Arabisch Drielandenpunt: VAE, Oman, Saudie-Arabia

 

Geo-Trivia (11); Droogste plek ter aarde
Atacama woestijn in Chili. Een verhaal met foto's van Brigitte de Lange


Geo-Trivia (10); Sint Anna ter Muiden, een eindpunt

De meest westelijke punt van Nederland; tevens de kleinste stad


Geo-Trivia (9); De Cooch Behar enclaves

Een enclave binnen een enclave binnen een enclave


Geo-Trivia (8); Een Y-brug te Ohio

Een mooie zeer karakteristieke brug over twee rivieren


Geo-Trivia (7); Een Vierrivierenpunt

De Rijn, de Maas, de Ruigt en het Hollandsch Diep


Geo-Trivia (6);
Purmuškès Litouwen

Het centrum van Europa


Geo-Trivia (5); Het verloren Wybertje

Een land zonder land


Geo-Trivia (4): Taal Meer Filipijnen

Een meer op een eiland in een meer op een eiland


Geo-Trivia (3); De 32 Heikanten

De buurtschappen van Brabant


Geo-Trivia (2); Het palindroom Qaanaaq te Groenland

Van het meest noordelijke palindroom naar een schierpalindroom


Geo-Trivia (1); VRH te KRK

Dorp zonder klinker op eiland zonder klinker

 


Kotor, Quito, Rotterdam, Nashville en Rome

De makers van de Lonely Planet kwamen vorige week weer met een wereld Top Tien van steden, die je moet bezoeken. Dat is altijd een curieus lijstje.
      Rotterdam bijvoorbeeld staat op de vijfde plaats en Rome op de tiende. Tweede is Quito Ecuador en derde Dublin Ierland. Nashville V.S. staat op 9. Maar het meest opmerkelijk is de nummer 1: Kotor in Montenegro.
      Terecht?
Oordeel zelf. Ruim drie jaar geleden was ik er een week. Daar schreef ik de volgende stukjes over.

Een bergvesting aan zee

Kale fjord

Dit is de baai van Kotor in Montenegro (Boka Kotorska), de mooiste fjord van Zuid-Europa.
      Soms smaragdgroen, soms azuurblauw water tegen een achtergrond van donkere bergen.
Aan de overkant op deze foto ligt het oude stadje Kotor met zijn vesting, zijn nauwe straatjes, pleinen, paleizen en oude huizen, zijn cafés, restaurants en terrassen, zijn poorten, doorkijkjes en kerken.
      De stad staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco, vooral vanwege zijn vesting, die niet alleen aan de kant van de Adriatische zee ligt ,maar ook tegen de berg op is gebouwd. De wallen stammen uit de negende eeuw.

          

Stadswal

De culturele achtergronden van Kotor zijn zeer divers.
      Ooit behoorde het tot de Romeinse provincie Dalmatië ; vanaf de Middeleeuwen tot 1813 heette het Cattaro en stond het onder beheer van Venetië , het werd Montenegrijns, maar ging terug naar Oostenrijk tot de Eerste wereldoorlog.
      Daarna werd het weer bij Montenegro gevoegd, een zelfstandige republiek in het Joegoslavië van Tito.
Nu is het in trek bij grote aantallen toeristen.

Tito zelf

De oude stad heeft drie toegangspoorten.
      Bij de ingang aan zee (Vrata od Mora) is na de bevrijding van de Nazi’s deze uitspraak van Tito aangebracht:
      Tude necemo svoje ne damo (‘Wat van jullie is, willen we niet, wat van ons is houden we zelf’)

Wallen op de berg

Je kunt de vesting beklimmen , maar dan moet je wel een puike conditie hebben.
     
Het is een klim met 1350 treden. Je kunt dan diverse fortificaties bezichtigen.
Nog zwaarder is het om de hele berg te beklimmen via een oude route, die bekend staat als de Ladder of Cattaro.
      Dit is Mount Lovcen, beter bekend als de Zwarte Berg, waarnaar Montenegro vernoemd is (Crna Gora).
Je kunt verderop de berg ook met de auto op via de Ladder.
      Dit is (zeggen ze in Kotor) de meest bochtige weg ter wereld. Je krijgt dan dit soort uitzichten op de baai.

 

Doorkijk

 

St. Tryphon’s Cathedral


Plein


Straatje


Terras


Schoonmaker


Zuidpoort
 

 

Zeewal

 

Halo; vesting 's nachts 

 

BOKA KOTORSKA; Een rondje

Dit is de baai van Kotor in Montenegro. (Boka Kotorska). Een fjord, die steeds meer toeristen gaan ontdekken. 

      Donkere bergen, smaragdgroen water, oude stadjes, nieuwe appartementen, dure hotels en afgebladderde hotels, kleine haventjes en de meest prestigieuze jachthaven van Europa. Mooie restaurants en onaanzienlijke eettentjes.
      De tegenstellingen zijn groot. Enorm groot.
Cruiseschepen doen Kotor aan, een stad die staat op de lijst van werelderfgoederen van de Unesco.
      Zij moeten zich door de straat van Kamenari dringen.

Nieuw-Amsterdam (Holland-America Line)

 

Hieronder een impressie.

      Risan en Perast zijn oude stadjes, Kotor heeft zijn vesting die tegen de zwarte berg oploopt, Tivat is mondain, Prcanj en Muo zijn vooral moderne nederzettingen.
     
Herzeg Novi is de meest populaire badplaats.
Het ligt recht tegenover het kleine vissersdorpje Rose op het schiereiland Luštica.
      Hier moet vrijwel alles nog ontwikkeld worden.

RISAN

 

St George's Island

Our-Lady-of-the-Rock Island

PERAST

KOTOR

SOLSTICE (Celebrity Cruises)

MUO

PRCANJ

TIVAT

Luštica.

ROSE

HERZEG NOVI

  

 

GEO-TRIVIA 21


Gezocht: Meest bochtige straat ter wereld (Niet weg)

Gevonden: Lombard Street San Francisco


Acht toeristische haarspeldbochten

In 1988 was ik met mijn VPRO-collega Lida Iburg in San Francisco. Wij maakten een radioprogramma over het Amerikaanse gevangeniswezen en hadden ondermeer de grote San Quentin-gevangenis en de Hidden Valley Ranch, een privé gevangenis, bezocht. (Reizen 94).
      We hadden nog een paar dagen over en deden ondermeer wat toeristische attracties aan. In een huurauto reden we door de stad en ik vond het wel leuk om de Lombard Street te nemen. Een straat die zich verkocht als ‘’the most crookedest street in the world’.

     

Ter plaatse viel het allemaal erg tegen. Het bochtige stukje is niet langer dan één huizenblok en telt acht haarspeldbochten.
      Er is éénrichtingsverkeer: omlaag. Je bent in een vloek en een zucht beneden en alles wat je tegen komt zijn fotograferende toeristen, waaronder erg veel Jappen. Het bekende kabeltrammetje stopt namelijk boven en dan kunnen de mensen via trappen aan de zijkanten naar beneden.
      Ooit werd voorgesteld om de straat autovrij te maken en de toeristen er in minibusjes doorheen te loodsen. Maar dat plan ketste af, omdat veel mensen het –net als ik- leuk vinden om zelf in een auto naar beneden te rijden.


Klik HIER voor alle Geo-Trivia

 

 

De Jong & andere Kosovovaren



Ik ontving dit kaartje van een kennis. Een kaart van Europa met daarop de meest voorkomende achternamen in een aantal landen. Hij dacht dat ik er wel ‘iets mee kon’
      Juist.
In zo’n geval kijk je naar Nederland.
En dan komt de eerste verrassing. Niet Jansen is de meest voorkomende naam, maar De Jong.
     
Zou dit wel kloppen?
Ik ging naar DE SITE van het Meertens Instituut voor onderzoek en documentatie van de Nederlandse taal & cultuur. Daar hebben ze een familienamenbank.
      En jawel.
Volgens de Gemeentelijke Basis Administratie in 2007 waren er toen 86.534 mensen met de naam De Jong. Jansen staat op de tweede plaats met 75.698 en De Vries is derde met 73.152. Op de zevende plaats staat Janssen (55.394).
      Van den Boogaard telt overigens 3.529 personen. Mijn zoon met zijn vijf kinderen heeft daar aardig toe bijgedragen.
Ga naar de Nederlandse top honderd.
     
Wat valt verder op?
Schotland hoeft niet onafhankelijk te worden want daar hebben ze met Smith dezelfde populaire naam als in Engeland. Wales met Jones en Wilson met Noord-Ierland hebben geen ‘autochtone’ namen in de top.
      De Faröer Eilanden met Joensen horen ook taalkundig bij Denemarken met Jensen.
Zwitserland is eigenlijk een deelstaat van Duitsland.
      Slovenië is met Novak gelijkluidend met Novák in Tsjechië en Nowak in Polen, terwijl die talen toch niet zo veel op elkaar lijken.
Hetzelfde geldt voor Horvat in Kroatië en Horvath in Slowakije.
      Enver Hoxha was van 1944 tot 1985 een meedogenloos dictator in Albanië, maar zijn naam is daar niet de meest gangbare. Wel in Kosovo, maar daar is een grote meerderheid dan ook Albanees. Zij noemen hun land overigens Kosova en daarom noemen wij de inwoners Kosovaren en niet Kosovoren (Nieuwe woorden 4; Kosovovaren).

      De Scandinavische landen Denemarken, Zweden en Denemarken hadden ooit patronymische namen en daar zijn die nog steeds het meest populair. Dit systeem - zoon of dochter krijgt als achternaam de voornaam van de vader- wordt nog steeds gehanteerd op IJsland, hoewel het daar ook zeer gebruikelijk is dat de naam van de moeder wordt gebruikt. Dat noemen we dan weer metronymische namen.
     
Een kind daar krijgt overigens pas na een aantal maanden de voornaam. Men wacht daarmee om te zien wat voor soort naam het best bij het kind past,
     
De tweeling Gunnar (jongen) en Solveig (meisje), kinderen van Sigurd & Atla kunnen dus Gunnar Sigurdson of Gunnar Atlason en Solveig Sigurddottir of Solveig Atladottir worden.
      Dat Smirnov de meest voorkomende naam in Rusland is, lijkt mij gezien het drankgebruik daar logisch.
De meest gebruikelijke naam in Moldavië (Mol) staat er niet op, maar dat is Moldovan en dat betekent zoiets als Van Holland.
     
En Borg onder Sicilië kon ik aanvankelijk niet plaatsen, maar dat is de meest voorkomende naam op Malta.

 


GEO-TRIVIA (20):


Gezocht: Nederland op z'n smalst

Gevonden: Castelré Noord-Brabant (200 meter!)


In mei 2013 schreef ik daar dit stukje over:

 

Castelré: Een schierenclave

                
Kijk eens goed naar dit kaartje. Het zuiden van Brabant; gemeente Baarle-Nassau. Links ligt een soort Nederlands wormvormig aanhangsel, dat vrijwel geheel omringd wordt door België . Daar ligt het dorpje Castelré. De inwoners hier hebben Belgen als noorderburen.
      De doorgang naar Baarle-Nassau is slechts tweehonderd meter breed. Nederland op z’n smalst.
Een BIJNA-ENCLAVE of om in de terminologie te blijven van kunstenaar-reiziger Rolf Weijburg een SCHIERENCLAVE.

Zeer landelijk


Het is rustig en zeer landelijk in Castelré. Je gaat een beetje terug in de tijd. Langs het Groeske, de oudste kern met een driehoekig pleintje, staan mooie hoeves. Bosschages worden afgewisseld met weilanden en akkers. Er worden veel aardbeien geteeld.
      De elektriciteit wordt hier geleverd door België en dat betekent dat Castelré één van de laatste Nederlandse gehuchten is met elektriciteitspalen. Soms kom je nog gewoon paard & wagen tegen.
      Iedereen knikt; iedereen groet

Terug in de tijd


Aerts' paradijs


Stan Aerts heeft het hier voortreffelijk naar zijn zin. ‘Meneer, dit is een aards paradijs’.
     
Hij is zaterdagkoster in het Belgische plaatsje Minderhout, dat twee kilometer verderop ligt. Als hobby houdt hij koeien. ‘Vleeskoeien! Die hoef je niet te melken’.

      Hij heeft op alle hekken met schrikdraad vlaggetjes aangebracht. Dat is om de kalfjes af te schrikken. Anders ontsnappen ze en dan moet hij er achteraan. ‘Dat is meer werk dan wat vlaggetjes vouwen’.

Zijwegen


De zijwegen in Castelré zijn niet verhard. En ook de weg door Het Groeske gaat over in een zandpad. Het isolement is volkomen,
      Meneer Aerts, die overigens plat Vlaams spreekt, weet dat er 134 inwoners zijn.’Wij voelen ons allemaal Belg. Wij worden alleen door de Nederlanders achter de vodden gezeten. Mijn vrouw bijvoorbeeld is Belgische. Iedere vijf jaar moet ze naar Den Bosch om haar verblijfsvergunning te verlengen.
      Maar wij doen boodschappen in België, gaan er naar de kerk, trouwen daar en worden er begraven. Alleen water en gas komen uit Nederland. Maar het afvalwater gaat gewoon weer naar België ’.

Paardenmelkerij


Hek met plas


Merkske


Het riviertje ‘t Merkske vormt vrijwel overal de grens tussen Nederland en België .

      Je kunt daar aardige wandelingen maken.

Castelhoeve


Bij de Castelhoeve kun je aan het eind van de tocht op het terras een consumptie gebruiken. Er is aan Het Groeske trouwens ook een bed & breakfast onder de naam Castel Suite.


Klik HIER voor alle Geo-Trivia

 

Subcategorieën