Reizen (158)

 

          


Rokken van gevlochten pandanusbladeren


(Door Rolf Weijburg)

     

Er zijn veel landen op de wereld waar niet alleen vrouwen rokken dragen. Zo ook in het Koninkrijk Tonga.
      Een enkellange omslagdoek is hier voor veel mannen dagelijkse kledij.


  

Maar in Tonga dragen mannen zowel als vrouwen een tweede rok óver de eerste heen, een rok van gevlochten pandanusbladeren, een soort rieten matje eigenlijk, de ta'ovala.

  

Voor scholieren en ambtenaren is het dragen van deze traditionele rok verplicht, maar menige Tongaan draagt hem geheel uit vrije wil.

  

Menig man gaat, gekleed in overhemd, stropdas en colbert boven een rok met daaroverheen het rieten traditionele vlechtwerk, naar zijn werk.
      Jongens in stoere fleecetruien met capuchons dragen ze.
Meisjes laten meer variatie zien, maar zien geen probleem in een combi met een moderne strakke spijkerbroek en hippe Nikes.

  

Vaak een simpele recht toe recht aan gevlochten omslag, af en toe fraai bewerkt, soms bestaand uit losse stroken, altijd op hun plaats gehouden door een brede band.

  

Soms is het een enorm ding dat onhandig, want weinig plooibaar, om het middel hangt en in bepaalde situaties, zoals bij het autorijden, even uit moet en op de achterbank moet worden gelegd.
      Soms ook is het een heel kort gevalletje en lijkt het meer op een schortje. 
 

De ta'ovala's gaan vaak jaren mee en worden ook als ze al flink beginnen te rafelen of als er gaten in komen gewoon door gedragen.
      Dan lijkt het een beetje alsof iemand door een grote rieten mand is gezakt.


Fakaleiti

        


In Tonga zijn ook mannen die vrouwenkleding dragen.
      Traditiegetrouw worden in gezinnen waar te weinig meisjes worden geboren, de jongste zonen als meisjes opgevoed. Deze fakaleiti, zoals ze worden genoemd (faka = zoals, leiti = lady), wordt van jongs af aan het huishouden geleerd. Ze leren koken, schoonmaken, weven, zorgen voor hun broertjes en zusjes en later ook voor hun oud geworden ouders.
      Velen maken zich op en dragen vrouwenkleren en zijn dan ook vaak homoseksueel, maar mogen niet trouwen. Sommigen hebben wel een relatie met een man die op zijn beurt niet als homoseksueel wordt gezien en er niet zelden ook een vrouw en gezin op na houdt.

Fakaleiti’s zijn absoluut geaccepteerd in de Tongaanse samenleving. Sterker nog, ze staan bekend om hun uitmuntende toewijding en bedrevenheid, zijn werkzaam in allerlei sectoren van horeca en toeristenindustrie tot overheid en worden ingezet bij allerlei Koninklijke aangelegenheden.

   Op een plek als Vava’u, een eilandengroep waar veel jachten aanleggen vanwege de goed beschutte en paradijselijke baaien daar, is het fakaleiti-fenomeen doorgeslagen naar een toeristen attractie.

   Op woensdagavond kan je in Tongan Bob’s Bar een fakaleiti-show bezoeken, een soort travestietenshow waarbij enkele fakaleiti’s op opzwepende muziek en in uitdagende kledij sensueel en opdringerig ronddansen, menig al dan niet dronken yachtie verleidend tot het trekken van zijn portemonnee.

   “Behangen” met bankbiljetten verdwijnen de fakaleiti aan het einde van de show weer achter de coulissen.

 

  

Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld

Klik HIER voor alle afleveringen

 

 

 

 

Tonga, Stille Zuidzee

                 


Uoleva, Ha’apai


 (Door Rolf Weijburg)

  

Het eiland Uoleva, in de Tongaanse Ha’apai Groep, lijkt onbewoond. Er is geen stad, geen dorp, er zijn geen wegen.
      Slechts palmen, pandanus, struikgewas en strand. Er is ook geen haven.

  

Toch kwamen er vanonder de palmbomen enkele mannen het hagelwitte strand op gelopen toen we vanaf Lifuka het eiland naderden .
      We voeren tot vlak aan de kust, de mannen liepen het water in, hielden de boot stil en pakten onze bagage aan.
We sprongen het kraakheldere warme water in en waadden aan land. (Op kaart rechtsboven onderstreept)

  

We waren aangekomen in het universum van Kalaffi.

  

Kalaffi is een beroepsbokser die zich ooit niet wist in te houden, met zijn rechterarm dwars door een winkelruit bokste waarna de wonden dusdanig infecteerden dat de arm moest worden geamputeerd.
      Daarna besloten hij en zijn vrouw Tiana naar het onbewoonde eiland Uoleva te vertrekken om daar een nieuw bestaan te beginnen.
Samen met een aantal maten bouwde hij met lokaal materiaal een vijftal hutjes in de schaduw van de palmen aan het strand.

(In Tonga gebruiken ze de Pa’anga, vaak ook Top of ook de Tongaanse Dollar genoemd. 1 Top is ongeveer 40 Eurocent. Een ontbijtje kostte dus 4 Euro.)

  

Ze noemden het Tiana’s Resort.

  

Cyclonen hebben het eiland geteisterd, palmbomen omgeblazen, de hutten verwoest, maar telkens weer bouwde Kalaffi de boel weer op.
      Hij heeft het eiland ook niet meer verlaten. Al vijftien jaar lang.
’s Nachts is de sterrenhemel er ongelofelijk imposant. Overdag is het uitzicht er fenomenaal.
      In de zomer komen bultrug walvissen hier hun jongen kalven en we zagen de reusachtige dieren met enige regelmaat het water uit springen.

  

Op de horizon achter het turkooizen water ligt het kegelvormige silhouet van Kao eiland. Een uitgewerkte vulkaan, ruim een kilometer hoog en het hoogste punt van het Koninkrijk Tonga.
      Links van Kao trekt vanaf het veel lagere maar veel grotere actieve vulkaaneiland Tofua een rookpluim door de lucht. In 2013 was hier nog een flinke eruptie die het vliegverkeer in de regio gedurende twee maanden stil legde. De eilanden zijn de westelijkste in de Tongaanse Ha'apai Groep.

    Tofua eiland was de plek waar Captain Bligh in 1789 aan land ging nadat op zijn schip de Bounty daags ervoor muiterij was uitgebroken en de kapitein met 18 man, een sextant, een horloge en wat proviand in een kleine open sloep de oceaan was opgestuurd.
       Hij bleef er drie dagen, vertrouwde de inwoners niet (kannibalisme was in Tonga niet onbekend) en koos, nadat een van zijn mannen was vermoord, het ruime sop.
      Vanaf Tofua wisten ze roeiend en zeilend na anderhalve maand Timor in Indonesië te bereiken.

 

 

De tocht van Captain Bligh (Rood gestippeld)

     

Timor! Dat is ruim zesduizend kilometer naar het westen! Zonder zeekaarten of kompas. Roeiend en zeilend in een open sloep op zee. Dag en nacht. In de tropenzon, regen en wind. Niet alleen fysiek een enorme prestatie, maar vooral een ongekend staaltje navigatiekunst.
      De leider van de muiterij, Fletcher Christian (stoere rol van Marlon Brando in de zestiger jaren film) had de Bounty intussen oostwaarts gevaren, passeerde Tahiti, waar een twintigtal inwoners, mannen en vrouwen, aan boord werd genomen en vond aan de oostelijke rand van Polynesië het onbewoonde eiland Pitcairn.
      Daar verschansten de muiters zich en verbrandden hun schip. Pas tien jaar later werd de schuilplaats ontdekt, maar toen waren alle oorspronkelijke muiters en de meeste mannelijke Tahitianen inmiddels al dood, ze hadden elkaar uitgemoord.
      Eén muiter, John Adams, was nog in leven.

                 

Pitcairn is nog steeds bevolkt, het is het kleinste Britse overzeese gebied en na Tristan da Cunha, in de zuidelijke Atlantische Oceaan, de meest geïsoleerde bewoonde plek ter wereld.
      Er wonen nog zo'n veertig mensen. De meesten met Christian als achternaam in een gehucht dat Adamstown heet.

In 2004 werd de helft van alle mannen op het eiland veroordeeld wegens aanranding en verkrachting ...
      Maar de gevangenis op Pitcairn (want die is er!) telt maar één cel ...

 

Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld

Klik HIER voor alle afleveringen

 

 

 

 

 

De 25 kleinste landen in de wereld

 

 

Rolf Weijburg is een Utrechts kunstenaar en maker van atlassen. Al jarenlang is hij bezig met het vervaardigen van een atlas van de 25 kleinste landen in de wereld. Hij bezoekt al die landen, doet impressies op, schetst en fotografeert en maakt later in zijn atelier voor die atlas etsen van al die landen.
   Zijn reis vordert goed, want hij heeft inmiddels 23 landen bezocht. Micronesië en de Marshall eilanden zullen in een later stadium nog volgen.

     

 


Al die landen zijn
van minst klein naar kleinst: (Nederland: 41.543 vierkante km)

São Tomé e Príncipe (1.001 vierkante kilometer), Kiribati, Bahrein, Dominica, Tonga, Singapore, Micronesië, Sint Lucia, Andorra, Palau, Seychellen, Antigua & Barbuda, Barbados, St. Vincent & de Grenadines, Grenada, Malta, Malediven, St. Kitts & Nevis, Marshall eilanden, Liechtenstein, San Marino, Tuvalu, Nauru, Monaco en Vaticaanstad (0.44 vierkante kilometer).


Reizen, afzien, ontdekken en improviseren

Hij stuurt mij met grote regelmaat reisverslagen, foto's, schetsen en andere parafernalia van zijn vorderingen.
      Noem het voorpublicaties.
Tot nu toe zijn verschenen:

 

1: Nauru; Rampeneiland 
2: Kiribati, 33 eilandjes in de Stille Zuidzee
3: Abaiang en Abemama
4: Transport op Kiribati
5: Banaba Kiribati
6: Een vliegveld/dorpsplein op Tuvalu
7: Mulitefala Tuvalu
8: Postzegels & een Internet-extensie
9: Vertrek uit Tuvalu
10: Tonga, het laatste Polynesische koninkrijk
11: Tongatapu; ''Gezegend eiland''
12: Het religieuze leven op Tonga
13: Van Lifuka naar Uoleva (Tonga)
14: Opmerkelijke kleding op Tonga
15: Tonga; Ern kluwen dichtbegroeide eilanden
16: De eenzame eilanden van Tonga
17: De mysterieuze Minerva Republiek
18: 't Eilandenrijk Palau
19: Babeldaob Palau
20: Rock Islands Palau
21: Peleliu Island Palau
22: De slag om Peleliu ( Palau)
23: Exorbitante schoonheid op Palau 
24: Van Barbados naar Dominica (Cariben) 
25: Dominica Cariben 
26: Cruise-avonturen op Dominica 
27: Een dagje toeren op Dominica 
28: National trail op Dominica
29: Saint Kitts & Nevis Cariben 
30: Saint Kitts, Nevis & Anguilla 
31: Nevis Cariben 
32: The Narrows Cariben 
33: Basseterre Cariben 
34: Via Sint Eustatius naar Barbuda Cariben 
35: Barbuda Cariben 
36: Codrington Cariben
37: Redonda (Antigua & Barbuda)
38: Micro-Naties her en der 
39: Antigua Cariben 

 

 

 

 

Een bijzondere atlas (12)

Rolf Weijburg is een Utrechts kunstenaar en maker van atlassen. Al jarenlang is hij bezig met het vervaardigen van een atlas van de 25 kleinste landen in de wereld. Hij bezoekt al die landen, doet impressies op, schetst en fotografeert en maakt later in zijn atelier voor die atlas etsen van al die landen.
Rolf heeft net een lange reis achter de rug, waarbij hij onder meer diverse onafhankelijke eilandstaten in de Stille Zuidzee bezocht.
      Zijn reis vordert goed, want hij heeft inmiddels 23 landen bezocht. Micronesië en de Marshall eilanden zullen in een later stadium nog volgen.

      Alle landen zijn van minst klein naar kleinst:

São Tomé e Príncipe, Kiribati, Bahrein, Dominica, Tonga, Singapore, Micronesië, Sint Lucia, Andorra, Palau, Seychellen, Antigua & Barbuda, Barbados, St. Vincent & de Grenadines, Grenada, Malta, Malediven, St. Kitts & Nevis, Marshall eilanden, Liechtenstein, San Marino, Tuvalu, Nauru, Monaco en Vaticaanstad (0.44 vierkante kilometer).

Deze weken stuurt hij mij diverse bijdragen. Vandaag: Tonga en de kerk

        


Het religieuze leven van Tonga

  


(Door Rolf Weijburg)

De kerk heeft ervoor gezorgd dat op zondag heel Tonga tot stilstand komt.
      Dan klinken de kerkklokken, of de slagen van grote trommels en trekt de Tongaanse bevolking ter kerke, tot soms wel drie keer toe.


Basilica St. Anthony of Padua (Nuku’alofa)

  

En in al die kerken in het hele land wordt luidkeels gezongen.
      We reden langs de dorpen van Tongatapu en hoorden het gezang van de ene kerk nog voordat dat van de vorige was weggeëbd.
Eén langgerekte kerkzang van Methodisten, Zevendedagsadventisten, Wesleyanen, Rooms- Katholieken of Mormonen.


Church of the King (Nuku’alofa)
  

Na de lange kerkdiensten wordt er gesocialized, geroddeld en heel veel gegeten.
      Iets anders mág ook niet, want bijna iedere activiteit op zondag is bij wet verboden.
Alle winkels, restaurants, cafés, kantoren of fabrieken zijn gesloten.


Free church of Tonga (Nuku’alofa)
  

Zelfs een op zondag getekend contract is waardeloos. Geen vliegtuigen of ferry's vertrekken of komen aan.
      Er mag niet gesport worden, dus ook niet gezwommen of gejogd. Er mag eigenlijk helemaal niets.
Alleen rusten, eten en naar de kerk gaan mag. Zo staat het in de wet.
      Tenzij het om een noodgeval gaat natuurlijk.


Holy Door of Mercy (Vava’u)

      

Toen we op Lifuka in de Ha’apai Groep op zaterdag zouden worden opgehaald om met een klein bootje naar het eiland Uoleva te worden overgevaren, werd het opeens vreselijk slecht weer.
      Regen kwam met bakken uit de lucht en de harde wind deed de palmen diep buigen.
De zee was wild geworden, de golven hoog en de eigenaar van de boot durfde het niet aan. “Too much danger.”
     
Het weer zou vandaag echt niet meer opklaren. Maar morgen wel.

  

“But tomorrow is Sunday …, dan mag ik niet werken. Zal ik jullie dan maandag overbrengen?”
     
Maar maandag vertrekken was voor ons geen optie meer en we besloten de hele onderneming af te blazen. De man was enigszins teleurgesteld (wij ook trouwens) en droop af.
      Enkele uren later verscheen hij bij het huisje dat we in Lifuka voor enige dagen hadden gehuurd.
“Let’s leave tomorrow!” riep hij opgetogen.
“But tomorrow is Sunday!’ herinnerden we hem.
      Juist, en daarom had hij uitvoerig overlegd en uiteindelijk besloten dat dit toch een duidelijk voorbeeld was van een door overmacht veroorzaakt noodgeval. “Tomorrow morning eight o’clock?”

En zo geschiedde.

  

 

 

Een bijzondere atlas:


1: Nauru; Rampeneiland 

2: Kiribati, 33 eilandjes in de Stille Zuidzee

3: Abaiang en Abemama

4: Transport op Kiribati

5: Banaba Kiribati

6: Een vliegveld/dorpsplein op Tuvalu

7: Mulitefala Tuvalu

8: Postzegels & een Internet-extensie

9: Vertrek uit Tuvalu

10: Tonga, het laatste Polynesische koninkrijk

11: Tongatapu; Gezegend eiland

 

 

 

Een bijzondere atlas (11)

Rolf Weijburg is een Utrechts kunstenaar en maker van atlassen. Al jarenlang is hij bezig met het vervaardigen van een atlas van de 25 kleinste landen in de wereld. Hij bezoekt al die landen, doet impressies op, schetst en fotografeert en maakt later in zijn atelier voor die atlas etsen van al die landen.
Rolf heeft net een lange reis achter de rug, waarbij hij onder meer diverse onafhankelijke eilandstaten in de Stille Zuidzee bezocht.
      Zijn reis vordert goed, want hij heeft inmiddels 23 landen bezocht. Micronesië en de Marshall eilanden zullen in een later stadium nog volgen.

      Alle landen zijn van minst klein naar kleinst:

São Tomé e Príncipe, Kiribati, Bahrein, Dominica, Tonga, Singapore, Micronesië, Sint Lucia, Andorra, Palau, Seychellen, Antigua & Barbuda, Barbados, St. Vincent & de Grenadines, Grenada, Malta, Malediven, St. Kitts & Nevis, Marshall eilanden, Liechtenstein, San Marino, Tuvalu, Nauru, Monaco en Vaticaanstad (0.44 vierkante kilometer).

Deze weken stuurt hij mij diverse bijdragen. Vandaag: Tonga en de ontdekkingsreizigers

  


The Friendly Islands


           


Ontdekkingsreizigers & missionarissen


(Door Rolf Weijburg)

Lange tijd stonden de eilanden van het Koninkrijk Tonga bekend onder de naam The Friendly Islands.
      Niemand minder dan James Cook gaf de eilanden deze naam. Tijdens Cook’s derde en laatste reis bracht hij in het voorjaar van 1777 enige tijd door op het eiland Lifuka in de Ha’apai Groep. Daar werd hij en zijn bemanning gefêteerd en letterlijk in de bloemetjes gezet door de lokale bevolking. Het was er iedere dag feest en dit inspireerde de kapitein om de eilanden The Friendly Islands te noemen.
      Later bleek de naam toch wat ongelukkig gekozen toen aan het licht kwam dat de bevolking de feesten had georganiseerd om de hele bemanning van de twee schepen naar één plek te kunnen lokken zodat ze eenvoudig en snel konden worden gedood en de schepen geplunderd. Alleen omdat er een meningsverschil ontstond tussen de koning en zijn stamhoofden over de te volgen strategie ging het hele plannetje uiteindelijk niet door en kon Cook de eilanden ongeschonden en in de overtuiging een eilandenrijk vol vriendelijke mensen achter zich te laten, verlaten.

Niet zo heel erg friendly dus.

De naam Tonga betekent overigens niets meer dan “eiland” en is afkomstig van de naam voor het hoofdeiland Tongatapu, wat “Gezegend Eiland” betekent.
      Cook was niet de eerste Europeaan die de eilanden aandeed. Al anderhalve eeuw eerder bezochten de Nederlandse ontdekkingsreizigers Schouten en Le Maire de geïsoleerde noordelijke Niuas eilanden en in 1643 zette de Lutjegaster Abel Tasman voet aan wal op het grote eiland Tongatapu, het hoofdeiland van het tegenwoordige Koninkrijk Tonga.

  

In een gehuurde Nissan van Sunshine Rentals reden we Nuku’alofa uit. Hoewel Tonga ruim zeventig jaar een Brits Protectoraat was, is het nooit een echte Britse kolonie geweest. Sterker nog: Tonga is het enige land in de Pacific dat nooit is overheerst.
      Maar er wordt wél links gereden.
Via de Hala Hihifo reden we naar het westen. Het duurde geruime tijd voor de stad zich gewonnen gaf en de palmbomen de overhand kregen.

  

Het eiland is vlak, de wegen recht, het verkeer hobbelde langzaam door. Inhalen gebeurt maar weinig: rijdt de auto vóór je 30 km per uur, dan verminder je vaart en blijf je er gewoon achter rijden.
      En zo kwamen we langzaam in steeds landelijker gebied. Akkers en kokospalmen, soms een karakteristieke enorme regenboom, hier en daar een dorp. Tot eerst het asfalt ophield en een kilometer verderop ook de weg. We waren op het uiterste noordwestelijke puntje van Tongatapu. En daar, rechts van de weg, bij een smal paadje dat naar de hier rotsige kustlijn afdaalde, stond het.
      Een klein, bescheiden Abel Tasman Landing Place monument.

  

Net toen we terug de auto in wilden stappen, kwam er een andere auto aangereden. Er zat een jongeman in, geen Tongaan, die uitstapte en ons gedag zei. We praatten wat en toen ik Abel Tasman zei, in plaats van Ebel Tèsmèn, viel ik door de mand.
      “Nederlander?”, zei de jongeman. En ja, hij ook. Chef-kok van een Hilton in Nieuw Zeeland op vakantie. Drie Nederlanders toevallig op hetzelfde moment op een plek aan de andere kant van de wereld, waar 373 jaar geleden een andere Nederlander voet aan wal had gezet.
      In het kielzog van de ontdekkingsreizigers kwamen de missionarissen, die op de eilanden hard aan de slag gingen om de ketterse bevolking tot “geciviliseerde” geloofsovertuigingen te bekeren. Dat lukte aardig. Dusdanig zelfs dat Koning Tu’i Tonga zich in 1831 liet dopen en daarna de naam George aannam.
      Koning George Tupou I wordt ook tegenwoordig nog te pas en te onpas aangehaald wanneer Tonganen, en íedereen kent het verhaal, geestdriftig vertellen over hoe deze koning de diverse archipels en eilanden in de regio verenigde tot wat vandaag de dag het Koninkrijk Tonga is. The Kingdom!

  

Als vertrouweling en eerste minister van het nieuwe koninkrijk stelde George Tupou I Shirley Waldemar Baker aan, een van oorsprong Britse uit Australië afkomstige missionaris. Baker begon zijn eigen kerk, de Free Church of Tonga, die, uiteraard met hulp van de Koning, al snel de officiële staatskerk van Tonga werd.
      Door de jaren heen ondervond Baker’s manier van optreden jegens hen die zijn kerk níet aanhingen steeds meer tegenstand en uiteindelijk werd de eens zo machtige missionaris-premier-kerkoprichter weggestuurd naar Nieuw Zeeland.

  

Hij keerde terug in 1900 maar overleed in 1903 op 67 jarige leeftijd op Lifuka eiland.

  

Zijn graf ligt langs de kant van de weg op een kleine begraafplaats net buiten Lifuka’s hoofdstadje Pangai en zijn levensverhaal ligt in Nuku’alofa’s enige boekwinkel.

  

 

Een bijzondere atlas:


1: Nauru; Rampeneiland 

2: Kiribati, 33 eilandjes in de Stille Zuidzee

3: Abaiang en Abemama

4: Transport op Kiribati

5: Banaba Kiribati

6: Een vliegveld/dorpsplein op Tuvalu

7: Mulitefala Tuvalu

8: Postzegels & een Internet-extensie

9: Vertrek uit Tuvalu

10: Tonga, het laatste Polynesische koninkrijk

11: Tongatapu; Gezegend eiland

 

Subcategorieën

Domar: Noord Bangladesh