Reizen (140)

 

Hakautu’utu’u en Niuatoputapu


(Door Rolf Weijburg)

     

De allernoordelijkste eilanden die tot het Tongaanse Koninkrijk behoren, zijn de eilanden in de geïsoleerde Nias Group. (Boven op de kaart).
      Het belangrijkste eiland Niuatoputapu (1000 inw.) vormt samen met Tafahi (70 inw.) en een aantal hele kleine eilandjes (waarvan Hakautu’utu’u wat mij betreft meedingt naar de prijs voor de mooiste eilandnaam) een kleine archipel. Het eenzame eiland Niuafo’ou (700 inw.) ligt 180 kilometer naar het noordwesten. De hele groep ligt zo’n 800 kilometer ten noorden van Tonga’s hoofdstad Nuku’alofa.

  
  

Het zijn eilanden waar het leven traag is, waar tot 1999 de telegraaf nog het contact met de buitenwereld moest verzorgen en waar de bewoners hoofdzakelijk leven van de eigen landbouw en visvangst. Er zijn slechts enkele winkeltjes, geen restaurants, hotels of banken en om er te komen is ook al niet eenvoudig. Niuatoputapu en Niuafo’ou hebben weliswaar een airstrip en Real Tonga Air vermeldt in haar vluchtschema wekelijkse vluchten naar Niuatoputapu en tweewekelijkse vluchten naar Niuafo’ou, maar in de praktijk gaan die vluchten, vanwege een tekort aan beschikbare vliegtuigen in het koninkrijk, zelden. Schepen komen er slechts drie, vier keer per jaar.

In het hoofdkantoor van Real Tonga Air in Nuku’alofa legde de vriendelijke dame uit dat de geplande vlucht de volgende week sowieso al niet doorging en dat de vlucht de week daarop waarschijnlijk is volgeboekt (de vliegtuigjes hebben plaats voor maximaal 15 passagiers).

  

“Maar, stel dát er plaats is in dat vliegtuig, “ vertrouwde ze ons toe, “en stel dát het vliegtuig ook daadwerkelijk vertrekt, dan heeft u nog het probleem dat ik u niet kan garanderen dat de volgende vluchten naar de eilanden wél worden uitgevoerd, waardoor het zomaar zou kunnen dat u drie, misschien wel vier weken op een van die eilanden vast komt te zitten.”

      We zagen maar af van een bezoek aan de Nias Groep. Jammer.

Hoewel Niaofo’ou “veel kokosnoten ”betekent, lijkt het eiland op een donut, min of meer rond, met een enorm kratermeer in het midden dat is gevuld met bubbelend zwavelig water.
      In het meer liggen enkele eilandjes die zelf ook weer kratermeertjes hebben: een soort geologisch Droste-effect. Het eiland is een actieve vulkaan die voor het laatst met veel geweld uitbarstte in 1947, en toen alles verwoestte behalve de kerk, maar geen slachtoffers eiste.
      De complete bevolking van ruim 1300 zielen werd in de weken na de eruptie geëvacueerd en geherhuisvest op het zuidelijke Eua Eiland. De evacuatie duurde lang, niet alleen omdat er maar één schip was, maar ook omdat dit schip nergens kon aanleggen of kon ankeren waardoor alles en iedereen met kleine bootjes naar het ver weg gelegen schip moest worden gebracht. Bovendien namen de eilandbewoners álles wat ze hadden, inclusief de resten van hun verwoeste huizen en alle voedselvoorraden mee aan boord.

  

Maar veel van de eilanders konden niet aarden in het koelere klimaat van Eua en hadden moeite voedsel te verbouwen op de veel armere grond daar en in 1957 keerde meer dan de helft terug naar Niuafo’ou.

Het eiland heeft zich, op wat gerommel en geschok na, sindsdien rustig gehouden en tegenwoordig wonen er nog steeds ruim zevenhonderd mensen.

  

Niuafo’ou stijgt steil op uit de diepe zee, waardoor het bijna onmogelijk is om er met een schip voor anker te gaan.

  

Eind negentiende eeuw bevond zich een Britse handelaar, Walter George Quensell, op het eiland, die een oplossing zocht voor het probleem dat hij vanwege het gebrek aan een haven of goede ankermogelijkheden, geen post kon versturen of ontvangen.

  

Hij verpakte zijn brieven in waterdichte koektrommels en gaf die aan de beste zwemmers van het eiland die ze naar langskomende schepen zwommen.

  

Al snel werd de koektrommel een beproefd vehikel en hadden ook langskomende schepen trommels aan boord waarin ze de post voor het eiland verpakten en voor de kust overboord gooiden zodat ze door de Niuafo’ouaanse zwemmers konden worden opgepikt. Niuafo’ou kreeg hierdoor de bijnaam “Tin CanIsland”.
      Dat ging allemaal goed tot 1935 toen één van de zwemmers door een haai de diepte werd ingesleurd. Daarna zijn de eilanders met kano’s de post gaan ophalen, lastiger, maar veiliger. Totdat in 1983 de airstrip werd aangelegd.

  

In dat zelfde jaar begon Tonga Post met de uitgifte van speciale Niuafo’ou postzegels en doet dat tot op de dag van vandaag nog steeds.
      De oude enveloppen met de “Tin Can Mail” stempels zijn tegenwoordig geliefde en vaak waardevolle filatelistische verzamel objecten.

  

Vulkaanuitbarstingen, isolatie, gevaarlijke ankerplaatsen en moeizame post- en later ook nog eens luchtverbindingen, daar blijft het niet bij op deze eilanden. In 2002 raasde cycloon Waka over de Nias en richtte vooral op Niuafo’ou veel schade aan. In 2009 was het de beurt aan Niuatoputapu. Toen veroorzaakte een heftige aardbeving van 8.3 op de schaal van Richter een tsunami die de helft van het eiland overspoelde en een derde van alle huizen verwoestte. Negen inwoners vonden de dood.

Het blijft rommelen in de Nias Group.


 

 

 

Rolf Weijburg's Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld

Klik HIER voor alle afleveringen 

 

 

 

    


Mount Talau op Vava’U

     


(Door Rolf Weijburg)

Het Koninkrijk Tonga bestaat uit een viertal eiland groepen.
      Van zuid naar noord, verspreid over bijna 1000 kilometer oceaan, zijn dat de Tongatapu Groep, de Ha’apai Groep, de Vava’u Groep en de geïsoleerde Nias Groep.

  

De Vava’u groep is een ingewikkelde kluwen dichtbegroeide heuvelachtige eilanden.

  

De baaien in de buurt van het hoofdstadje Neiafu op het hoofdeiland Vava’U Lahi worden gezien als de best beschutte ankerplaatsen in de Zuid Pacific.

  

  Zelfs in het cyclonenseizoen zijn ze redelijk veilig.

  

 Voeg hier de paradijselijke stranden aan toe en het feit dat vele bultrug walvissen hier komen bevallen en hun jongen kalven, en dan ook nog dat je hier als één van de weinige plaatsen op aarde kunt zwémmen met deze enorme zoogdieren, en je begrijpt waarom de baaien vol liggen met jachten uit alle windstreken.

  

 
Neiafu

  

Neiafu leeft dan ook van het toerisme en, hoewel het meer oogt als een dorp is het uitgegroeid tot Tonga’s tweede stad.

  

Vanaf de meeste plekken op het grillige hoofdeiland, kun je Vava’u’s hoogste berg zien liggen: Mount Talau, een groene berg van 131 meter hoog, met een karakteristieke vlakke top. Je hebt vanaf die top een formidabel uitzicht over de rest van de archipel.

  

Maar Mount Talau heeft niet altijd een vlakke top gehad.
      Lang geleden keken enkele kwade geesten, zogenaamde tevolo’s, uit over de oceaan vanaf één van de hoogste bergen op het ten noorden van Tonga gelegen Samoa. Ze konden vanaf deze hoogte alles om zich heen zien. Bijna alles, want in het zuiden belemmerde Mount Talau hun uitzicht.
      “Laten we de top van die berg stelen”, zeiden ze tegen elkaar, “dan kunnen we die bovenop onze berg zetten en kunnen we eindelijk óveral heen kijken.”

Dus trokken ze op een nacht (tevolo’s komen alleen ’s nachts tevoorschijn) naar Vava’u en begonnen met hum kapmessen de top van de berg Talau af te snijden.
      De mensen op Vava’u zagen wat er gaande was en begonnen en masse en zo hard ze konden te kraaien als hanen zodat de tevolo’s zouden denken dat het ochtend werd en ze snel terug naar huis zouden vluchten. Maar de tevolo’s hadden de truc door en gingen rustig verder met hun werk. Toen de klus geklaard was maakten ze zich klaar om de top van Mount Talau naar Samoa te brengen.
      “We moeten de hulp inroepen van onze eigen tevolo”, riepen de mensen van Vava’u en wendden zich tot Tafakula, een heel slimme Tongaanse tevolo op Eua eiland.
      Tafakula aarzelde geen moment, ging naar de oostkant van Eua, bukte zich, deed haar rokken omhoog en liet haar billen een fel licht verspreidden. De Samoaanse Tevolo’s zagen dit licht aan de oostelijke einder en dachten nu dat de zon opkwam. In paniek lieten ze Talau’s bergtop vallen en haastten zich terug naar Samoa.

Lotuma Eiland

  

Sindsdien heeft Mount Talau een afgevlakte top.
      De top van de berg was in zee terecht gekomen en staat nu bekend als Lotuma Eiland.

  

   (Port Moresby is de hoofdstad van Papua Nieuw-Guinea)

Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld

Klik HIER voor alle afleveringen

 

 

Een lijstje vliegvelden, waar ik ooit geweest ben.

A= Aankomst

V= Vertrek


BAHRAIN

Manama (A/V)


BANGLADESH

Dacca (A/V) (2x)

Rajshahi (A/V) (2x)

Saidpur (A/V)


BARBADOS

Kingstown (A/V)


BELGI
Ë

Brussel (V)


BHUTAN

Paro (A/V)


BOLIVIA

Cochabamba (A/V)

La Paz (A/V) (2x)

Santa Cruz (A/V) (2x)


BRAZILI
Ë

Rio de Janeiro (A/V)

Sao Paulo (A/V) (2x)


CANADA

Toronto (A/V)


CHINA

Hongkong (A/V)


CYPRUS

Larnaka (A/V)


DUITSLAND

Frankfurt (A/V) (4x)

München (A/V)


EGYPTE


Aswan (V)

Cairo (A/V) (3x)

Luxor (A)


ERITREA

Asmara (A/V) (2x)


ETHIOPI
Ë

Addis Abeba (A/V)


FRANKRIJK

Nice (A.V)

Parijs (Charles de Gaulle) (A/V) (4x)

Parijs (Orly) (A/V) (2x)


GRIEKENLAND

Athene (A/V) (2x)

Thessaloniki (A/V)


GROOT-BRITTANNI
Ë

Londen Gatwick (A/V)

Londen Heathrow (A/V) (6x)


GUYANA

Georgetown (A/V)


HONGARIJE

Budapest (A/V) (2x)


IJSLAND

Kevlavik (A/V) (2x)


INDIA

Bombay (A)

Madras (V)


INDONESI
Ë

Jakarta (A/V) (3x)

Jogjakarta (V)

Den Pasar (BALI) (A/V)


ISRA
ËL

Tel Aviv (A/V) (4x)


JAPAN

Tokio (V)


ITALI
Ë

Milaan (A/V)

Rome (A/V)

Venetië (A/V)


KOEWEIT

Koeweit-City (V)


LESOTHO

Maseru (V)


MALEISI
Ë

Kuala Lumpur (A/V)


MALTA

La Valetta (A/V)


MAURITIUS

Mahébourg (A/V)


MOZAMBIQUE

Beira (A/V)

Inhambane (A/V) (2x)

Maputo (A/V) (2x)


NEDERLAND

Amsterdam (V/A)

Rotterdam (V/A)


NEPAL

Kathmandu (A/V) (2x)


NIEUW-ZEELAND

Auckland (A/V) (2x)

Picton (ZUIDEREILAND) (A)

Wellington (A/V) (2x)


NOORWEGEN

Bergen (A/V)

Longyearbyen (SPITSBERGEN) A/V)

Oslo (A/V) (2x)

Tromsø (A/V)


OEZBEKISTAN

Andishan (A/V)

Tasjkent (A/V) (2x)


OOSTENRIJK

Wenen (A/V)


PORTUGAL

Lissabon (A/V)

Ponta Delgada (AZOREN) (A/V)


QATAR

Doha (A/V)


ROEMENI
Ë

Cluj (A/V)

Boekarest (A/V) (2x)


RUSLAND

Moskou (A/V)


SAUDIE-ARABI
Ë

Jeddah (A/V)


SINGAPORE

Singapore (A/V) (3x)


SLOWAKIJE

Kocise (V)


SPANJE

Valencia (A/V)


SRI LANKA

Colombo (A/V)


SUDAN

Chartoum (A/V) (2x)

Sobat (A/V)


TANZANIA

Kilimanjaro (A/V) (2x)


THAILAND

Bangkok (A/V) (2x)


TSJECHI
Ë

Praag (A/V)


TUNESI
Ë

Tunis (A/V)


TURKIJE

Ankara (V)

Istanbul (A/V)


VERENIGDE ARABISCHE EMIRATEN

Aboe Dhabi (A/V) (2x)

Dubai (A/V)

Ras al Chaimah (A/V)


VERENIGDE STATEN

Chicago (A/V)

Detroit (A/V)

Los Angeles (A/V)

Miami (A/V) (3x)

New York (Newark) (A)

New York (JFK) (A/V) (3x)

San Francisco (A/V)


ZIMBABWE

Harare (A/V) (2x)

Hwange (A/V) (2x)

Kariba (A/V) (2x)

Victoria Falls (A/V)


ZUID AFRIKA

Durban (A/V)

Johannesburg (A/V) (3x)

Kaapstad (A/V)


ZUID-SUDAN

Bor (A)

Juba (V)

Malakal (V)


ZWEDEN

Stockholm (A/V)

Visby (GOTLAND) (A/V)


ZWITSERLAND

Genève (A/V)

Zürich (A/V)

 

 

 

          


Rokken van gevlochten pandanusbladeren


(Door Rolf Weijburg)

     

Er zijn veel landen op de wereld waar niet alleen vrouwen rokken dragen. Zo ook in het Koninkrijk Tonga.
      Een enkellange omslagdoek is hier voor veel mannen dagelijkse kledij.


  

Maar in Tonga dragen mannen zowel als vrouwen een tweede rok óver de eerste heen, een rok van gevlochten pandanusbladeren, een soort rieten matje eigenlijk, de ta'ovala.

  

Voor scholieren en ambtenaren is het dragen van deze traditionele rok verplicht, maar menige Tongaan draagt hem geheel uit vrije wil.

  

Menig man gaat, gekleed in overhemd, stropdas en colbert boven een rok met daaroverheen het rieten traditionele vlechtwerk, naar zijn werk.
      Jongens in stoere fleecetruien met capuchons dragen ze.
Meisjes laten meer variatie zien, maar zien geen probleem in een combi met een moderne strakke spijkerbroek en hippe Nikes.

  

Vaak een simpele recht toe recht aan gevlochten omslag, af en toe fraai bewerkt, soms bestaand uit losse stroken, altijd op hun plaats gehouden door een brede band.

  

Soms is het een enorm ding dat onhandig, want weinig plooibaar, om het middel hangt en in bepaalde situaties, zoals bij het autorijden, even uit moet en op de achterbank moet worden gelegd.
      Soms ook is het een heel kort gevalletje en lijkt het meer op een schortje. 
 

De ta'ovala's gaan vaak jaren mee en worden ook als ze al flink beginnen te rafelen of als er gaten in komen gewoon door gedragen.
      Dan lijkt het een beetje alsof iemand door een grote rieten mand is gezakt.


Fakaleiti

        


In Tonga zijn ook mannen die vrouwenkleding dragen.
      Traditiegetrouw worden in gezinnen waar te weinig meisjes worden geboren, de jongste zonen als meisjes opgevoed. Deze fakaleiti, zoals ze worden genoemd (faka = zoals, leiti = lady), wordt van jongs af aan het huishouden geleerd. Ze leren koken, schoonmaken, weven, zorgen voor hun broertjes en zusjes en later ook voor hun oud geworden ouders.
      Velen maken zich op en dragen vrouwenkleren en zijn dan ook vaak homoseksueel, maar mogen niet trouwen. Sommigen hebben wel een relatie met een man die op zijn beurt niet als homoseksueel wordt gezien en er niet zelden ook een vrouw en gezin op na houdt.

Fakaleiti’s zijn absoluut geaccepteerd in de Tongaanse samenleving. Sterker nog, ze staan bekend om hun uitmuntende toewijding en bedrevenheid, zijn werkzaam in allerlei sectoren van horeca en toeristenindustrie tot overheid en worden ingezet bij allerlei Koninklijke aangelegenheden.

   Op een plek als Vava’u, een eilandengroep waar veel jachten aanleggen vanwege de goed beschutte en paradijselijke baaien daar, is het fakaleiti-fenomeen doorgeslagen naar een toeristen attractie.

   Op woensdagavond kan je in Tongan Bob’s Bar een fakaleiti-show bezoeken, een soort travestietenshow waarbij enkele fakaleiti’s op opzwepende muziek en in uitdagende kledij sensueel en opdringerig ronddansen, menig al dan niet dronken yachtie verleidend tot het trekken van zijn portemonnee.

   “Behangen” met bankbiljetten verdwijnen de fakaleiti aan het einde van de show weer achter de coulissen.

 

  

Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld

Klik HIER voor alle afleveringen

 

 

 

 

Tonga, Stille Zuidzee

                 


Uoleva, Ha’apai


 (Door Rolf Weijburg)

  

Het eiland Uoleva, in de Tongaanse Ha’apai Groep, lijkt onbewoond. Er is geen stad, geen dorp, er zijn geen wegen.
      Slechts palmen, pandanus, struikgewas en strand. Er is ook geen haven.

  

Toch kwamen er vanonder de palmbomen enkele mannen het hagelwitte strand op gelopen toen we vanaf Lifuka het eiland naderden .
      We voeren tot vlak aan de kust, de mannen liepen het water in, hielden de boot stil en pakten onze bagage aan.
We sprongen het kraakheldere warme water in en waadden aan land. (Op kaart rechtsboven onderstreept)

  

We waren aangekomen in het universum van Kalaffi.

  

Kalaffi is een beroepsbokser die zich ooit niet wist in te houden, met zijn rechterarm dwars door een winkelruit bokste waarna de wonden dusdanig infecteerden dat de arm moest worden geamputeerd.
      Daarna besloten hij en zijn vrouw Tiana naar het onbewoonde eiland Uoleva te vertrekken om daar een nieuw bestaan te beginnen.
Samen met een aantal maten bouwde hij met lokaal materiaal een vijftal hutjes in de schaduw van de palmen aan het strand.

(In Tonga gebruiken ze de Pa’anga, vaak ook Top of ook de Tongaanse Dollar genoemd. 1 Top is ongeveer 40 Eurocent. Een ontbijtje kostte dus 4 Euro.)

  

Ze noemden het Tiana’s Resort.

  

Cyclonen hebben het eiland geteisterd, palmbomen omgeblazen, de hutten verwoest, maar telkens weer bouwde Kalaffi de boel weer op.
      Hij heeft het eiland ook niet meer verlaten. Al vijftien jaar lang.
’s Nachts is de sterrenhemel er ongelofelijk imposant. Overdag is het uitzicht er fenomenaal.
      In de zomer komen bultrug walvissen hier hun jongen kalven en we zagen de reusachtige dieren met enige regelmaat het water uit springen.

  

Op de horizon achter het turkooizen water ligt het kegelvormige silhouet van Kao eiland. Een uitgewerkte vulkaan, ruim een kilometer hoog en het hoogste punt van het Koninkrijk Tonga.
      Links van Kao trekt vanaf het veel lagere maar veel grotere actieve vulkaaneiland Tofua een rookpluim door de lucht. In 2013 was hier nog een flinke eruptie die het vliegverkeer in de regio gedurende twee maanden stil legde. De eilanden zijn de westelijkste in de Tongaanse Ha'apai Groep.

    Tofua eiland was de plek waar Captain Bligh in 1789 aan land ging nadat op zijn schip de Bounty daags ervoor muiterij was uitgebroken en de kapitein met 18 man, een sextant, een horloge en wat proviand in een kleine open sloep de oceaan was opgestuurd.
       Hij bleef er drie dagen, vertrouwde de inwoners niet (kannibalisme was in Tonga niet onbekend) en koos, nadat een van zijn mannen was vermoord, het ruime sop.
      Vanaf Tofua wisten ze roeiend en zeilend na anderhalve maand Timor in Indonesië te bereiken.

 

 

De tocht van Captain Bligh (Rood gestippeld)

     

Timor! Dat is ruim zesduizend kilometer naar het westen! Zonder zeekaarten of kompas. Roeiend en zeilend in een open sloep op zee. Dag en nacht. In de tropenzon, regen en wind. Niet alleen fysiek een enorme prestatie, maar vooral een ongekend staaltje navigatiekunst.
      De leider van de muiterij, Fletcher Christian (stoere rol van Marlon Brando in de zestiger jaren film) had de Bounty intussen oostwaarts gevaren, passeerde Tahiti, waar een twintigtal inwoners, mannen en vrouwen, aan boord werd genomen en vond aan de oostelijke rand van Polynesië het onbewoonde eiland Pitcairn.
      Daar verschansten de muiters zich en verbrandden hun schip. Pas tien jaar later werd de schuilplaats ontdekt, maar toen waren alle oorspronkelijke muiters en de meeste mannelijke Tahitianen inmiddels al dood, ze hadden elkaar uitgemoord.
      Eén muiter, John Adams, was nog in leven.

                 

Pitcairn is nog steeds bevolkt, het is het kleinste Britse overzeese gebied en na Tristan da Cunha, in de zuidelijke Atlantische Oceaan, de meest geïsoleerde bewoonde plek ter wereld.
      Er wonen nog zo'n veertig mensen. De meesten met Christian als achternaam in een gehucht dat Adamstown heet.

In 2004 werd de helft van alle mannen op het eiland veroordeeld wegens aanranding en verkrachting ...
      Maar de gevangenis op Pitcairn (want die is er!) telt maar één cel ...

 

Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld

Klik HIER voor alle afleveringen

 

 

 

 

Subcategorieën

Domar: Noord Bangladesh