Rokken van gevlochten pandanusbladeren


(Door Rolf Weijburg)

     

Er zijn veel landen op de wereld waar niet alleen vrouwen rokken dragen. Zo ook in het Koninkrijk Tonga.
      Een enkellange omslagdoek is hier voor veel mannen dagelijkse kledij.


  

Maar in Tonga dragen mannen zowel als vrouwen een tweede rok óver de eerste heen, een rok van gevlochten pandanusbladeren, een soort rieten matje eigenlijk, de ta'ovala.

  

Voor scholieren en ambtenaren is het dragen van deze traditionele rok verplicht, maar menige Tongaan draagt hem geheel uit vrije wil.

  

Menig man gaat, gekleed in overhemd, stropdas en colbert boven een rok met daaroverheen het rieten traditionele vlechtwerk, naar zijn werk.
      Jongens in stoere fleecetruien met capuchons dragen ze.
Meisjes laten meer variatie zien, maar zien geen probleem in een combi met een moderne strakke spijkerbroek en hippe Nikes.

  

Vaak een simpele recht toe recht aan gevlochten omslag, af en toe fraai bewerkt, soms bestaand uit losse stroken, altijd op hun plaats gehouden door een brede band.

  

Soms is het een enorm ding dat onhandig, want weinig plooibaar, om het middel hangt en in bepaalde situaties, zoals bij het autorijden, even uit moet en op de achterbank moet worden gelegd.
      Soms ook is het een heel kort gevalletje en lijkt het meer op een schortje. 
 

De ta'ovala's gaan vaak jaren mee en worden ook als ze al flink beginnen te rafelen of als er gaten in komen gewoon door gedragen.
      Dan lijkt het een beetje alsof iemand door een grote rieten mand is gezakt.


Fakaleiti

        


In Tonga zijn ook mannen die vrouwenkleding dragen.
      Traditiegetrouw worden in gezinnen waar te weinig meisjes worden geboren, de jongste zonen als meisjes opgevoed. Deze fakaleiti, zoals ze worden genoemd (faka = zoals, leiti = lady), wordt van jongs af aan het huishouden geleerd. Ze leren koken, schoonmaken, weven, zorgen voor hun broertjes en zusjes en later ook voor hun oud geworden ouders.
      Velen maken zich op en dragen vrouwenkleren en zijn dan ook vaak homoseksueel, maar mogen niet trouwen. Sommigen hebben wel een relatie met een man die op zijn beurt niet als homoseksueel wordt gezien en er niet zelden ook een vrouw en gezin op na houdt.

Fakaleiti’s zijn absoluut geaccepteerd in de Tongaanse samenleving. Sterker nog, ze staan bekend om hun uitmuntende toewijding en bedrevenheid, zijn werkzaam in allerlei sectoren van horeca en toeristenindustrie tot overheid en worden ingezet bij allerlei Koninklijke aangelegenheden.

   Op een plek als Vava’u, een eilandengroep waar veel jachten aanleggen vanwege de goed beschutte en paradijselijke baaien daar, is het fakaleiti-fenomeen doorgeslagen naar een toeristen attractie.

   Op woensdagavond kan je in Tongan Bob’s Bar een fakaleiti-show bezoeken, een soort travestietenshow waarbij enkele fakaleiti’s op opzwepende muziek en in uitdagende kledij sensueel en opdringerig ronddansen, menig al dan niet dronken yachtie verleidend tot het trekken van zijn portemonnee.

   “Behangen” met bankbiljetten verdwijnen de fakaleiti aan het einde van de show weer achter de coulissen.

 

  

Atlas van de 25 kleinste landen in de wereld

Klik HIER voor alle afleveringen