Voor Mai; een moeder


Jan Hanlo was een verwend moederskindje. Een homo met pedofiele neigingen.
     
Streng katholiek, een stevige roker en nog steviger drinker, een ruziezoeker, een psychoot die zomaar van een dak afstapte.
Iemand die een jongetje van twaalf jaar uit Marokko ontvoerde. Een man die volgens zijn biograaf Hans Renders in een inrichting in Heilo gecastreerd werd.

Jan Hanlo was ook een groot en bijzonder dichter.
      Het gedicht ’s Morgens is opgedragen aan Mai. Dat is zijn moeder.

Het gaat zo



Van Jan Hanlo


‘s Morgens

                                Voor Mai


Het was half vijf ’s morgens in April

Ik liep, en floot de St. Louis Blues

Maar ik floot die op mijn eigen wijze

Al fluitend dacht ik: mocht mijn fluiten

gelijken op de zang van de grote lijster

En waarlijk, na enige tijd geleek mijn

fluiten van de St. Louis Blues

Op de zang van de grote lijster:

turdus viscivorus

 

Moederfixatie

Jan Hanlo werd in 1912 geboren in Bandung op Java.
      Zijn ouders scheidden vlak daarna en Jan ging met zijn moeder Maria Crombach terug naar Deurne in Brabant.
Baboe Tjoetje ging ook mee. Zij verbasterde Mama in Mai en Jan bleef zijn moeder altijd zo noemen.
      Hij droeg niet alleen dit gedicht aan haar op Nee.. Al zijn boeken zijn opgedragen aan Mai.

Hans Renders schrijft in zijn uiterst boeiende Hanlobiografie ‘Zo meen ik dat ook jij bent’ diverse keren over de innige band tussen moeder & zoon.   
      ‘Hij had een moederfixatie’.

Jan Hanlo wilde niet volwassen worden; hij leed aan het zogeheten Peter Pan syndroom.
      Jan bleef bij zijn moeder in bed slapen tot hij volwassen was. En zijn eerste geschreven woorden die bewaard zijn gebleven -hij was toen zes jaar- zijn voor zijn moeder: ’Maitje, Uw liefhebbende Zoontje Jan’.


In 1949 verscheen zijn beroemde klankdicht De Mus, dat in zekere zin een voorbode was van het nog veel beroemdere Oote dat hij in 1952 publiceerde.

 

De Mus

Tjielp tjielp -tjielp tjielp tjielp

tjielp tjielp tjielp -tjielp tjielp

tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp tjielp

tjielp tjielp tjielp

Tjielp

          Etc.

 

Bewierookt & verguisd

En dan komt Oote. Eén van de meest besproken, bewierookte, verguisde en belachelijk gemaakte gedichten uit de Nederlandse literatuur.
      Jarenlang; eigenlijk wordt dit gedicht nog steeds aangehaald.
Hanlo werd op straat nageroepen met Boeh.


Jaap Goedegebuure vergeleek het met En Rade van Jan Engelman. (Poezië 57)
     
Gerrit Komrij noemde het een Kijkgedicht.

En voor allerlei andere vergelijkingen, commentaren etc. verwijs ik naar de biografie van Hans Renders, verschenen bij de Bezige Bij.
      Die geeft bovendien een angstaanjagend beeld van de naoorlogse psychiatrie in Nederland, waar tot in 1969 castraties werden uitgevoerd.
      ‘Om zijn eigen puurheid te bewaren, zijn dwangmatige lustgevoelens te overwinnen, had hij zich vrijwillig laten verminken’

 

OOTE


Oote oote oote

Boe

Oote oote

Oote oote oote boe

Oe oe

Oe oe oote oote oote

A

A a a

Oote a a a

Oote oe oe

Oe oe oe

Oe oe oe oe oe

Oe oe oe oe oe

Oe oe oe oe oe oe oe

Oe oe oe etc.

Oote oote oote

Eh eh euh

Euh euh etc.

Oote oote oote boe
                
                             etc.
                
                             etc. etc.

Hoe boe boe boe

Hoe boe boe boe

B boe

Boe oe oe

Oe oe (etc.)

Oe oe oe oe

                  etc.

Eh eh euh euh euh

Oo-eh oo-eh o-eh eh eh eh

Ah ach ah ach ach ah a a

Oh ohh ohh hh hhh (etc.)

Hhd d d

Hdd

D d d d da

D dda d dda da

D da d da d da d da d da da
 
                                                da

Da da demband

Demband demband dembrand dembrandt

Dembrandt Dembrandt Dembrandt

Da do do do da do do do

Do do da do deu d

Do do do deu deu doe deu deu

Deu deu deu da dd deu

Deu deu deu deu


                             Kneu kneu kneu kneu ote kneu eur

                             Kneu kneu ote kneu eur

                             Kneu ote ote ote ote ote

                             Ote ote ote

                             Ote ote

                             Boe

Oote oote oote boe

Oote oote boe oote oote boe

Opwinding


Luister hier naar Hans Renders die in het VPRO-programma OVT vertelt over de opwinding die in april 1952 ontstond na publicatie van dit gedicht.