De kinderen van Marcinelle

Het gebeurde op 8 augustus 1956. In de kolenmijn Le Bois du Cazier bij het plaatsje Marcinelle in Wallonië breekt brand uit. Er komen 262 mijnwerkers om het leven. Daaronder waren 136 Italianen.   
      Maar er waren ook veel jonge slachtoffers. Mijnwerkers, die niet ouder waren dan 14 en 15 jaar. Vooral dit laatste schokte de dichter J.B. Charles zo erg, dat hij een geëngageerd gedicht -een kort essay bijna- schreef.

Dat gaat zo:

Marcinelle, feather foundation

De kinderen zijn gestikt met de paarden,
de blinde mijnpaarden van Marcinelle,
dwz. Wij hopen dat zij diep onder de aarde
niet krankzinnig van angst en dorst zijn gestorven.
Een ogenblik. De gehelmde gendarmes van orde
moeten de ijzeren hekken openmaken.
om een grote cadillac door te laten
van een bezorgde zorgvuldig verzorgde meneer.
De ijzeren hekken, overgroeid en behangen
met trossen versteende berookte gezichten
van vrouwen van mannen en moeders van kinderen.
Ach, die kinderen, nietwaar?
Honderden meters onder de grond en
niet ouder dan veertien of vijftien jaar.
Een ogenblik: denk aan je eigen jongen,
of hij een goed rapport had of een slecht,
met vakantie aan zee was of bij zijn tante
in Ermelo, of zijn hart nog uitging naar vliegers
of al naar het dutch swing college, éven
een minuut stilte voor je eigen jongen
van veertien, Zie hem daar onder de grond
steenkool moeten delven voor de fluid make up
van maîtressen van heren in cadillacs.
De hekken van orde zijn van solied ijzer,
nietwaar, maar de schacht van de mijn
was bekleed met vergaan hout en een cadillac
1956 heeft poederdoosjes van zilver.
Goedgekleed heer rijdt bedroefd door de hekken, jawel,
jawel, het is met één van zijn mijnen gedaan.
Italianen zullen nog wel zijn te krijgen,
want armoe is er gelukkig genoeg,
maar, dat moet ons toch wel verdrieten,
nietwaar, één mijn is nu wel voorgoed naar de hel.
een ogenblik, laten we jouw jongen niet vergeten,
dacht hij aan zijn tante in Ermelo, toen het zijn tijd was?
Dat kan men niet aannemen. Aan zijn vlieger?
Aan de socialistische regering van België ?
Schei uit, dit is het ogenblik niet voor grapjes,
hij heeft met zweet op zijn zwarte kindergezicht,
maar niemand kon het zien, want het was
een hartstikke helse nacht daar beneden,
om zijn moeder geschreeuwd en zijn jongensvuisten
stukgeslagen tegen de muren van het zwarte goud
voor de groene gazons en de roze badkamers
en de dure kostscholen van een beter soort jongens
en de feather foundation van de vriendinnen
van welverzorgde maar nu toch bezorgde meneren.
Vrede zijn hun. Die kinderen dan.

J.B. Charles is het pseudoniem van Willem Nagel (1910-1983) . Hij was criminoloog en hoogleraar in Leiden. Maar daarnaast was hij schrijver en dichter van een omvangrijk oeuvre.

      Overigens bleek direct na het ongeluk in Marcinelle dat de mijn zeer veel gebreken vertoonde. Eén van de eerste maatregelen die werd genomen was het verhogen van de minimum leeftijd van mijnwerkers in België naar zestien jaar.

 

ZoekPoëzie 1: Slauerhoff (1)
Maneschijn te Tsingtao

ZoekPoëzie 2; Natasha Lako

De vier heldinnen van Mirdita

ZoekPoëzie 3: Ursula Krechel

Boetedagen

ZoekPoëzie 4; Hugo Claus

Voor Gerrit Kouwenaar

ZoekPoëzie 5; Jan Engelman

En Rade

ZoekPoëzie 6; Johnny the Selfkicker
Dendermonde 63

ZoekPoëzie 7; Carlos Drummond de Andrade
De liefde, natuurlijk

ZoekPoëzie 8: James S. LaVilla-Havelin
Silver nights in Rochester

ZoekPoëzie 9; Simon de Geus
Jeugdherinnering

ZoekPoëzie 10: C.S. Adama van Scheltema
De Dijk

ZoekPoëzie 11: Wyslawa Szymborska
Een bewogen herbegrafenis
 

ZoekPoëzie 12; Drs.P
Heen & Weer

ZoekPoëzie 13: Tan-te Pol-lie
Voor de klei-ne-ren

Zoekpoëzie 14: Paul Rodenko
Bommen

Zoekpoëzie 15: Paul van Vliet
Meisjes van dertien

Zoekpoëzie 16: Joan Hambidge & Elisabeth Eybers
Bloedbanden

ZoekPoëzie 17: Marc Chagall & Blaise Cendrars
De dichter (Half vier)

ZoekPoëzie 18: Homero Aridjis
Droom in Tenochtitlán

ZoekPoëzie 19; Jan Hanlo
's Morgens

ZoekPoëzie 20; Slauerhoff (2) versus Schotman
Benard advies

ZoekPoëzie 21; Pablo Neruda
Een witte bungalow op Capri

ZoekPoëzie 22: David Shapiro
Empathy for Dave Winfield

ZoekPoëzie 23: Maurice Gilliams
Winter te Schilde

ZoekPoëzie 24: Saul van Messel
Restaurant

ZoekPoëzie 25: Jacques van Tol
De olieman heeft een Fordje opgedaan

ZoekPoëzie 26: Lucebert
Hoop op Iwosyg

ZoekPoëzie 27: Sujata Bhatt
The stinking Rose

ZoekPoëzie 28: Bert Schierbeek
Remembrandt

ZoekPoëzie 29: Peter Paul Zahl
In naam van het volk

ZoekPoëzie 30; Marnix Gijsen & René de Clercq
Mijn moeder was een heilige vrouw

ZoekPoëzie 31; Simon Vestdijk & Willem Elsschot
Slachtoffer Marinus van der Lubbe

ZoekPoëzie 32; Bertus Aafjes & Han G. Hoekstra
Achter de Ruit (Van Han G. Hoekstra)

ZoekPoëzie 33: K.Schippers & J.H.
The value of comma's

ZoekPoëzie 34: Denise Levertov
Misschien Geen Gedicht Maar Alles Wat Ik Zeggen Kan
En Ik Kan Niet Zwijgen

ZoekPoëzie 35: Ben Cami
Vier uitééngereten kinderen

ZoekPoëzie 36: Jan Kal & de kale berg
Mont Ventoux

ZoekPoëzie 37; Jac. van Hattum
Modern schilderij van een Fries dorp

ZoekPoëzie 38: Martinus Nijhoff & Simon Vestdijk
De ingenieur

ZoekPoëzie 39: Slauerhoff (3)
Paschen

ZoekPoëzie 40: Hans Andreus
Huizen op zwemvogelvoeten

ZoekPoëzie 41: Hans van de Waarsenburg
Berlin -1900- zoveel

ZoekPoëzie 42: Menno Wigman & J.J. Slauerhoff (4)
Kaspar Hauser

ZoekPoëzie 43; C.Buddingh'
De Specht

ZoekPoëzie 44; Constant & Gerrit Kouwenaar
Een essaytje in dichtvorm

ZoekPoëzie 45: Rutger Kopland

De Drentse A

ZoekPoëzie 46: Judith Kazantzis & Anna Achmatova
Muze