Medisch onderzoek naar vluchtelingenverhalen

 

 

Luister komende zondagavond eens naar de radio. Om negen uur is er op NPO Radio 1 een bijzondere documentaire; de Littekenatlas.
      Mijn voormalig VPRO-collega Guido Spring volgde maandenlang de arts Evert Bloemen, die onderzoek doet naar de waarheid van vluchtelingenverhalen over martelingen. Op mijn verzoek schreef Guido het volgende stukje:


DE LITTEKENATLAS

(Door Guido Spring)

Al jaren volg ik het debat rond de komst van asielzoekers naar Nederland. Maar tot anderhalf jaar geleden had ik nog nooit gehoord van artsen die als vrijwilliger asielzoekers medisch onderzoeken nadat hun asielaanvraag afgewezen is. Dat doen die artsen – en psychologen – voor het Instituut voor Mensenrechten en Medisch Onderzoek, het IMMO, in Diemen.
      Het gaat hier niet om de grote groep Syriërs, die vanwege de oorlog vrij snel een verblijfsstatus krijgen, maar om mensen die zeggen te zijn gemarteld in landen als Ethiopië, Sri Lanka en Burkina Faso. Ondanks hun littekens worden hun verhalen vaak als ongeloofwaardig beoordeeld. Dan is zo’n medisch onderzoek de laatste kans op een verblijfsstatus, omdat 't ‘medisch steunbewijs’ kan opleveren.
      In heel wat gevallen wordt na de uitkomsten van het onderzoek alsnog besloten dat iemand recht op bescherming heeft en dus mag blijven.

      Maandenlang volgde ik arts Evert Bloemen van het IMMO: ‘We bekijken de causale relatie tussen het vluchtrelaas en de medische klachten. Hoe waarschijnlijk is het dat een bepaald litteken veroorzaakt is door marteling. In onze nieuwe digitale littekenatlas documenteren en beschrijven we foto’s van littekens, compleet met een beoordeling erbij’.

      Op de jaarlijkse studiedag van het IMMO presenteert Evert de littekenatlas voor de vrijwillige artsen. Er staan nu foto’s van 111 littekens in. Evert Bloemen beschrijft een voorbeeld waarbij vaststaat dat het litteken door marteling is ontstaan: ‘Hier hebben we een foto van een litteken van een ingesneden tong. Het verhaal was dat de persoon veel weerstand bood tijdens het verhoor door zijn folteraars. Zijn tong werd eruit getrokken en half afgesneden. Dan gaan wij bekijken of er medisch gezien andere oorzaken kunnen zijn. Dus kan dit gebeuren als iemand zijn mes aflikt bijvoorbeeld. Maar de tong is extreem gevoelig. Dus het oordeel was hier: het kan niet anders dan door marteling zijn ontstaan’ .  

       

 Evert Bloemen