Spraakmakende columns van Embargo

OVT Zondag 31 augustus 2014

Morgen aflevering acht van een serie zomercolumns, die ik voor de VPRO-Radio heb gemaakt. Het zijn persoonlijke herinneringen aan radioprogramma’s, waaraan ik in het verleden heb meegedaan.
      Ik zoek in mijn archief naar fragmenten en praat die op anekdotisch-columnistische wijze aan elkaar.
     

De afleveringen duren ongeveer tien minuten en worden uitgezonden in het programma OVT, iedere zondagochtend na het nieuws van elf uur op Radio 1.
     

      Deze keer fragmenten uit columns van het programma Embargo. Columns die leidden tot beroering & opwinding. Een paar fragmenten

 

Van krantejongen tot eindredacteur
Op 15 mei 1977 trad ik aan als eindredacteur van het VPRO radioprogramma Embargo. Dat was een vermaard programma. Een onderzoeksprogramma dat met enige regelmaat de voorpagina’s van de kranten haalde.
      Het programma verkeerde toen ik aantrad in moeilijkheden. Het moest nieuw leven worden ingeblazen. De bekende radiomakers van de VPRO -toen een kleine C-omroep met niet meer dan twintig uur uitzendtijd per week- vertrouwden mij niet zo erg. Ik was namelijk een krantejongen. Kwam bij De Volkskrant vandaan en had nog nooit voor een microfoon gezeten of een bandrecorder vastgehouden.
      Het programma moest weer spraakmakend worden. Dat was een eerste eis.
Makkelijk geformuleerd. Dat wel. Maar hoe deed je dat?
      Ik voerde ondermeer gastcolumns in. Iedere vrijdag een ander. Landgenoten met een leuke staat van dienst, die geacht werden een aardig essay te schrijven. Dat werd met 350 gulden per aflevering voor die tijd zeer behoorlijk betaald. Er was echter één voorwaarde:
De column moest spraakmakend zijn. Provocerend. Shockerend desnoods. Als de uitgenodigde Nederlander dit schnabbeltje voor zijn rekening nam, werd die voorwaarde gesteld.

Maarten ‘t Hart

      Zo kwam ik op een vrijdagochtend terecht bij Maarten ’t Hart. De schrijver had toen vooral bekendheid om zijn kritiek op het feminisme. Daar had hij iets over geschreven. Hij las het voor en keek mij na afloop een beetje onzeker aan.
      Was dit provocerend genoeg?
      Ik schudde mijn hoofd.
Nee. Dat was het niet. Daar kon deze krantejongen niet mee naar dat Hilversum terugkomen.
      Wij namen wat scenario’s door en toen kwam Maarten met zijn taboedoorbrekende theorie. Het gaat over ratten en vagina’s.
      Veel opwinding. Boze mensen aan de telefoon. Scheldbrieven. Maarten ‘t Hart nam er desgevraagd enige afstand van. Het was die man van de VPRO geweest, die hem min of meer gedwongen in die positie had gebracht.

Marte Röling
Marte Röling was een volgende columniste. Ik kwam bij haar thuis in Amsterdam en toen bleek dat ze niets op papier had staan. Kon ik haar niet gewoon interviewen.?
      Nee dus.
We namen wat scenario’s door en toen vertelde ze dat zij die ochtend nieuwe lingerie had gekocht. Rood ondergoed. Prachtige kleur vond ze. Een beetje pikant. En toen kwam het. Of ik het wilde zien.
      Ja hoor.
Zij showde mij vlot haar rode onderbroekje en toen wist ik waar het interview over zou gaan. Zij moest fantaseren over dat ondergoed. Het liefst een beetje erotiserend. Dat deed ze met verve. Opnieuw: Boze mensen. Een bevestiging van het VPRO-imago van smerige viespeuken. De column is overigens niet bewaard gebleven.

Ischa Meijer
En dan was er nog Ischa Meijer. De film Soldaat van Oranje was net uit en dat was voor hem aanleiding om radicaal af te rekenen met het imago van de overgrote meerderheid van onze verzetsstrijders.
      In die tijd had de VPRO het programma Antwoord onder leiding van Peter Flik. Een soort ombudsman avant la lettre. Luisteraars konden reageren. Ischa Meijer houdt zijn poot stijf als hij wordt geattacqueerd door Meneer Van Baarn, hoofdbestuurslid van de Vereniging van ex-politieke gevangenen.

Gevolg: Nog meer reacties; nog meer boze mensen. Maar ook bijval. Luister HIER

Archiefcolumns 1: De Grote Oorlog
Archiefcolumns 2: Braziliaanse soaps
Archiefcolumns 3: De victorie van Nelson Mandela
Archiefcolumns 4: Homokanker; Een nieuwe ziekte 
Archiefcolumns 5: Het fenomeen Marathon-interview
Archiefcolumns 6: Het verschijnsel TBR(S) 
Archiefcolumns 7: Afscheid van Cor Galis