De Voetbaloorlogen


Zondag wordt Ajax tot mijn plezier kampioen van Nederland. Dat gaat ten koste van PSV, dat overigens dit seizoen een betere indruk maakte. Maar ja ‘’Voetbal is oorlog’’ hoorde ik in een voorbeschouwing en een oorlog ‘’is niet altijd eerlijk en voorspelbaar’’.

Voetbal is oorlog. Volgens de overlevering een uitspraak van Rinus Michels. Zelf heeft hij altijd ontkend dit te hebben gezegd, maar dat is al diverse malen ontzenuwd. In een interview met John le Noble in het Algemeen Dagblad van 10 maart 1971 zegt Rinus Michels:
     
      'Topvoetbal is zoiets als oorlog. Wie netjes blijft, is verloren’.

Altijd als ik iets lees over Rinus Michels komen er bij mij irritaties. De man heeft dankzij Johan Cruijff en Marco van Basten een prachtige staat van dienst, maar ik zie altijd nog de verloren finale in 1974 tegen de Duitsers voor me.
      ‘We’ staan in de rust met 2-1 achter en ‘De Generaal‘ wisselt linksbuiten Rob Rensenbrink.
Niet voor Ajacied Piet Keizer maar voor de rechtsbenige PSV-hardholler René van de Kerkhof.
      Een rare beslissing. En toch werd Michels tot coach van de vorige eeuw uitgeroepen.
Maar ja: onze politieke pers riep Geert Wilders ook al eens uit tot politicus van het jaar.

   

Het Nederlands team voor de wedstrijd tegen Duitsland.

V.l.n.r.: Johan Neeskens, Ruud Krol, Willem van Hanegem, Wim Jansen, Wim Suurbier, Johnny Rep, Wim Rijsbergen, Rob Rensenbrink, Arie Haan, Jan Jongbloed en Johan Cruijff. 


DE VOETBALOORLOG  

De uitspraak van Rinus Michels was bovendien niet nieuw. Neem het boek De Voetbaloorlog van de Poolse journalist Ryszard Kapuscinski.
      Het titelverhaal van dit prachtige boek speelt zich af in Midden Amerika en beschrijft de honderd uur durende oorlog tussen Honduras en El Salvador, die half 1969 uitbrak. Dat gebeurde direct na afloop van de tweede wedstrijd tussen beide landen in de voorrondes van het wereldkampioenschap voetbal.
      Kapuscinski was er in het begin als enige westerse journalist bij. Zijn eerste telegram, dat hij met grote moeite en gevaar voor eigen leven het land uit wist te krijgen begint zo:

Tegucicalpa 14 juli 1969.

Vandaag is om zes uur ’s avonds een oorlog tussen Salvador en Honduras begonnen.
De Salvadoraanse luchtmacht heeft vier Hondurese steden gebombardeerd.
Stop.

Tegelijkertijd hebben Salvadoraanse troepen de grens van Honduras geschonden.
Zij proberen het land binnen te dringen.
Stop.


Uiteindelijk vielen er in die honderd uren 6.000 doden en meer dan 10.000 gewonden. Vijftigduizend mensen werden dakloos. Veel dorpen en kleine steden werden verwoest.
      De beslissingswedstrijd werd later in Mexico gespeeld.
      El Salvador won met 3-2.


OORLOG WAS VOETBAL  

Ook werd de kreet van Michels gebruikt door Rob van Olm & Levi Weemoedt. Zij maakten in 1987 voor de VPRO-radio een serie programma’s over de eerste wereldoorlog onder de titel: Oorlog was voetbal.
      Zij gaan ondermeer terug naar de slag aan de Somme in Frankrijk die op 1 juli 1916 begon en eindigde op 18 november. Bij die slag viel meer dan een miljoen doden. Ondermeer captain Neville, die zijn compagnie vier voetballen gaf. Wie het verst de bal in de vijandelijke linies kon schieten kreeg een prijs. De verslaggevers vinden zo'n bal terug in een museum.


Voetbal is oorlog in Belgrado

Het oorspronkelijke gezegde komt ook terug in de radiodocumentaire ''Mijn buurman Milosevic'' van Guido Spring. Gemaakt in 2002.
     
Hierin laat hij de Nederlands sprekende journalist Daniel Bukumirovic aan het woord tijdens een wedstrijd in het voetbalstadion van Rode Ster Belgrado.
     
Dit team won in 1991 de Europa Cup. Dictator Milosevic gebruikte dit succes om het nationalistisch gevoel van de Serviërs aan te wakkeren.
En dat terwijl er maar vijf Serviërs in dit team speelden.

Luister HIER.


Persiflage

Verder kwam ik ooit een persiflage tegen op de dichtregels van Joost van  den Vondel:

De wereld is een speeltoneel
Elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel

Iemand (geen idee wie) maakte daarvan:

De wereld is een voetbalveld
Elk speelt zijn rol met groot geweld