Aardrijkskunde (83)

 

Een tocht met grote risico's

(Beroofd, onthoofd, gegijzeld of doodgeschoten)

Mijn oud-VPRO-collega Wim Bloemendaal had een tijdje geleden een vermakelijk stukje op zijn blog over een autorally in 1907.
      De race zou oorspronkelijk van Parijs naar Peking gaan, maar werd door weersomstandigheden in omgekeerde richting gehouden. Winnaar werd een Itala, waarvan de chauffeur er ondermeer voor gekozen had om een deel van die route over de Transsiberische Spoorlijn te rijden. Alles beter immers dan in de modder vast te geraken.
      Zijn stukje zette mij aan het denken. Hoe zou je anno 2014 met een auto van Amsterdam naar Peking kunnen rijden zonder het risico te lopen gegijzeld, ontvoerd, gemolesteerd, onthoofd of doodgeschoten te worden. Dat valt eerlijk gezegd nog niet mee. Want er is een aantal landen dat je absoluut moet mijden: Irak, Syrië, Afghanistan, Oekraïne. Wit-Rusland is een vazalstaat van Rusland met een hoge criminaliteit. Rusland staat momenteel ook niet op bijster goede voet met het westen.
      Kijk dan eens naar onderstaande kaart van Azië.

We rijden met een 4-W Camper naar Turkije. Dat gaat het best door Duitsland, Oostenrijk, Slovenië, Kroatië, Bosnië, Servië en Bulgarije. Via Armenië komen we in Bakoe, de hoofdstad van Azerbaidzjan aan de Kaspische Zee. Er gaat vandaar een veerboot naar Turkmenbazi in Turkmenistan. Dat land kom je niet eenvoudig in. De wegen zijn zeer slecht en er is corruptie alom. En als je daar heelhuids doorheen komt, moet je door Oezbekistan dat ook zeer corrupt is. Ik zou het niet doen.

Als je via de Kaukasus over land naar Rusland gaat kom je in opstandige republieken als Tsjtsjenië, Ossetië of Dagestan. Vooral niet doen.
      Het beste alternatief lijkt me in Bakoe de veerboot te nemen naar Actau in Kazakhstan. Dat land heeft zich sinds zijn onafhankelijkheid nogal eigenzinnig en vrij ontwikkeld. (Nederland moet er eerdaags tegen voetballen in het kader van het Europees kampioenschap voetbal.)
Je kunt je daar behoorlijk veilig voortbewegen; de mensen zijn vriendelijk en behulpzaam.
      De wegen zijn overigens niet altijd goed en daarom is het nodig om een 4-W wagen te nemen. Bovendien een camper, want lang niet overal zul je kunnen slapen. We rijden naar de voormalige hoofdstad Almati (ooit Alma Ata) gaan Kirgizië in en steken daar de grens over naar China. Ook daar zijn de wegen niet altijd goed, maar het is te doen. De reis vergt wel de nodige tijd en je hebt geduld nodig. 
De veerboot gaat onregelmatig. Pas als er voldoende aanbod is vertrekt de boot. Dat kan soms weken duren.
      Als je toch overweegt om door Rusland te gaan wordt het ongeveer de bovenste route hieronder.

Je rijdt via Duitsland, Polen, Litouwen en Letland naar Estland en steekt bij Narva de grens met Rusland over.

Via Sint Petersburg naar Moskou gaan en dan globaal de route van de Transsiberische Spoorlijn volgen. Niet zoals in 1907 over de rails gaan rijden. Via Mongolië naar China. Het is te doen, maar het is om en niet altijd veilig.
      Een derde alternatief is de onderste route hieronder.

We rijden weer naar Turkije, gaan Iran door, en gaan via het zuiden van Pakistan naar India. Richting China ligt de Himalajay.

We moeten dus via Bangladesh, weer via India naar Birma (daar schijn je tegenwoordig vrij probleemloos in te kunnen) en vandaar via Laos en Vietnam naar China. Een enorme omweg. Ik zou het niet doen.

Informatie leert overigens dat Bakoe best een gezellige stad is. Je kunt daar gerust even wachten.

 

 

 

Gemenebest van Naties

Voor mensen die graag -zoals ik- op kaarten kijken is dit intrigerend. Het Gemenebest van Naties, ooit het Brits Gemenebest. Intrigerend omdat ik meende dat alleen voormalige Britse koloniën lid van deze organisatie konden worden.
      Maar wat doen bijvoorbeeld Mozambique (een voormalige Portugese kolonie) en Namibië (ooit Duits en na de eerste wereldoorlog langdurig bezet door Zuid-Afrika) dan op deze kaart? Zou dit een foutje zijn?

In de statuten van de Commonwealth staat het duidelijk. Een kandidaat-lid van deze organisatie moet een Britse kolonie zijn geweest of heeft een afhankelijkheidsrelatie onderhouden met een lid van het Gemenebest. Het lidmaatschap van Namibië is hiermee verklaard.
      Mozambique wilde in 1995 toegelaten worden omdat het geheel omringd werd door landen die lid zijn van het Gemenebest. Dat zou goed zijn voor de handelsbetrekkingen. Omdat Mozambique de Commonwealth gesteund had in de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika en Zimbabwe werd een uitzondering gemaakt.

Het kaartje is overigens niet geheel actueel. Rwanda, een voormalige Belgische kolonie werd -eveneens bij wijze van uitzondering- in 2009 toegelaten en Gambia trok zich vorig jaar terug omdat het de organisatie van neo-kolonialisme betichtte.

Nu zijn 53 onafhankelijke landen lid plus een aantal eilanden, dat nog steeds Brits is. Daar woont bijna éénderde van de wereldbevolking.

Wordt in al deze landen Engels gesproken?
      Nee!.
Uit ervaring kan ik u vertellen dat er in Mozambique en Rwanda zeer weinig mensen zijn die Engels spreken. En in Pakistan, India, Bangladesh, Guyana, Mauritius en een aantal eilanden in het Caraïbisch gebied worden dat er ook steeds minder.

Engelstalige landen

Uit deze kaarten blijkt dat er nog maar een paar landen zijn, waar Engels de ware moedertaal is (donkerrood). Dat zijn naast het Verenigd Koninkrijk, Ierland (Geen lid meer), Canada, Verenigde Staten (Nooit lid geweest), Australië en Nieuw-Zeeland. Zuid-Afrika (roze) hoort hier inmiddels ook niet meer bij.

De Fiji-eilanden zijn overigens nog steeds geschorst. Dat gebeurde nadat er in 2006 een militaire staatsgreep was gepleegd.

Lidstaten

Lidstaten zijn in Europa: Groot-Brittannië, Cyprus en Malta.
In Afrika: Zuid-Afrika (geschorst van 1961-1994), Botswana, Kameroen, Ghana, Kenia, Lesotho, Malawi, Mauritius, Mozambique, Namibië, Nigeria (geschorst van 1995-1999), Oeganda, Rwanda, Seychellen, Sierra-Leone, Swaziland, Tanzania en Zambia.

In Amerika: Antigua en Barbuda, Bahama’s, Barbados, Belize, Canada, Dominica, Grenada, Guyana, Jamaica, Saint Kitts en Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent en de Grenadines, Trinidad en Tobago.

In Azië: Bangladesh, Brunei, India, Maleisië, Maldiven, Pakistan (geschorst van 1999-2004), Singapore, Sri Lanka.

In Oceanië: Australië, Fiji eilanden (geschorst), Kiribati, Nauru, Nieuw-Zeeland, Papoea-Nieuw Guinea, Salomon eilanden, Samoa, Tonga, Tuvalu, Vanuatu.

 

 

De eerste keer


Ik vond deze kaart. Amerikaans. Vrij recent. Average age at first sex.
      Leuk om naar te kijken. Curieus. In een aantal opzichten. Maar uitleg ontbreekt. Uitleg bijvoorbeeld waarom er zoveel maagdelijke gebieden zijn in Afrika, Azië en Zuid-Amerika. Uitleg ook wat in dit verband onder seks wordt verstaan. En daar is in Amerika vooral sinds de avonturen van Bill Clinton vrij veel onduidelijkheid over. 
     
Maar toch…
In de Scandinavische landen doet de jeugd het ’t vroegst voor ´t eerst. IJsland staat ‘bovenaan’. Gemiddeld vijftien jaar oud zijn die kinderen daar. Wie wel eens in dat land geweest is, begrijpt dat wel. ’s Avonds in het weekend vormen zich daar voor cafés, jazz- en nachtclubs lange rijen wachtende kinderen, die smachten om naar binnen te mogen. Thuis hebben ze al de nodige -vaak illegaal door hun ouders gestookte- sterke drank op, want dat is in de plaatselijke horeca peperduur. De meisjes zijn uitdagend gekleed en de jongens proberen er stoer uit te zien.
     
Zestien jaar oud zijn ze in de andere Scandinavische landen net als in Bulgarije en Portugal. Nederland staat met 18 jaar gelijk aan de Verenigde Staten en Rusland maar loopt achter op België. Brazilië en Chili scoren met zeventien jaar vrij hoog en ik denk dat voor Venezuela, Colombia en Argentinië ongeveer hetzelfde geldt.
     
Maleisië staat met 23 jaar onderaan of -zo u wilt- bovenaan. Islamitische land.

Ik denk dat Pakistan, Saudie Arabië , Iran en andere streng Islamitische landen nog hoger zullen scoren. Merkwaardig genoeg geldt dat dan weer niet voor Turkije.
     
Het zou interessant zijn om de cijfers uit Afrika te kennen. Aids bijvoorbeeld is daar nog steeds een zeer groot probleem en in veel culturen is het gebruik van voorbehoedsmiddelen ‘not done’.

 

 

Waterbron in de Sahara 

 

Deze foto kreeg ik door via StumbleUpon. Het is één van de grootste waterbronnen in de Sahara, de Guelta
d'Archei. Hier komen kamelendrijvers bijeen om hun beesten te laten drinken tijdens hun woestijntocht.
      Locatie: het Ennedi plateau in het noordoosten van Tsjaad. Ten zuidoosten van het stadje Fada.
Kijk en passant ook even naar die kaarsrechte grenzen met Sudan en Libië.
      Wie de foto’s heeft gemaakt weet ik niet.

Tsjaad is hier een behoorlijk onbekend land. De oase is voor reizigers alleen te bereiken met een 4W-auto. En dan nog moet je je zeer goed voorbereiden, want verharde wegen zijn hier nauwelijks.
      Vanuit de hoofdstad N’Djamena in het zuidwesten van het land is het minstens vier dagen rijden.

Tsjaad is een landlocked country. In het noorden is een woestijnklimaat ; in het zuiden een tropisch. Vijftig procent van de bevolking is Islamiet. Vooral de bewoners van het noorden.
      De overige inwoners zijn christenen en animisten. Pas sinds 1996 heeft deze voormalige Franse kolonie een grondwet. Tachtig procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens.
      Ongeveer de helft is analfabeet. Gemiddeld worden de mensen niet ouder dan 48.

 

 

De Wereld aan de Wand

Ik kreeg een cadeautje. De Wereld aan de Wand, een geschiedenis van Nederlandse schoolwandkaarten. (Uitgeverij Waanders).
      Een interessant boek met veel goede en ook minder goede wandkaarten. Kijk eens naar de prachtige kaart hieronder. Noord-Holland van G. Prop, verschenen in 1924. Een blinde kaart. Dat was de zogeheten Methode Prop. Eerst informatie naast een kaart met namen en op de volgende pagina een kaart zonder namen.

Noord-Holland

Op deze schoolkaart zijn een paar aanpassingen gemaakt om actueel te blijven. De Wieringermeer bijvoorbeeld werd ingepolderd vanaf 1927 en op de plaats van die nieuwe polder is een klein kaartje geplakt.
      En de Afsluitdijk is later ingetekend, want daarmee werd ook pas in 1927 begonnen.

De witte lijn is het oorspronkelijke ontwerp; daarboven de met de hand getekende lijn. 
      
      Nog leuker is het kaartje hieronder; een detail van de grote kaart.
Paardentramroute

De rode plaats is Baarn. Daaronder liggen Soestdijk en Soest.

      Tot 1925 liep daar een paardentramweg. Door middel van plakkertjes is die baan weggeretoucheerd.

Mooi is ook de legenda van deze kaart. Waar vind je bijvoorbeeld een speciale kleur voor ‘bij eb droogvallende gronden’?

Legenda

Meneer Prop werd heel oud. Hij leefde van 1880 tot 1980. Hij was ondermeer hoofd van de openbare lagere school in Lochem.
      In 1910 maakte hij zijn eerste Schoolkaart van Nederland. Daarvan verschenen maar liefst 74 herdrukken. En in de tussenliggende periodes werden de kaarten dus met plakkertjes etc. geactualiseerd.

      En probeer ook de plaatsen eens te benoemen.

 

 

Subcategorieën