Aardrijkskunde (83)

 
Humor in een exclave

      

Kijk eens naar deze Flashmob. Het speelt zich af in een supermarkt in het Russische Kaliningrad.
      We zien argeloze mensen die boodschappen doen en dan begint iemand het bekende volksliedje Kalinka te zingen.
Wat er daarna gebeurt vertel ik niet.
      Maar het is vertederend, verrassend en humoristisch.

  

 

Russische exclave

Kaliningrad dus. Eén van de -in geografisch opzicht- merkwaardigste plekken in Europa.
     
Het is de hoofdstad van de gelijknamige Russisch exclave, die ligt aan de Oostzee tussen Polen en Litouwen. Een bestuurlijke eenheid (Oblast), die niet alleen geheel buiten Rusland ligt, maar volgens diverse mensen die er geweest zijn, ook nogal afwijkt van het Russische vaderland.

   Ik ben er een keer bijna geweest. We kwamen toen uit Estland en gingen via Letland naar Klaipeda in het westen van Litouwen. Daar zouden we de boot nemen naar Kiel in Duitsland.   

Het was vijftien jaar geleden toen de Baltische landen nog geen lid waren van de Europese Unie.
Het reizen was nog enigszins ongewis en bij de grenzen stonden soms lange rijen. Maar alles ging voorspoedig, zodat we nog wee dagen in Klaipeda hadden.
     
En wat ligt er dan voor de hand? Juist. Een bezoek aan het toch nog enigszins mysterieuze Kaliningrad.
Over de landtong Curonian Spit (de Koerse Schoorwal) was het niet meer dan ruim honderd kilometer.

  

Maar helaas. Op korte termijn (binnen een dag) viel geen visum te regelen.

      Kaliningrad heette ooit Königsberg en was tot 1945 een Duitse stad in Oost-Pruisen. De Duitsers werden verdreven en het gebied werd onderdeel van de Sovjet-Unie en bevolkt door Russische ‘’kolonisten’’. Toen de S.U. in 1991 uiteenviel werd het gebied een exclave. Tegenwoordig komen er nogal wat Duitsers, die aan Heimat-toerisme doen.

 

 

 

Calypso & Odysseus


Ogygia is een mythisch eiland. Het speelt een belangrijke rol in Homerus’ heldendicht Odyssee uit 800 voor Christus.

      Als Odysseus weer eens schipbreuk leidt komt hij terecht op Ogygia.
      Daar leeft de mooie nimf Calypso met als thuisbasis een grot met uitzicht op zee. Zij wordt hevig verliefd en slaagt erin om Odyssee zeven jaar bij zich te houden. Hij wordt een soort ‘’prisoner of love’’’. Zij zouden twee kinderen gekregen hebben.

      
      Maar ja. Odysseus was al getrouwd met Penelope.

 
Zeus zelf grijpt in en stuurt zijn bode Hermes om Calypso duidelijk te maken dat zij Odysseus moet laten gaan.
      Dat gebeurt en de overlevering wil dat O en P nog lang en gelukkig leefden.

 

Gozo & Malta

  

Bestaat Ogygia echt?
En als het bestaat, waar ligt het dan?

Over die vragen hebben veel mensen (wetenschappers, lezers, reizigers, kaart- en atlasfanaten) zich beziggehouden.
      Tot voor kort leek er een soort consensus te bestaan. Het was ’t eilandje Gozo in de archipel van Malta in de Middellandse Zee.
De beschrijvingen van het eiland, de ligging, plantengroei en de aanwezigheid van rotsen en grotten rond de Ramla Bay zouden daar een bevestiging van zijn.
  


Mljet Kroatië

  

Ook het eiland Mljet wordt vaak genoemd. Dat ligt in het huidige Kroatië in de Adriatische Zee ten zuidwesten van Dubrovnik.
      Daar bevinden zich eveneens grotten met uitzicht op zee.

  

Maar nu ben ik gestuit op een nieuwe theorie.


Isla de Perejil (Linksboven)
     

  

Dat komt zo: Ik kreeg een cadeautje; Atlas van Imaginaire Landen van Dominique Lanni. Daarin wordt verwezen naar Victor Bérard, die de Odyssee in het Frans vertaalde.
      Volgens hem wordt met Ogygia het Peterselie Eiland bedoeld. Dat is een klein eiland voor de kust van Marokko in de Middellandse Zee.
Er zijn (hoewel je dat op onderstaande foto niet zou vermoeden) watervallen en bossen met rijzige ceders en elzen, zoals in de Odyssee wordt beschreven.
  

Tja.
      Calypso (op zijn Grieks Kalypso) betekent Verborgene.

Razend knap van Homerus dat het bijna 3.000 jaar later nog veel mensen (waaronder een eenzame blogger) bezig kan houden.
      Ik vond bijvoorbeeld ook nog dit kaartje

Calypso's Island

   

 Dit eilandje ligt onder Sardinië. Maar het is mij niet geheel duidelijk wat bedoeld wordt.
      Het zou het Tunesische eilandje La Galité kunnen zijn.

Hoewel?

  

 

 

Polatsk in Wit-Rusland

In juni 2007 schreef ik DIT STUKJE over het middelpunt van Europa. Volgens diverse bronnen lag dat in Litouwen, 23 kilometer ten noorden van de hoofdstad Vilnius.
      Toen ik het één en ander ging uitzoeken, bleken er natuurlijk meer middelpunten van Europa.
Het hangt er namelijk helemaal vanaf waar je de grens van Europa met Azië trekt en welke eilanden (Azoren, Spitsbergen en Canarische eilanden bijvoorbeeld) je meetelt.
      (Aardrijkskunde 44; Transcontinentale landen)

   

Maar nu werd ik geattendeerd op een voor mij nieuw middelpunt, namelijk bij Polatsk in Wit-Rusland (Belarus).
      Er staat een heus monument. Hans Metz kwam er op een verre fietstocht bij toeval terecht en maakte deze foto’s.

  

Hij schreef mij:

Het zit zo:

Wij fietsen al jaren door Europa en bij voorkeur door Oost-Europa.

In 2014 wilden we wel eens kijken hoe het er in een dictatuur uitziet.

We begonnen vanuit huis in Haarlem en maakten dat jaar ruim 5000 km. 

In Belarus bleken net zulke aardige mensen te wonen als overal eigenlijk, en net zulke steden.

Je hebt een visum nodig, maar dat geldt ook voor Rusland bijvoorbeeld.

We zijn lid van WarmShowers, een internationaal gastvrijheidsnetwerk voor fietsers.

In Polatsk logeerden we en werden we door onze gastheer/dame op dit monumentje attent gemaakt.

De vrouw op de foto is mijn fietsmaatje Addie, tevens echtgenote sinds 30 jaar.

groetjes,

Hansmetz

Op deze kaart van een aantal Europese middelpunten heb ik Polatsk dus maar toegevoegd.

  

 

 

GEO-TRIVIA (28):Landeilanden


Gezocht: Landen, die geheel door één ander land omringd worden

Gevonden: Lesotho, San Marino en Vaticaanstad

In juli 2007 schreef ik daar het volgende stukje over:


Lesotho is een land. Het wordt geheel omringd door Zuid-Afrika. Het ligt niet aan zee en is dus een landlocked-country (geen Nederlands woord voor).   
       Suggestie: ZEEVRIJLAND


Het is geen enclave, omdat het onafhankelijk is. Ook voor een dergelijk gebied is in onze taal geen woord.
      Suggestie: LANDEILAND.


Zijn er nog meer landeilanden in de wereld?
      Je moet goed zoeken, maar in Italië is het raak. San Marino! Een echte.
Dan is er ook nog Vaticaanstad. Er zijn mensen, die dit een onafhankelijk land noemen. Daar is inderdaad iets voor te zeggen. Vaticaanstad is namelijk -zij het onder speciale voorwaarden- lid van de Verenigde Naties. Vaticaanstad wordt niet alleen geheel omgeven door één land, maar ook door één stad: Rome. 
      Suggestie: LANDSTADEILAND.


Er zijn nog meer landen die door één ander land omringd worden.
      Maar ze liggen aan zee.
Monaco bijvoorbeeld ligt in Frankrijk, Gambia in Senegal en Brunei in Maleisië.
       Suggestie: LANDSCHIEREILANDEN. 

 

Klik HIER voor alle Geo-Trivia

 

 

Atlas of the world’s smallest countries.

 

Ik ontving deze kaart. Niet per mail, maar gewoon over de post. Een proces van zes dagen.
      Afzender is Rolf Weijburg, etser, reiziger en maker van bijzondere atlassen. República de São Tomé e Príncipe is een onafhankelijk eilandenrijkje in de Atlantische Oceaan ten westen van Afrika. Net boven de Evenaar. Rolf is daar omdat hij al jarenlang bezig is met een atlas van de 25 in landoppervlak kleinste landen van de wereld. Een enorm werk, omdat hij al die landen bezoekt en er later in zijn atelier in Utrecht etsen van maakt.
      De republiek is een voormalige Portugese kolonie. Het werd in 1975 onafhankelijk. Had een tijdlang een Marxistisch regime, kende diverse staatsgrepen, maar is nu een democratisch geregeerd land met vrije verkiezingen. Op de schaal van mensenrechten scoort het voor Afrikaanse begrippen goed, de doodstraf is afgeschaft en homo’s worden niet meer vervolgd.
      Op de lijst van Rolf Weijburg staat de republiek op de 25ste en laatste plaats met een oppervlak van 1001 vierkante kilometer; 41 keer kleiner dan Nederland. Grootste onder de kleintjes dus.

Daarna volgen de steeds kleiner wordende landen: Kiribati, Bahrein, Dominica, Tonga, Singapore, Micronesië, Sint Lucia, Andorra, Palau, Seychellen, Antigua & Barbuda, Barbados, St. Vincent & de Grenadines, Grenada, Malta, Malediven, St. Kitts & Nevis, Marshall eilanden, Liechtenstein, San Marino, Tuvalu, Nauru, Monaco en Vaticaanstad (0.44 vierkante kilometer).

      Een groot aantal van die landen heeft hij al bezocht, maar diverse eilanden in de Stille Zuidzee wachten nog op zijn komst. Dat zal overigens niet altijd eenvoudig zijn. Vooral het eilandje Nauru (21 vierkante kilometer) zit niet te wachten op bezoekers, omdat er voor enorm veel geld door Australië geweigerde asielzoekers achter prikkeldraad zijn opgesloten in interneringskampen. Daar heersen volgens diverse bronnen verschrikkelijke toestanden.

Ga HIER naar de site van Rolf Weijburg en bekijk vast enkele etsen, die in de atlas zullen verschijnen.


Valleta Malta (Kleurets)

  

 

 

Subcategorieën